J.M. Coetzee is vandaag 86 geworden. In 2003 was hij de honderdste schrijver die de Nobelprijs voor literatuur kreeg. 'Coetzee dringt diep in ons wezen door. Wat hij daar vindt is meer dan de meeste mensen ooit van zichzelf willen weten', aldus Nadine Gordimer. Jullie favoriete boek van Coetzee?

Sterfdag Fjodor Dostojevski (1821-1881), auteur van o.a. 'Misdaad en straf', 'De gebroeders Karamazov' en 'De idioot'. Vanwege zijn vermeende subversiviteit werd hij verbannen naar Siberië. Over die periode schreef hij het indringende 'Aantekeningen uit het dodenhuis'.

Op 8 februari 1969 zag een nieuwe 'supergroep' het licht. Blind Faith hield het echter maar één album vol. Het meisje op de foto is de destijds 11-jarige Mariora Goschen. Ze wilde graag een paard als beloning voor het poseren, maar kreeg 40 pond. Rechts de volwassen Mariora.

Geboortedag Henri Knap (1911-1986). Nu vrijwel vergeten, maar destijds bekend als columnist (Dagboekanier) en romancier. Hij bedacht de naam Het Lieverdje voor het beeld op het Spui in Amsterdam. In mijn jeugd las ik zijn komische boekjes met tekeningen van Charles Boost.

Geboortedag Jules Verne (1828-1905), die 'de vader van de sciencefiction' wordt genoemd (al schreef Edgar Allan Poe eerder zo'n verhaal). Hij leek in de toekomst te kunnen kijken: in een van zijn boeken voorspelde hij wolkenkrabbers, de hogesnelheidstrein en een wereldwijd communicatienetwerk.

Op 7 februari 1970 steeg 'Venus' van Shocking Blue naar de eerste plaats in de Amerikaanse Billboard hitlijst, de eerste Nederlandse band die dat voor elkaar kreeg. Redelijk recent verscheen 'En Venus was haar naam', een boek over namenliedjes, boordevol weetjes. Inmiddels is er een tweede deel.

In zijn bundel 'Gedachten over onze tijd' haalt Tommy Wieringa onderstaand citaat aan. Zo ongeveer dan, want ik kan het zo gauw niet meer terugvinden. Goede observatie.

'Uren, dagen, maanden, jaren, vliegen als een schaduw heen'. Een regel die we allemaal kennen. Deze liedtekst is van Rhijnvis Feith (1753-1824), wiens geboortedag het is. Het werk van Feith, die ook burgemeester was van Zwolle, is meestal vrij weemoedig.

Inmiddels uitgegroeid tot de beste boekhandelsketen van Nederland. Als kind kwam ik er al vaak. Boekhandels moeten we koesteren! Gefeliciteerd!

Geboortedag Charles Dickens (1812-1870), auteur van meesterwerken als 'The Pickwick Papers' (m.i. zijn beste werk), 'David Copperfield', 'A Christmas Carol' en nog veel meer. Weetje: koningin Victoria was fan en wilde hem ontmoeten, maar Dickens hield de boot af. Jullie favoriete boek van Dickens?

Geboortedag Thomas More (1478-1535). De heilig verklaarde humanist en filosoof schreef 'Utopia' ('Nergensland'), waarin hij een ideale samenleving schetst. Weetje: in 2000 maakte paus Johannes Paulus II hem de beschermheilige van staatsmannen en politici, die soms hun eigen utopie nastreven.

Geboortedag Pramoedya Ananta Toer (1925-2006), die als strijder voor Indonesische onafhankelijkheid door de Nederlandse autoriteiten zonder proces in de cel werd gesmeten en onder Soekarno's bewind lang in ballingschap leefde. In o.a. 'Aarde der mensen' vertelt hij over de koloniale tijd.

Op 5 februari 2021 hield het op voor de Golden Earring. Bij medeoprichter George Kooymans was ALS geconstateerd. Daarmee kwam een einde aan dé rockband van Nederland. Afgelopen weekend viel na het laatste afscheidsconcert definitief het doek. Jullie favoriete Earring-nummer?

Geboortedag William S. Burroughs (1914-1997), die behoorde tot de 'Beat Generation'. Zijn bekendste boek is 'Naked lunch', waarin drugs en porno de boventoon voeren. Weetje: de bands Steely Dan en Soft Machine haalden hun naam uit werk van Burroughs.

Geboortedag J.-K. Huysmans (1848-1907), auteur van het decadente 'Tegen de keer'. Hoofdpersoon Des Esseintes is gebaseerd op de homoseksuele dandy Robert de Montesquiou (1855-1921), die naar verluidt uitgebreid moest overgeven na met actrice Sarah Bernhardt naar bed te zijn geweest.

Sterfdag Joost van den Vondel (1587-1679). Zijn toneelwerken 'Gijsbreght van Aemstel' en 'Lucifer' (dat tijdens zijn leven maar twee keer werd opgevoerd) behoren tot de canon. Weetje: Vondel heeft rekenles gehad van Willem Bartjens, u weet wel, van de methode 'volgens Bartjens'.

4 februari is een belangrijke dag in de historie van Fleetwood Mac. Vandaag 50 jaar geleden komt de single 'Rhiannon' uit, die de band weer op de kaart zet. Een jaar later, op 4 februari 1977, komt 'Rumours' uit, een van de succesvolste albums ooit. Wat is jullie favoriete nummer van Fleetwood Mac?

