Geboortedag piloot en schrijver Antoine de Saint-Exupéry (1900-1944). Hij schreef en illustreerde het bijzondere, sprookjesachtige 'De kleine prins', het verhaal over de simpele kijk van een kind op de complexe wereld en het vaak ingewikkelde gedrag van volwassenen.

Geboortedag journaliste Oriana Fallaci (1929-2006). Ze heeft geruchtmakende interviews op haar naam staan, o.a. met de voormalige ayatollah Khomeini, die kwaad wegliep. Fallaci had nietsontziende kritiek op de islam en de positie van vrouwen in die religie.

Geboortedag Luigi Pirandello (1867-1936). De Italiaanse auteur had het idee om voor elke dag van het jaar een novelle te schrijven. Het werden er 232, die ook hier in 15 delen zijn gepubliceerd. De verzamelbundel 'Geluksvogels' is een aanrader, maar lees ook zijn romans.

Geboortedag filosoof Jean-Jacques Rousseau (1712-1778). Hij geloofde dat de mens van nature goed is, maar dat de maatschappij hem corrumpeert. Met zijn ideeën en zijn stelling 'De mens is vrij geboren, maar overal is hij in ketenen' had hij een grote invloed op de revolutionairen.

Gisteren in @nrc.nl, iets eerder op @tzumliterairweblog.bsky.social. Dat gebeurt niet vaak: aandacht voor een recent verschenen boek dat al is uitverkocht en waarschijnlijk ook niet wordt herdrukt, omdat de kosten voor het maken van het gat zo hoog zijn. Gelukkig heb ik nog een exemplaar gevonden.

Geboortedag dichter Kees Ouwens (1944-2004). Zijn poëzie is vaak hermetisch genoemd, maar onderstaand gedicht uit mijn eigen bloemlezing is zeer toegankelijk.

Op 27 juni 1966, vandaag dus 60 jaar geleden, trad Gerard Reve toe tot de katholieke kerk, waar hij met zijn ironie en vleselijke fantasieën aanvankelijk zijn draai niet vindt. 'Ik kom uit een communistisch milieu, een perverse tak van het christendom. Maar ik heb wel altijd aan God gedacht.'

Geboortedag E.J. Potgieter (1808-1875), de handelsagent die de invloedrijkste dichter en criticus van zijn tijd werd. Hij richtte in 1837 het nog steeds bestaande literaire tijdschrift De Gids op, dat al snel 'De blauwe beul' werd genoemd vanwege de kritische inhoud.

Schaamteloze zelfpromotie, ik weet het. Wil je vrijwel dagelijks berichten over literatuur, muziek en (soms) filosofie en geschiedenis, en waardeer je ook af en toe een aardig weetje? Volg mij dan!

Geboortedag Jacqueline van der Waals (1868-1922), die bekendstaat om haar verstilde, spirituele poëzie. In haar werk staan geloof, overgave, vergankelijkheid en innerlijke rust centraal. In haar gedichten zoekt ze naar de betekenis van het kleine en alledaagse.

Vandaag 100 jaar geleden werd Ingeborg Bachmann (1926-1973) geboren. Haar proza en poëzie onderzoeken taal, macht, liefde en de littekens van het fascisme. 'Malina' is een beklemmend boek over identiteit en verstikking. Geweld schuilt niet alleen in de historie, maar ook in menselijke verhoudingen.

De controversiële filosoof Peter Sloterdijk is vandaag 79 geworden. Mensen leven niet als 'losse' individuen, zo meent hij, maar creëren in dit 'mensenpark' voortdurend sociale en culturele 'sferen' waarin zij bescherming, betekenis en identiteit vinden. Interessante denker.

Toetsenist David Paich is vandaag 72 geworden. De doorgewinterde sessiemuzikant, componist en arrangeur scoorde wereldhits met zijn band Toto, maar was ook medecomponist van de grootste hits van Boz Scaggs. Een paar jaar geleden kwam zijn eerste soloplaat uit, 'Forgotten toys'.

David Clayton Thomas is overleden. Hij werd 84. Zanger van Blood, Sweat & Tears, dat hits had als het prachtige 'Spinning wheel' en 'You made me so very happy'.

Sterfdag Michel Foucault (1926-1984). Een hoofdthema in zijn werk is de samenhang tussen macht, kennis en taal. Volgens hem moet je op dit punt alert blijven, en je desnoods verzetten, omdat macht je wil onderdrukken en beperken en je leven in een mal tracht te persen.

Op 25 juni 1947 werd 'Het Achterhuis' van Anne Frank (1929-1945) uitgebracht. In dit beroemdste dagboek ter wereld schrijft Anne van 14 juni 1942 tot 1 augustus 1944 over wat haar bezighoudt. Ze kreeg het dagboek op haar dertiende verjaardag.

