De doorstroom van mbo-studenten naar het hbo blijft dalen, ook na de herinvoering van de basisbeurs. Voor de MBO Raad onderstreept dit de noodzaak om het mbo niet langer vooral als opstap naar het hbo te zien, maar als gelijkwaardige sector met een eigen publieke taak ook voor onderzoek.

Vereenvoudiging, overdrijving en zelfcensuur kunnen de kwaliteit van wetenschapsjournalistiek onder druk zetten nu communicatieafdelingen van universiteiten een steeds grotere rol spelen. Tegelijk kampen wetenschapsjournalisten met toenemende tijdsdruk, concurrentie en krimpende redacties.

Bestuurderskoepel UNL is bereid intern te bespreken over structurele openheid rondom gesprekspunten en besluiten binnen haar bestuursvergaderingen. Vrijwillig meewerken aan verzoeken op grond van de Wet open overheid gaat de koepel echter te ver.

Vertrouwenspersonen kunnen luisteren, ombudsfunctionarissen kunnen onderzoeken, maar uiteindelijk blijft het een keuze van het College van Bestuur om sociale onveiligheid aan te pakken. En daar gaat het vaak mis, legden Marijke Naezer en Lydia de Groot uit bij een college over sociale veiligheid.

Niet alleen achteraf, maar ook vooraf wil de Utrechtse universiteitsraad ingelicht worden over hetgeen er bij UNL besproken wordt. Zo kan de medezeggenschap richting geven aan de inzet van de UU bij UNL. Daarnaast zou UNL onder de Wet open overheid moeten gaan vallen, zo vindt men in Utrecht.

Vacatures voor bestuurders bij grote onderwijs- en zorginstellingen staan langer open, terwijl de maatschappelijke en politieke druk op bestuurders juist toeneemt. Door intensiever toezicht, hogere publieke verwachtingen en incidentgedreven sturing is het bestuurswerk zwaarder geworden.

Frans is terug. "Vanaf het moment dat iets tribaal wordt, doen feiten er niet langer toe. Wetenschap wordt ter discussie gesteld en meningen krijgen hetzelfde gewicht als feiten."

OCW wil DUO meer ruimte geven om gegevens van studenten, scholieren en schuldenaren te gebruiken. Via een wetswijziging mogen ook reisgegevens aan persoonsgegevens worden gekoppeld. OCW erkent dat zo indirect kerkbezoek, demonstraties of ziekenhuisbezoek kunnen worden afgeleid.

Een onduidelijke rol van de Raad van Toezicht, het ontbreken van academische vrijheid, actiegroepen die soms meer invloed hebben dan de medezeggenschap, een ontbrekend sectorbelang en een code die nauwelijks tot debat leidt. Kortom: UNL moet aan de bak met een nieuwe bestuurscode.

Buitenlandse afgestudeerden vinden moeilijker werk dan hun Nederlandse medestudenten, en de uitval onder deze groep is groter. Dat komt volgens de OESO mede doordat de samenleving en arbeidsmarkt veel minder Engelstalig blijken te zijn dan de universitaire omgeving mogelijk doet vermoeden.

AI-chatbots maken leren te makkelijk. Doordat ze direct antwoorden geven en taken overnemen, verdwijnt de inspanning die nodig is om diepgaand te kunnen leren. Volgens Izaak Dekker en Felienne Hermans zijn er daarom goede redenen om AI uit het onderwijs te weren.

Beste onderzoekers, denk ook met ChatGPT niet: nou, ik controleer het nog even snel, maar het zal wel kloppen. Juist bij het opstellen van een literatuurlijst kun je bedrogen uitkomen. www.sciencedirect.com/science/arti...

Delftse wetenschapper en NWO-laureaat kreeg de keuze: ontslag accepteren of twee jaar aan doorbetaald loon bij ziekte terugbetalen. Gelukkig is er nog een rechter die brandhout maakte van de juridische onderbouwing van deze ontslagzaak.

OCW-minister Letschert en de Kamer willen dat het makkelijker wordt om studenten uit te schrijven die gewelddadig demonstreren op universiteiten tegen de genocide in Gaza. Zo werd duidelijk in een verhit Kamerdebat waar Letschert hard werd aangesproken op haar vorige rol als universiteitsbestuurder.

Onder studenten en docenten aan de TU Delft leeft het gevoel dat de onderwijscultuur weinig ruimte laat voor verschil. Een nieuwe studie wijst op sterke uniformiteit in gedrag en opvattingen, waardoor vooral etnisch gemarginaliseerde groepen zich geregeld buiten de norm geplaatst zien.

Grote bedrijven in Nederland lobbyen veel vaker rechtstreeks bij politici dan elders in Finland of Denemarken. Dat vergroot volgens onderzoekers het risico dat smalle bedrijfsbelangen het beleid onevenredig beïnvloeden.

Islamitische basisscholen liggen al decennia onder een vergrootglas, eerst vanwege integratie, later om democratische waarden en na 11 september ook om veiligheid. In de klas leidt dat tot voortdurende afwegingen over wat gezegd kan worden, blijkt uit de promotie van imam Jamal Hajjaj (VU).

