345.1. De Oekraïense journalist en auteur Stanislav Aseyev (1989) werd in 2017 gearresteerd door de pro-Russische separatisten in de Donbass, waarna hij twee jaar verbleef in ‘Isolatie’, ‘het Dachau van Donetsk’, een gevangenis die veel lijkt op een concentratiekamp.

124.1. Verhalen over kou, honger, mishandeling en ziekte, over wantrouwen en vernedering. Net als je denkt: “Erger kan het niet”, volgt een verhaal waarin het nog erger is. En de kou houdt nooit op. (🧵1-4)

27.1. Eén van de mooiste Italiaanse romans uit de 20ste eeuw (1958). Over een edelman tijdens de verovering van Sicilië door Garibaldi. “Als we willen dat alles blijft zoals het is, moet alles veranderen”. De prins van Salina brengt deze vaak geciteerde wijsheid in praktijk.

344.1. Subtiele en intrigerende roman (2018) waarin een zevenjarig meisje in de Moldavische hoofdstad Chisinau tijdens de laatste jaren van de Sovjet-Unie uit een weeshuis wordt gehaald door een vrouw die haar laat meewerken bij het verzamelen van lege flessen (voor statiegeld). (🧵1-6)

123.1. Compact meesterwerkje (2016), geschreven in prachtige taal. Over een warme dag in maart 1924 die bepalend is voor het leven van de hoofdpersoon. Over liefde en lust. Over afkomst, emancipatie en het vinden van je bestemming. Over de kracht van verhalen.

26.1 Mooie, subtiele, op laconieke toon vertelde autobiografische verhalen (1985) over kindertijd en beginnende puberteit in Paramaribo in de jaren 20. Thema’s als dood, erotiek en opgroeien in een multiculturele samenleving worden zonder zwaarte aan de orde gesteld.

343.1. Verrassend goede, boeiende en in levendige stijl geschreven roman over Belarus waarin de uitermate sombere en absurde werkelijkheid van Loekasjenko’s dictatuur met venijnig sarcasme en met sprankelende humor worden beschreven. (🧵1-7)

122.1. Boeiende geschiedenis (2010) van een familiebedrijf, een textielfabriek in Prato. Het boek vertoont tevens trekken van een roman én van een essay. Nesi won er in 2011 de Premio Strega mee, de bekendste Italiaanse prijs voor literaire werken.

25.1. Benito Pérez Galdós (1843-1920) is de Spaanse Balzac: hij schreef naast een serie historische romans (‘Episodios Nacionales’) ook een groot aantal realistische romans over het Spanje van zijn eigen tijd (‘Novelas españolas contemporáneas’).

342.1. De monumentale roman ‘Stalingrad’, de ‘prequel’ van het meesterwerk ‘Leven en lot’ (nr. 315) werd in 2024 voor het eerst in het Nederlands vertaald; het gebeuren concentreert zich rond de belegering van en de slag om Stalingrad in 1942.

121.1. Monumentale roman (1991), indrukwekkend en bij vlagen ontroerend. In lange zinnen, worden, als bij een mozaïek, stukjes van het verhaal vanuit verschillende perspectieven over wisselende tijdsperiodes verteld, waarbij de samenhang pas langzamerhand duidelijk wordt.

24.1. Manns mooiste meesterwerk (1901) beschrijft het verval van een koopmansfamilie in Lübeck. De roman bevat prachtige scènes en een aantal onvergetelijke personages.

341.1. Boeiende roman (2024) waarin de verteller met veel details de zomer van 1972 oproept, een periode waarin hij als argeloze 12-jarige aan een Toscaans strand zijn eerste liefde beleefde, een geluk dat plotseling werd verstoord door catastrofale verwikkelingen.

119.1. Zoals Giorgio Bassani de schrijver is van Ferrara in de fascistische periode, zo is Vasco Pratolini de schrijver van het Florence van de jaren 20 en 30. Vele van zijn vroegere romans spelen zich af in die periode in de Florentijnse volkswijk Santa Croce.

23.1. In 2018 verscheen - eindelijk - een Nederlandse vertaling van “the major satirical Russian novel of the 19th century”, een roman uit 1870 over de stad Gloepov (evt. te vertalen als ‘Domstad’, ‘Domburg’ of ‘Dommerig’) en haar heersers.

340.1. Na twee romans over Olive Kitteridge (zie nr. 215) en vier over Lucy Barton (nr. 116 en 157) schreef Strout een roman (2024) waarin beide personages elkaar verhalen vertellen. Derde hoofdpersonage is Bob Burgess die als advocaat bij een moordzaak betrokken raakt.

118.1. Beklemmende roman in sobere stijl. Joodse Duitser ervaart tijdens en na de pogroms in 1938 dat steeds meer vrienden, zakencompagnons en familieleden zich van hem distantiëren of van zijn positie proberen te profiteren.

