Akıl ve Mantık (@aklvemantk.bsky.social)

Antalya’nın doğası mermer ocaklarının kuşatması altında Yazıyı Küçült (-) Yazıyı Büyüt (+) Özer Akdemir [email protected] Antalya — Önümüzdeki Kasım ayında Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı, (COP31)’e ev sahipliği yapmaya hazırlanan Antalya, bir yandan uluslararası alanda iklim mücadelesinin merkezi olarak sunulurken diğer yandan maden ocaklarının yarattığı ekolojik yıkımla karşı karşıya kalıyor. Polen Ekoloji Kolektifi tarafından hazırlanan veriler, kentin doğal varlıklarının mermer ve taş ocakları uğruna nasıl feda edildiğini çarpıcı rakamlarla ortaya koyuyor. Özellikle mermer ihracatında yaşanan artış ve özel şirketlerin bu alandaki hakimiyeti, kentin ormanlarını, tarım alanlarını ve su kaynaklarını geri dönülmez bir tahribatın eşiğine getiriyor. Korunan alanlar ve yaban hayatı maden tehdidiyle karşı karşıya. Antalya genelinde mermer ocaklarının yarattığı tahribat, haritalar üzerinden incelendiğinde kentin adeta delik deşik edildiği görülüyor. Sözde koruma altında olan Alacadağ Milli Parkı, Çığlıkara Tabiat Parkı ve Sarıkaya Milli Parkı gibi bölgeler, maden ruhsat sahalarıyla kuşatılmış durumda. Özellikle Demre ve Elmalı ilçelerinde yoğunlaşan bu sahalar, sadece orman bütünlüğünü bozmakla kalmıyor, aynı zamanda köyleri ve tarım arazilerini maden tozları ile havaya karışan kimyasalların tehdidi altına sokuyor. Birbirine bitişik ormanlık alanların hızla maden ocaklarına dönüşmesi, ekosistemin parçalanmasına neden oluyor. İhalelerle parsellenen bir kent Polen Ekoloji Kolektifi’nin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verileri üzerinde yaptığı çalışma, maden sahalarının dağıtımındaki hızı gözler önüne serdi. 2023 yılı başından bu yana açılan ihalelerde Antalya’da 72 ayrı ruhsat sahası satışa çıkarılırken, bunların büyük bir kısmını mermer ve taş ocaklarından oluşan 2. grup madenler oluşturuyor. Daha dikkat çekici olanı ise Taşınmaz Komisyonu aracılığıyla 2022 yılından 2025 sonuna kadar en az 310 mermer ocağı ruhsat sahasının, henüz ÇED süreci dahi başlamadan şirketlerin talepleri doğrultusunda ihalesiz olarak devredilmesi oldu. 8000 futbol sahası orman alanı madenlere verildi! Kentte hali hazırda ÇED süreci devam eden 270 adet maden projesi bulunuyor. Bu projelerin yarısından fazlası için "ÇED gerekli değildir" veya "ÇED olumlu" kararı verilmiş durumda. Madenlere tahsis edilen toplam alanın yaklaşık 8 bin futbol sahası büyüklüğüne ulaşması, bölgedeki ekolojik kıyımın boyutlarını ortaya seriyor. Şirketler bazında bakıldığında ise Adalya Mermer, Hamman Madencilik, İmsa Mermer ve Enacoin İnşaat gibi isimlerin onlarca ruhsat sahasıyla listenin başında yer alması, madencilik faaliyetlerinin belirli sermaye grupları eliyle nasıl genişlediğini gösteriyor. COP31 ev sahipliği ve mermer ihracatı arasındaki çelişki. AKP hükümetinin COP31 toplantısını Antalya’da "turistik bir şov" şeklinde planlaması, iklim değişikliğine karşı alınması gereken önlemler ve karbon emisyonu azaltım planlarındaki yetersizlikler çevre-ekoloji örgütlerinin COP 31’i bir "yeşil boyama" (greenwashing) çalışması olarak eleştirisine neden oluyor. Türkiye’nin COP 31 toplantılarına ev sahipliği yönündeki ‘iştahının’ otoriter yönetimin uluslararası meşruiyet ve finansman arayışı ile bağlantılı olduğu görüşü bu kesim tarafından genel kabul gören bir anlayış haline gelmiş durumda. Uluslararası delegelerin yeşille çevrili otellerde iklimi kurtarma mesajları vereceği bir dönemde, aynı kentin ormanlarının mermer bloklar halinde ihraç edilmek üzere yok edilmesi ciddi bir çelişki aslında. Polen Ekoloji Kolektifi, çıkarılan mermerin önemli bir kısmının ABD gibi emperyalist güçlere ham madde olarak sunulmasına dikkat çekerek, bu durumu doğayı yok eden, emeği sömüren ve kamusal alanlara el koyan ekstraktivizm politikalarının bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Doğa savunuculuğunun ağır bedeli: Büyüknohutçu cinayeti Antalya’nın doğasını mermer ocaklarına karşı koruma mücadelesi 9 Mayıs 2017’de Finike’deki evlerinde katledilen Ali Ulvi ve Aysin Büyüknohutçu çifti cinayetleri ile önemli bir kaybı yaşadı. Bölgedeki sedir ormanlarını korumak için mermer ocaklarına karşı açtıkları davalarla tanınan çiftin öldürülmesi, Türkiye ekoloji mücadelesi tarihine kara bir leke olarak geçti. Cinayeti itiraf eden ve "azmettirici" olarak bir mermer ocağı sahibini işaret eden katil zanlısı Ali Yamuç’un cezaevinde şüpheli şekilde intihar etmesiyle, cinayetin arkasındaki asıl güçlere dair soru işaretleri hiçbir zaman giderilemedi. Çiftin çocukları ve doğa savunucularının yıllardır süren adalet arayışına rağmen, dosya "azmettiriciler" yönünden kapatıldı. Bugün Antalya’da her yeni maden ruhsatı, Büyüknohutçu çiftinin hayatlarını feda ettiği o sedir ormanları üzerindeki tehdidi biraz daha derinleştiriyor. https://www.evrensel.net/haber/596490/antalyanin-dogasi-mermer-ocaklarinin-kusatmasi-altinda