Deze week verschijnt de langverwachte biografie van Rick Honings over schrijver, dichter en predikant Nicolaas Beets (1814-1903), auteur van de beroemde 'Camera obscura'. Ik heb al een deel mogen lezen (soms heeft een arme drommel als ik geluk). Daarnaast verschijnt een bloemlezing uit zijn poëzie.

Graag wil ik u allen veel heil en zegen in het nieuwe jaar, 2026, toewensen.

Dit jaar bezocht ik 188 musea of zelfstandige tentoonstellingen, op een klein aantal na alle in eigen land. Ik deed 138 verschillende Nederlandse musea aan. Merendeels met de Museumkaart, ook aan de balies nog vaak Museumjaarkaart genoemd, hetgeen in mijn geval trouwens klopt.

Zaterdag spreken Paul H.A.M. Abels en ik over de Corte Verthooninge (1587) van François Vranck, een grondwet der Nederlandse Rebubliek. Met Ronald van Raak en Pieter Verhoeve. Georganiseerd door de Stichting Nederlandse Onafhankelijkheid van GeertenWaling. www.nederlandseonafhankelijkheid.nl/agenda

Evenwichtig oordeel van de NRC-ombudsman. Het geeft bovendien elementaire feiten. Belangrijkste: dat slechts twee van de veertien aanwezigen 'leugenaar' hadden gehoord. De hoofdredactie erkent dat de verantwoording 'onvolledig en onnauwkeurig' was. Goede afsluiting zo. www.nrc.nl/nieuws/2025/...?

Van veertien aanwezigen naar veertien getuigen – Over de NRC en uitspraken van Hans Wijers. jandirksnel.wordpress.com/2025/11/17/v...

Micha Brumlik (1947-2025) is overleden. Een IM over deze veelzijdige geleerde en publieke intellectueel. 'Brumlik argumentierte biblisch und kantianisch, je nachdem'. www.zeit.de/kultur/2025-...

Er zit maar één ding op: een formateur uit D66 vormt direct een extraparlementair kabinet met zelfstandig toetredende bewindslieden uit diverse partijen. En dat kabinet komt met een eigen klein program. Een coalitie van D66, VVD, GL-PvdA en CDA zou onverstandig zijn.

John Searle is overleden. dailynous.com/2025/09/28/j...

Elizabeth Tsurkov, an Israeli-Russian academic who was kidnapped in Baghdad in March 2023, has been released, Iraqi Prime Minister Mohammed Shia al-Sudani and U.S. President Donald Trump announced.

Eten kan ik niet meer. Ik probeer elke dag voldoende drinkvoeding binnen te krijgen, hetgeen maar net lukt. Tijdbesparing is het niet. Lekker zeker niet. Als ik op straat iemand een frietje of lahmacun zie eten, denk ik soms: dat zou ik ook wel willen. Maar ja, zo gaat het.

Een stukje als dit vind ik eigenlijk veel interessanter dan beschouwingen over politiek. Lezers denken daar duidelijk anders over. Overigens had dit gestructureerder kunnen zijn. Maar de kern - contingentie, gebeurlijkheid, is iets tussen noodzaak en toeval in - lijkt me helder.

Een kabinet voor de kerst. Hoe formeren helemaal anders kan. Het beloofde vervolg op mijn stukje van gisteren. jandirksnel.wordpress.com/2025/09/09/e...

Een centrumkabinet met in ieder geval GL/PvdA, CDA, D66 en CU, mogelijk aangevuld met de VVD, als coalitiepartner of als gedooggenoot, is in feite onvermijdelijk. jandirksnel.wordpress.com/2025/09/08/e...

Een kabinet voor de kerst. Hoe formeren helemaal anders kan. Het beloofde vervolg op mijn stukje van gisteren. jandirksnel.wordpress.com/2025/09/09/e...

Een centrumkabinet met in ieder geval GL/PvdA, CDA, D66 en CU, mogelijk aangevuld met de VVD, als coalitiepartner of als gedooggenoot, is in feite onvermijdelijk. jandirksnel.wordpress.com/2025/09/08/e...

Finalisme en contingentie – Over de geschiedschrijving van staten jandirksnel.wordpress.com/2025/09/04/f...

Over Nederland als vreemde heerser — of zelfs bezettende macht.

Nederland als vreemde macht – Over Belgische omgang met het Koninkrijk der Nederlanden jandirksnel.wordpress.com/2025/09/03/n...

Leffe. De toren. Op de fles. En als onderdeel van de abdij in Dinant. De Leffe is trouwens een kleine zijrivier van de Maas.

Finalisme en contingentie – Over de geschiedschrijving van staten jandirksnel.wordpress.com/2025/09/04/f...

Nederland als vreemde macht – Over Belgische omgang met het Koninkrijk der Nederlanden jandirksnel.wordpress.com/2025/09/03/n...

Trump gaat simpelweg niet over de toekomst van Oekraïne. Hij kan alleen zeggen of hij bereid is verraad te plegen aan de beginselen die zijn land internationaal altijd voorstond. Kortom, of hij Oekraïne (minimaal) blijft steunen of de zijde van Poetin kiest. Europa's houding is duidelijk.

Een nieuwe partij wil een gooi doen naar de Tweede Kamer. Maar laten we dat niet zomaar wijten aan het kiesstelsel. In het Verenigd Koninkrijk - bepaald geen evenredig kiesstelsel - deden in 2024 kandidaten mee namens bijna 100 politieke partijen. commonslibrary.parliament.uk/who-stood-in...