Waar haar D66-voorganger Robbert Dijkgraaf weinig te duchten had van hooguit wat gemopper van Harm Beertema (PVV) of wat onsamenhangend gewauwel van Pepijn van Houwelingen (FvD), lijken de rechtse (splinter)partijen het de OCW-minister met Mona, Diederik en René moeilijker te gaan maken.

Van een Telegraaf-artikel over vermeend antisemitisme tot camera’s van PowNed op de campus en een provocatieve actie van Ongehoord Nederland: universiteiten worden steeds vaker doelwit van publieke aanvallen. Olav Velthuis (UvA) ziet dat universiteiten daar nog geen overtuigend antwoord op hebben.

“Ik vind het een heilloze weg om bij elke klacht over diversiteit bij NWO aan te kloppen”, waarschuwde Pieter Slaman (Universiteit Leiden) bij een debat. NWO-voorzitter Marcel Levi riep tegelijk op kritiek niet uit de weg te gaan: “Als mensen kritiek hebben, moet je dat serieus nemen.”

Na de PVV-verkiezingswinst in november 2023 reageerden leerlingen in Nederlandse klassen uiteenlopend: van angst en verdriet tot blijdschap, nieuwsgierigheid en soms grappen ten koste van klasgenoten, blijkt uit onderzoek van Lotte Henrichs, Nienke Smit en Bjorn Wansink (Universiteit Utrecht).

Bezuinigingen op lerarensalarissen uit de jaren tachtig werken nog altijd door in het Nederlandse onderwijs en hebben de status van het leraarsberoep grondig aangetast. Dat stelde Frank Cörvers, hoogleraar aan de Universiteit Maastricht, in Suriname. Leer van deze fout, zo was zijn waarschuwing.

Met een tweederdemeerderheid heeft Péter Magyar een einde gemaakt aan het zestien jaar lange bewind van Orbán in Hongarije. Voor het Hongaarse hoger onderwijs belooft hij een radicale ommekeer: weg van politieke benoemingen, terug naar academische autonomie en opnieuw aansluiting bij Europa.

Groningse onderzoekers Dagmar Heeg en Lucy Avraamidou hebben geen overtuigend wetenschappelijk bewijs gevonden dat AI-systemen het leren daadwerkelijk verbeteren. Tegelijkertijd laten de onderzoekers zien dat AI discriminerende effecten kan hebben, met name voor leerlingen uit minderheidsgroepen.

[email protected] vraagt om voorbeelden van het ‘democratisch tekort’ aan Nederlandse universiteiten. Nieuw Europees onderzoek bevestigt dat beeld: Nederland kent een bestuurscultuur waarin colleges van bestuur relatief veel macht hebben en universiteitsraden weinig strategische invloed.

Wetenschappelijke publicaties zitten vast in een dwangmatige herhaling dat vooruitgang belemmert en academische vrijheid ondermijnt. Tijdschriftredacteuren fungeren als poortwachters. Onderzoekers vergelijken dit met het Sovjetdiscours na Stalin; de vorm blijft bestaan maar de betekenis verdwijnt.

Wie dacht dat met een nieuw kabinet-Jetten de verdachtmakingen aan het adres van wetenschappers wel zouden afnemen, komt bedrogen uit.

De VVD is zeer kritisch op het plan van minister Letschert om een nieuwe hbo-doctorsgraad wettelijk mogelijk te maken, en waarschuwt voor titelinflatie. Daarmee wordt het voor het minderheidskabinet een grote uitdaging om voor dit wetsvoorstel een Kamermeerderheid te vinden.

De minister krijgt nog een flinke kluif aan het wettelijk mogelijk maken van promoveren in het hbo. De VVD ligt dwars en waarschuwt voor diplomainflatie.

Na de zelfregiecrisis rond Engelstalige opleidingen gaat de Universiteit Utrecht haar medezeggenschap en academische gemeenschap voortaan eerder en explicieter informeren over overleg en afspraken binnen bestuurderskoepel UNL. Zodat zij daar niet pas achteraf via UNL over worden geïnformeerd.

Van Pol Pot tot Bashar al-Assad en de hoofdredacteur van een Russisch propagandakanaal: een westerse opleiding garandeert geen democratisering, blijkt uit onderzoek van Anar Ahmadov (Universiteit Leiden). Zonder duurzame verinnerlijking van democratische waarden kan het effect zelfs omslaan.

Je las het twee weken geleden al op ScienceGuide, daarna vorige week bij Folia en de UKrant in Groningen, en uiteindelijk ook in het NRC.

OCW maakt duidelijk hoe zij precies willen gaan investeren in het hoger onderwijs en wetenschap. De investeringen in de wetenschap worden structureel, maar het kabinet geeft ook alvast een winstwaarschuwing af. www.scienceguide.nl/2026/03/eerd...