22.1. Carlo Levi (1902-1975), arts en schilder, werd als anti-fascist naar een dorp in Basilicata verbannen en schreef over zijn verblijf aldaar een boek dat ertoe bijdroeg dat men zich in Noord- en Midden-Italië bewust werd van de ellendige situatie van Zuid-Italië.

339.1. Bij de grote aardbeving bij Messina en Reggio di Calabria in 1908 kwamen ca. 100.000 mensen om het leven. Nadia Terranova (Messina, 1978) schreef een boeiende roman (2022), die zich afspeelt vlak vóór, tijdens en kort na deze ramp.

117.1. In de onvolprezen serie Privé-Domein van de Arbeiderspers werden tussen 1983 en 1988 de memoires van Alexander Herzen (1812-1870) uitgegeven. De Rus Herzen was filosoof, publicist en socialist en leefde een groot deel van zijn leven als balling in West-Europa.

25.1. Benito Pérez Galdós (1843-1920) is de Spaanse Balzac: hij schreef naast historische romans ook een groot aantal realistische romans over het Spanje van zijn eigen tijd . De Leidse uitgever MKW, gaf zes van zijn romans uit (en biedt deze nog steeds met veel korting aan).

338.1. In 2025 verscheen het 16de (!) deel van de volledige uitgave van de ‘Boontjes’, de columns die L.P. Boon (1912-1979) schreef in het Gentse dagblad “Vooruit”. De eerste 8 delen verschenen bij uitgeverij Houtekiet, waarna de Stichting Isengrinus en Boekhandel Roelants het project overnamen.

115.1. Wellicht de somberste van Van Schendels ‘Hollandse romans’. Onontkoombaar voltrekt zich aan hoofdpersoon Kasper Valk een onafzienbare reeks rampen, die in een sobere stijl bijna terloops worden verteld. (🧵1-4)

21.1. August Willemsen vertaalde tussen 1983 en 1992 voor de Arbeiderspers 5 romans en 2 verhalenbundels van Machado de Assis. Machado schreef – zoals hij het zelf formuleerde – “met de pen der scherts en de inkt der melancholie”.

337.1. Briljante en geestige anti-oorlogsroman (1936). De Pools-joodse auteur was afkomstig uit het noorden van Galicië, groeide op in Lwów (of: Lemberg, nu: het Oekraïense Lviv) en ging in 1914 naar Wenen waar hij op de universiteit bevriend raakte met Joseph Rorh. (🧵1-6)

114.1. Non-fictie. Historicus Orlando Figes vertelt het verhaal van twee Russische geliefden, Svetlana en Lev (2012). Zijn belangrijkste bron: de 1250 brieven die de geliefden via merendeels clandestiene weg naar elkaar stuurden tussen 1946 en 1954, toen Lev gevangene was in een Goelag-kamp. (🧵1-5)

19.1. Een cyclus van vier schitterende autobiografische romans vormt de kroon op het oeuvre van de grote Hongaars-Joodse schrijver György Konrád (1933-2019). (🧵1-4)

336.1. In haar – in 2020 in het Nederlands vertaalde en door Das Mag uitgegeven - Kopenhagen-trilogie (1967-1971) beschrijft Tove Ditlevsen (1917-1976) haar eigen leven vanaf haar jeugd in een arbeidersgezin tot en met haar schrijverschap en verslaving aan opioïden en alcohol.

113.1. Sebald op wandeltocht door het Engelse Suffolk. Op onnavolgbare wijze verbindt hij verhalen aan elkaar over de plaatsen die hij bezoekt, over de mensen die hij ontmoet,, over verarmde adel, over de Chinese keizer, de historie van de zijdeteelt, over Chateaubriand, Browne, Hölderlin enz.

18.1. Opgewekte schelmenroman (2010) over een straatarme familie uit de Povlakte die in de jaren 30– net als vele anderen - door de overheid gestimuleerd wordt naar de Pontijnse moerassen (ten zuiden van Rome) te verhuizen. (🧵1-4)

335.1. Thomas Bernhard schreef tussen 1975 en 1982 vijf indrukwekkende, korte autobiografische romans die door Ria Van Hengel in het Nederlands werden vertaald, “boeken die stuk voor . stuk omslachtigere, hedendaagse egoboeken doen verbleken” (de Volkskrant). (Lang draadje: 🧵1-17)

112.1. Getormenteerde jongeman wordt heen en weer geslingerd tussen rouw, woede, wraakgevoelens, verliefdheid, lust, haat en wreedheid. En voortdurend existentiële angst. Het leven: één uitgestelde zelfmoord (aldus de hoofdpersoon in een brief). De stijl is soms poëtisch, soms pathetisch.

17.1. Coenens laatste en beste roman (1936). De romanpersonages zijn de laatste bewoners van het huis Willet-Holthuysen, nu een fraai museum, Herengracht 605, Amsterdam. (🧵 1-5)

RIP Martin Cruz Smith. My opinion: Arkady Renko is the greatest fictional detective character created by a modern-day author. www.simonandschuster.com/series/The-A...