Geboortedag George Orwell, ps. van Eric Blair (1903-1950). Orwell is een rivier in Engeland. Auteur van o.a. '1984' en 'Animal farm', waarin totalitaire systemen centraal staan. Uit eerstgenoemd boek komt de zin 'Big brother is watching you'. Pink Floyd baseerde het album 'Animals' op 'Animal farm'.

Hopelijk is deze editie binnenkort ook in Nederland verkrijgbaar. De ervaring leert dat dit soort specials soms wel en soms niet in de winkels liggen.

Geboortedag Ambrose Bierce (1842-1913 of 1914). Hij schreef 'Des duivels woordenboek', met daarin 1851 sarcastische en vermakelijke lemma's over allerlei onderwerpen. 'Onderwijs: dat wat aan de wijze zijn gebrek aan kennis onthult en voor de domkop verhult.'

Bij thuiskomst lag deze Carmiggelt-uitgave op mij te wachten. Oplage 85 exemplaren, waarvan er 75 waren bestemd voor het margedrukkersproject 'De doos voor Hans' uit 2006. Dit is dus een van de tien exemplaren die buiten de doos bleven.

Geboortedag Cornelis Jetses (1873-1955). Hij gaf generaties kinderen hun eerste beelden bij het leren lezen. Hij illustreerde namelijk het zogeheten 'leesplankje van Hoogeveen', beter bekend als 'aap, noot, mies'. Ook maakte hij tekeningen voor de reeks 'Ot en Sien'.

Geboortedag Anna Achmatova, ps. van Anna Gorenko (1889-1966), de beste Russische dichteres die ik ken. Haar poëzie is helder en toegankelijk. Achmatova, die een tumultueus leven leidde, was een bijzondere verschijning, lang, slank en gracieus.

Geboortedag Nescio ('ik weet het niet'), pseudoniem van J.H.F. Grönloh (1882-1961). Schrijver van o.a. 'De uitvreter', 'Dichtertje' en 'Titaantjes'. Willem Frederik Hermans: 'Voor heel wat lezers betekent zijn verhalenbundel het boek dat alle andere boeken overbodig maakt'.

Geboortedag Erich Maria Remarque (1898-1970). Schrijver van de anti-oorlogsroman 'Im Westen nicht Neues'. Het boek riep heftige reacties op en werd zelfs verboden of verbrand. Volgens de nazi's ondermijnde Remarque 'de geest van het Duitse volk'.

Vandaag 10 jaar geleden overleed Henk Hofland, ook bekend als chroniqueur Samuel Montag. Hij werd terecht gelauwerd als 'Journalist van de eeuw'. Zijn bekendste werk is 'Tegels lichten', over de gestaag breder wordende kloof tussen de burger en het gezag in de 25 jaren na de Tweede Wereldoorlog.

Vandaag ontvangen. Een in beperkte oplage gedrukt boek van A.F.Th. van der Heijden en Dick Matena, genummerd en door beiden gesigneerd. Groot van afmeting, het past niet zomaar in de boekenkast. Wat een fantastische illustrator was Matena.

Het boek is er! Gisteren vond de officiële presentatie plaats in Lochem. Een onvoltooide roman van Joseph Roth, niet eerder in het Nederlands vertaald, dus alle reden voor liefhebbers van zijn werk om dit boek aan te schaffen. Bij je lokale (online) boekhandel uiteraard, die je moet blijven steunen.

Geboortedag historicus Peter Gay (1923-2015). Natuurlijk schreef hij meer boeken, maar ik breng graag 'De eeuw van Schnitzler' onder de aandacht. In dit prachtige boek laat hij zien dat de 19e-eeuwse burger lang niet zo bekrompen en preuts was dan je misschien geneigd bent te denken. #Leestip

Heart-frontvrouw Ann Wilson, naar mijn mening een van de beste rockzangeressen, is vandaag 76 geworden. Al heel vroeg in mijn jeugd, op mijn 7e, leerde ik het album 'Dreamboat Annie' kennen, dat mijn oudere broer en ik grijsdraaiden. Ik denk dat ik alle teksten nog steeds uit mijn hoofd ken.

In de brievenbus: een bijzonder zeldzame bibliofiele uitgave van Karel van het Reve, gedrukt in 2005. Oplage slechts 20 exemplaren.

Geboortedag illustrator Carol Voges (1925-2001). Hij werkte o.a. voor de Toonder Studio's, maar is het meest bekend geworden als de tekenaar van de door Godfried Bomans geschreven serie Pa Pinkelman en Tante Pollewop. In de verhalen figureerde Bomans ook af en toe.

Salman Rushdie is vandaag 79 geworden. Na de fatwa in 1989 vanwege zijn boek 'De duivelsverzen' is hij zijn leven niet meer zeker, wat nog eens wordt onderstreept door de recente moordaanslag. Lezers die zijn werk nog moeten ontdekken, raad ik 'De familie Golden' aan. #leestip

Op 19 juni 1978 startte de strip Garfield in Amerikaanse kranten. De reeks rond de altijd hongerige Garfield, zijn baasje Jon Arbuckle en hond Odie werd een groot succes. Van 1980 tot begin 2021 stond de strip ook in De Telegraaf.