Ai, ik was op 1 augustus in het Finlandiagebouw en ik heb me geen moment gerealiseerd dat 1975 precies 50 jaar geleden is (de datum had ik sowieso niet paraat). De stad Helsinki heeft ook niet erg z'n best gedaan om me op deze mijlpaal te wijzen.

Vandaag is het vijftig jaar geleden dat de Helsinki-akkoorden ondertekend werden. www.eurotopics.net/de/342920/50...

Het laatste licht van de dag. #Oekraïne

Inleidingen esthetica gaan trouwens bijna altijd uit van de verkeerde vraag: of kunst een kwestie van weergeven is. Waarop het dan altijd uitloopt op: nee, want meer. Kunst is een kwestie van ontwerpen. Afbeelden is daarbij één optie. Een architect en een componist imiteren niet.

Wie de overzichtstentoonstelling 'Gen F – 75 jaar figuratieve kunst' in het Drents Museum gezien heeft - die loopt nog - weet hoe groot de realistische diversiteit is. Ik kom regelmatig in Museum Henriette Polak in Zutphen en het is er altijd interessant. www.nrc.nl/nieuws/2025/...

Ik denk nog altijd dat het beter zou zijn geweest als een overstap van de Staten-Generaal naar de regering binnen de betreffende termijn verboden was verklaard. Maar ja, al sinds de negentiende eeuw komt zoiets voor.

Ook dit stuk toont het problematische van het begrip democratie. Populisten nemen dat letterlijk: dat het volk, dat hen koos, zou regeren. Terwijl we weten dat het staat voor algemeen stemrecht: dat burgers de vanouds aristocratische volksvertegenwoordiging kiezen.

Dat lijkt me nou net het probleem. Dat het van een oordeel over de gedragslijn van een land ineens komt tot een ontkenning van het 'bestaansrecht'. Bij geen ander land gebeurt dat.

Journalist en ondernemer Derk Sauer (1952-2025) was een moedig en gelukkig mens, met een groot talent: hij kreeg dingen voor elkaar

Twitter is trouwens altijd nog beter.

De kern van alle onderwijs is - naast (heel waardevol) dingen doorvertellen - bronnenkritiek. Hoe weet je dat iets waar is? Dat kun je vaak - contra Cartesius - zelf niet nagaan. Maar je kunt wel weten welke bronnen (meestal) betrouwbaar zijn. En dat veronderstelt weer inzicht in sociale processen.

Over het zelfbeeld van de Nederlander dat na de oorlog zo sterk kantelde dat de Nederlander niet langer begreep waar hij vandaan kwam, en de omslag in het denken over Colijn die daar het gevolg van was. Interessant stuk.

Colijn is leuk. jandirksnel.wordpress.com/2025/07/29/c...

De afbeelding bij het stukje over Colijns rede naar aanleiding van de Rijnlandbezetting verscheen op dit medium ongelukkig afgesneden. Daarom nu volledig. Zo hield Colijn de radiorede in 1936. Het bekendere plaatje - waarop hij de linkervoet op een stoel plaatste - was van 1924.

Rustig slapen – Hoezeer Hendrikus Colijn in zijn radiorede van 11 maart 1936 gelijk had. jandirksnel.wordpress.com/2025/07/28/r...

Vandaag eens wat zitten kijken naar een paar discussies uit de volgende jaren (1954-1957). Misschien was ik iets te optimistisch over het tempo waarin 'verzuiling' een zakelijk sociologisch begrip werd. Het polemische aspect bleef een open gesprek bemoeilijken.

Banning, Bentveld en de verzuiling – Oftewel: waar komt het begrip verzuiling vandaan? (V). Het vijfde en laatste stukje. De slotbeschouwing. jandirksnel.wordpress.com/2025/07/25/b...

Banning, Bentveld en de verzuiling – Oftewel: waar komt het begrip verzuiling vandaan? (V). Het vijfde en laatste stukje. De slotbeschouwing. jandirksnel.wordpress.com/2025/07/25/b...

In 1953 begonnen dagbladen te wijzen op aanhoudende beschouwingen in Tijd en Taak over - en vooral tegen - 'verzuiling'. Ook andere sprekers die het begrip benutten - zelfs op een ANWB-congres - werden soms aangehaald. in 1954 volgde de grote doorbraak van het nieuwe begrip.

Banning, Bentveld en de verzuiling – Oftewel: waar komt het begrip verzuiling vandaan? (IV). Het vierde stukje in een reeks van vijf. jandirksnel.wordpress.com/2025/07/24/b...

Historicus en journalist @HubertSmeets.bsky.social maakt in de NRC gehakt van het essay van Willem Schinkel in dezelfde krant waarin deze socioloog zich keert tegen militaire steun aan Oekraïne. www.nrc.nl/nieuws/2025/...

Banning, Bentveld en de verzuiling – Oftewel: waar komt het begrip verzuiling vandaan? (III). Het derde stukje in een serie van vijf. jandirksnel.wordpress.com/2025/07/23/b...

Banning, Bentveld en de verzuiling – Oftewel: waar komt het begrip verzuiling vandaan? (II). Het tweede stukje in een reeks van vijf. jandirksnel.wordpress.com/2025/07/22/b...

Banning, Bentveld en de verzuiling – Oftewel: waar komt het begrip verzuiling vandaan? (I). Het eerste stukje in een reeks van vijf. jandirksnel.wordpress.com/2025/07/21/b...

Na het verdwijnen van de finoegristiek uit Nederland lijkt nu ook de Nederlandse vakterm Finoegrisch teloor te gaan. Leuk stukje verder, over een interessante bevinding.

Een droevig symptoom van verwording – De hervormden, de omroepen en de verzuiling jandirksnel.wordpress.com/2025/07/16/e...