334.1. ‘Duistere jaren’ (1983) is Hotz’ vierde verhalenbundel. Het titelverhaal, over een werkeloze ‘kwekeling met akte’, speelt zich in 1932 (en de jaren daarna) af en geeft een treffend beeld van de tijd: werkeloosheid, verpaupering, opkomst van groeperingen met fascistoïde denkbeelden. (🧵1-7)

111.1. Wanhoop en uitzichtloosheid bepalen de toon in deze roman (2013) met als achtergrond de economische crisis in het Spanje van 2008. In lange tirades en gedachtestromen van de ik-verteller (en soms van andere tijdelijke vertellers) wordt alle ellende van het leven over de lezer uitgestort.

16.1. Roman (2009) over een obsessieve liefde, over het begrip ‘tijd’ én over het Istanbul van de jaren 70 en 80. De roman over fictieve personages verwijst voortdurend naar echte voorwerpen in een museum. Het museum bestaat ook in boekvorm: dat boek bevat foto’s van de voorwerpen in het museum.

333.1. Na ‘Madame Bovary’ (1856) en ‘Salammbô’ (1862) publiceerde Flaubert zijn derde grote roman, ‘L’éducation sentimentale’ (1869), opnieuw een resultaat van jarenlange ingespannen arbeid waarbij de zinnen eindeloos werden bijgeschaafd.

109.1. Dankzij het hoofdpersonage Juffrouw Lot, die in het eerste deel van de roman (1965) ook ik-figuur is, en door de zeker in het eerste deel levendige, vrijmoedige en innemende stijl is deze roman nog steeds boeiend, amusant en verrassend.

15.1. Roman (1934) over arme joodse immigranten in New York (Lower East Side) begin 20ste eeuw. Je ziet het gebeuren door de ogen van een klein jongetje; zijn ervaringen en gevoelens, met name zijn angsten, staan centraal.

332.1 Terwijl hij eigenlijk een roman zou willen schrijven, worstelt de auteur met het schrijven van een studie over de schrijver D.H. Lawrence. Het resultaat: een roman die – via Lawrence - over hemzelf gaat, over het schrijfproces en over alles wat hem daarbij hindert. (🧵1-5)

108.1. Indrukwekkende roman (1915) over het huwelijks- en liefdesleven van een Amerikaans en een Engels echtpaar kort voor de 1ste w.o. De beroemde openingszin luidt: “This is the saddest story I have ever heard.” (🧵1-5)

331.1. Schermutselingen in Elsschots familie vormen, net als in ‘Tsjip’ en De leeuwentemmer’, het onderwerp van de korte roman ‘Pensioen’ (1937) waarin Laarmans met veel ironie – achteraf - vertelt over gebeurtenissen waarin hij zelf een belangrijke en betrokken rol speelt. (🧵1-5)

107.1. Giovanni Verga (1840-1922) was één van de grote Siciliaanse auteurs rond 1900. Zijn twee belangrijkste romans zijn typisch voor het ‘verismo’, verwant aan het Franse naturalisme: het gaat om het realistisch weergeven van het concrete leven van de lijdende mens in Sicilië. (🧵1-4)

14. 1. Op melancholieke toon vertelde, ontroerende roman (1962) over de ondergang van een joodse familie in Ferrara in de tweede wereldoorlog. (🧵 1-9)

330.1. ‘The Hamlet’ (1940) is een ‘episodische roman’: de roman bestaat uit verhalen over personages in of bij een gehucht waar de familie Snopes haar intrede doet; elk verhaal vertelt direct of indirect over de wijze waarop Flem Snopes stap voor stap zijn macht uitbreidt. (🧵1-4)

106.1. Alberts’ debuut (1952). In zijn herkenbare, laconieke, kale stijl waarin met weinig woorden veel gesuggereerd wordt. De verhalenspelen zich af in het Nederlands Indië van vóór WOII. In de meeste verhalen is de verteller een bestuursambtenaar die namens de koloniale overheid optreedt. (🧵1-5)

329.1. ‘In het café van de verloren jeugd’ (2007) is een klassieke Modiano-roman: in het milieu van de clientèle van een Parijs café in de jaren 50 {Franse jongeren, artiesten, ontheemden, buitenlanders) wordt – vanuit verschillende perspectieven opgebouwd – een vaag beeld geschetst …. (🧵1-7)

105. Roman (1919), bestaande uit een aantal losse schetsen. Jonge verslaggever schrijft verhalen over inwoners van een stadje in Ohio, vaak over hun eenzaamheid en hun pogingen om hun isolement te doorbreken. Vanwege dit boek werd Anderson (1876-1941) de Amerikaanse Tsjechov genoemd.

13.1. Overleden moeder spreekt in de dagen na haar overlijden in prachtig Vlaams tot haar zoon: in zijn hoofd leeft zij nog, door haar spraak. Hij schrijft met deze roman haar ‘doodsprentje’. De toon is lichtvoetig, af en toe humoristisch. Stilistisch meesterwerkje (1989). 🧵1-6