Een boek waarvan je bij voorbaat weet dat je ervan gaat genieten. Dat heb ik mij vandaag maar eens cadeau gedaan.

Speciaal voor de Tukkers. Geboortedag Klaas Annink (1710-1775), die in een armetierig hutje woonde en daarom Huttenkloas werd genoemd. Beruchte Twentse struikrover en moordenaar die geradbraakt werd nadat een vader van een vermiste zoon onderzoek deed. Bezoek het Palthehuis in Oldenzaal!

Geboortedag Ivan Gontsjarov (1812-1891), schepper van de inerte Oblomov. Het boek was bedoeld als kritiek op de Russische adel, die volgens Gontsjarov bestond uit nietsnutten zonder verantwoordelijkheidsgevoel. Een ander bekend boek is het mijns inziens iets te vervelende, slepende 'Het ravijn'.

Geboortedag Ivan Gontsjarov (1812-1891), schrijver van o.a. 'Oblomov'. Ik ben te lui om er verder iets over te zeggen.

Geboortedag filosoof Jürgen Habermas (1929-2026). Hij werd wel een 'radicale democraat' genoemd. Habermas bedacht een model om een zogeheten 'machtsvrije dialoog' te voeren, zodat iedereen op basis van gelijkheid zijn zegje kan doen. Consensus is de basis van de democratie.

Vaak wordt aangenomen dat James Joyce en Virginia Woolf de eersten waren die de 'stream of consciousness'-techniek gebruikten. Maar de echte pionier was Dorothy Richardson (1873-1957) met de vernieuwende stijl van haar romancyclus 'Pilgrimage'. Ere wie ere toekomt. Vandaag is haar sterfdag.

Een fraaie recensie in Humo. En dan verschijnt vrijdag ook nog 'Perlefter', een onvoltooide roman. Meteen besteld, want daar ben ik uiteraard nieuwsgierig naar. Het lijkt me een must-have voor elke liefhebber van zijn werk.

Geboortedag M.C. Escher (1898-1972), de wereldberoemde grafisch kunstenaar die zulke onmogelijke afbeeldingen kon maken dat zelfs wiskundigen er hun hoofd over braken. Zijn werk is fascinerend, je blijft kijken. Wim Hazeu schreef een mooie biografie over hem.

Geboortedag M.C. Escher (1898-1972). De tekenaar van de cartoon is Robert Leighton.

Geboortedag August Willemsen (1936-2007), vertaler van Portugese en Braziliaanse literatuur en zelf ook een goede schrijver. Ik kan jullie 'Braziliaanse brieven' van harte aanbevelen. Hij vertaalde werk van o.a. Pessoa, Machado de Assis, Graciliano Ramos en Drummond de Andrade.

'Vele mensen schijnen Kees Bakels niet eens te hebben gekend en dat is eigenlijk niet goed te begrijpen. Is hij niet zowat de belangrijkste jongen geweest die er ooit bestaan heeft?' Vandaag is de geboortedag van Theo Thijssen (1879-1943), auteur van o.a. het onverwoestbare 'Kees de jongen'.

Op 16 juni 1904 speelt 'Ulysses' van James Joyce zich af. In Dublin is het vandaag 'Bloomsday', genoemd naar hoofdpersoon Leopold Bloom; er wordt met allerlei literaire activiteiten stilgestaan bij gebeurtenissen uit het boek én het leven van James Joyce.

Wim T. Schippers is overleden, reeds. Hij werd 83. Zowel op radio en televisie als in de beeldende kunst heeft hij legendarische dingen gedaan, die allemaal de ontregeling gemeen lijken te hebben, of het nu om Sjef van Oekel, Fred Haché, Barend Servet, honden op het toneel of de pindakaasvloer gaat.

Pollens! Wim T. Schippers is overleden.

Vera de Vries, alias Xaviera Hollander, is vandaag 83 geworden. Ze werd wereldwijd een sensatie na de publicatie van het autobiografische 'The happy hooker'. Weetje: als 17-jarige interviewde zij Simon Vestdijk, een vriend van haar vader, voor de schoolkrant.

Geboortedag Bibeb, pseudoniem van Elisabeth Lampe-Soutberg (1914-2010), de interviewster die iedereen aan het praten kreeg. De vraaggesprekken konden urenlang duren, soms verdeeld over meerdere dagen. In 2017 verscheen de bescheiden biografie van deze 'biechtmoeder van Nederland'.

Op 14 juni 1966 kwam er een einde aan de door het Vaticaan opgestelde 'Index librorum prohibitorum', oftewel de index van verboden boeken. De lijst bestond sinds 1559. In de loop der eeuwen werd over zeer beroemde literaire en filosofische werken de katholieke banvloek uitgesproken.