Ik zou hier toch eens verder in moeten duiken. Wat doen die mensen de hele dag? Want dit zijn geen BHV'ers neem ik aan. De UvA heeft veertien crisisteams en meer dan honderd crisisfunctionarissen.

Behoud is het nieuwe werven, luidde de boodschap van onderzoekers Ruud van der Aa en Marc van der Meer aan de Tweede Kamer na hun analyse van dertig jaar lerarenbeleid en aanhoudende tekorten. Ondanks eerdere mislukkingen kan een lerarenregister nog steeds zinvol zijn.

Gisteren was er aan de Universiteit Leiden een interessant debat over samenwerking tussen universiteit en Defensie, met o.a. @gjovalinmacaj.bsky.social, @michielbot.bsky.social en @osinga.bsky.social. www.scienceguide.nl/2026/03/waar...

Studenten die ’s ochtends vroeg tentamen doen, halen gemiddeld lagere cijfers en zakken vaker dan studenten die later op de dag worden getoetst. Volgens onderzoekers van de RUG vragen deze bevindingen om een andere inrichting van het academiejaar. www.scienceguide.nl/2026/03/tent...

Het traject kan 10 jaar duren en oplopen tot 2,8 miljoen euro. De Universiteit Leiden wil een nieuw bestuursmodel invoeren, omdat de verantwoordelijkheden niet altijd duidelijk zijn belegd en besluitvorming traag verloopt, een reorganistie wordt niet uitgesloten. www.scienceguide.nl/2026/03/cvb-...

Minister Letschert ziet geen aanleiding om de regels rond het registreren van nevenfuncties van hoogleraren aan te scherpen. Universiteiten en UNL houden bovendien geen gegevens bij over het aantal keren dat hoogleraren hun nevenfuncties niet melden, zoals bij de Leidse hoogleraar Kinneging.

Praten kan levens redden. Wie merkt het als het met een student echt niet goed gaat? En wie durft het gesprek aan te gaan? Tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer over suïcide onder jongeren werd duidelijk hoe belangrijk de rol van universiteiten, hogescholen en docenten kan zijn.

“PISA presenteert de data met een ingekrompen as, zodat het er dramatisch uitziet,” zegt hoogleraar Ralph Meulenbroeks tijdens zijn oratie bij de Universiteit Utrecht. Daardoor wordt al snel gesproken van een onderwijscrisis. “Het is ongelooflijk hoe vaak deze truc wordt uitgehaald.”

Wat een geweldig initiatief van @fransvanheest.bsky.social Site en nieuwsbrief over wetenschappelijk onderzoek naar onderwijs. Zoals dit pareltje hieronder. Beschrijft redelijk accuraat wat ik zag in scholen waar hoogopgeleide witte ouders probeerden een 'zwarte' school gemengd te maken.

Vanwege artikel 23 van de Grondwet, de vrijheid van onderwijs, heeft de Onderwijsinspectie maar zeer beperkt ruimte om wetenschappelijk bewezen onderwijs aan te jagen. In tegenstelling tot Schotland en Nieuw-Zeeland, zo bleek deze week bij de OESO.

Van zuur naar trots: met die inzet begint Rianne Letschert aan haar ministerschap. Volgens de nieuwe OCW-minister is dat zuur duidelijk voelbaar in de sector na de afgelopen twee jaar. Universiteiten en hogescholen wachten heel erg op de nieuwe investeringen. www.scienceguide.nl/2026/03/nieu...

Per 1 maart heeft de UvA weer een collectief abonnement op ScienceGuide. De UvA had dit per 1 januari opgezegd, maar kreeg de volle laag van medewerkers en oud-medewerkers. www.folia.nl/nl/actueel/1...

Een beperkte verbetering van de effectiviteit van onderwijs kan op termijn een aanzienlijk verschil maken voor de economische groei van een land. Zo blijkt uit een nieuw economisch model van wiskundige Ferdinand Verhulst van de Universiteit Utrecht.

VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans wil dat het nieuwe kabinet niet alleen arbeidsmigratie, maar ook studiemigratie verder inperkt. Dat maakte hij duidelijk tijdens het debat over de regeringsverklaring van het kabinet-Jetten. www.scienceguide.nl/2026/02/vvd-...

Waarom wordt het ene kind gepest en het andere niet? En waarom heeft het ene kind moeite om aansluiting te vinden, terwijl het andere moeiteloos deel uitmaakt van een vriendengroep? Volgens promovendus van de Radboud Fenja Schlag spelen genetische factoren daarbij een rol, naast de omgeving.

De academische vrijheid in Nederland is het afgelopen jaar verder verslechterd. Dat blijkt uit het jaarlijkse rapport van het Europees Parlement over de staat van de academische vrijheid binnen de Europese Unie. www.scienceguide.nl/2026/02/acad...

Afspraken die bestuurders binnen UNL maken mogen niet langer als voldongen feiten bij de UU belanden, hooguit als zwaarwegende adviezen, eist de Utrechtse universiteitsraad. Zo moet worden voorkomen dat de collegevoorzitter eigenstandig opleidingen stopzet. www.scienceguide.nl/2026/02/utre...