Geboortedag historica Annie Romein-Verschoor (1895-1978). Met haar man Jan schreef ze populaire geschiedenisboeken als 'De lage landen bij de zee' en 'Erflaters van onze beschaving'. Haar herinneringen, in twee delen verschenen als 'Omzien in verwondering', zijn niet te versmaden.

Geboortedag Rosa Parks (1913-2005), de donkere Amerikaanse vrouw die in 1955 weigerde om haar zitplaats in de bus af te staan aan een blanke. Zij was echter niet de eerste die in opstand kwam. De vorige maand overleden Claudette Colvin werd 9 maanden eerder gearresteerd voor hetzelfde 'vergrijp'.

3 februari 1959 is 'the day the music died', aldus Don McLean in zijn lied 'American Pie'. Op die dag kwamen Buddy Holly ('Peggy Sue', 'That'll Be The Day'), Ritchie Valens ('La Bamba') en J.P. Richardson alias 'The Big Bopper' ('Chantilly Lace', 'Runnin' Bear') om het leven bij een vliegtuigcrash.

Sterfdag Fiep Westendorp (1916-2004). Generaties zijn opgegroeid met haar tekeningen van o.a. Jip en Janneke en Pluk van de Petteflet. Ze stelde zich ondanks haar talent bescheiden op. Ze wilde nooit het hoogtepunt van het verhaal illustreren, de pointe was voor de auteur.

Sterfdag E.J. Potgieter (1808-1875), de handelsagent die de invloedrijkste dichter en criticus van zijn tijd werd. Hij richtte in 1837 het nog steeds bestaande literaire tijdschrift 'De Gids' op, dat al snel 'de blauwe beul' werd genoemd vanwege de kritische artikelen.

Geboortedag Gertrude Stein (1874-1946), spil in de Parijse kunstenaarswereld voor en na WO I. Zij bedacht de term 'lost generation' voor schrijvers als T.S. Eliot, Ernest Hemingway en John Steinbeck. De beroemde zin 'Rose is a rose is a rose' is ook van haar.

Geboortedag filosofe Simone Weil (1909-1943). Haar empathie leidde ertoe dat zij zich ging vereenzelvigen met de arbeidersklasse, op bijstandsniveau ging leven en in WO II moedwillig honger leed. Politici zouden onderstaande uitspraak van Weil tot zich door moeten laten dringen.

Eva Hoeke is vandaag 47 geworden. De journaliste en columniste durft soms, met vaste hand en één oog dichtgeknepen, een pijl in het hart van lezers te schieten door woorden te vinden die het gevoel raken. Zonde (en dom) dat de Volkskrant haar liet gaan. Haar columns zijn nu te vinden op petjeaf.com

Geboortedag Hella S. Haasse (1918-2011), een van de meest vertaalde Nederlandse auteurs. O.a. 'Oeroeg' en 'Heren van de thee' zijn klassiekers. Lees ook de mooie biografie van Aleid Truijens. 'Al wat je ooit zag of hoorde, of wat je dacht te weten, is niet meer dat, maar anders.'

Op 2 februari 1709 wordt de Schot Alexander Selkirk (1676-1721) na bijna 4,5 jaar gered van een onbewoond eiland voor de kust van Chili. Woodes Rogers, kapitein van een piratenschip, pikt hem daar op. Vermoedelijk was dit avontuur de inspiratie voor 'Robinson Crusoe' van Daniel Defoe.

Geboortedag James Joyce (1882-1941). Op deze dag in 1922 verscheen ook zijn meesterwerk 'Ulysses', dat wel 'het allerbeste ongelezen boek uit de wereldliteratuur' is genoemd. Mijn favoriet is 'Een portret van de kunstenaar als jongeman'. Weetje voor wetenschappers: Joyce bedacht het woord 'quark'.

Sterfdag Wisława Szymborska (1923-2012). In 1996 kreeg de dichteres de Nobelprijs voor de literatuur. P.F. Thomése: 'Door de bezieling van de gedichten geven ze je in woorden terug wat je ongemerkt aan werelden verloren bent. Dat is dus meer dan je voordien ooit hebt gehad.'

Sterfdag Menno Wigman (1966-2018), die is omschreven als 'de dandy van de desillusie', al valt dat wel mee. Ik reken hem tot de beste Nederlandse dichters ooit. 'Voor elk woord zijn andere woorden. Maar uiteindelijk is er maar één het beste. En die keuze maakt de dichter.'

Geboortedag F.B. Hotz (1922-2000), die na een loopbaan als jazzmuzikant op zijn 54ste debuteerde met een verhalenbundel van een zeldzaam stilistische gaafheid. Voor zijn melancholieke, in sobere stijl geschreven oeuvre kreeg hij in 1998 de P.C. Hooft-prijs.

Sterfdag Nobelprijswinnaar John Galsworthy (1867-1933), schrijver van het meermaals verfilmde 'The Forsyte Saga'. De hebzucht en hypocrisie van de Engelse upper class, door hem het 'Forsytisme' genoemd, was een constante in zijn werk, evenals de kloof tussen arm en rijk.

Geboortedag Anna Blaman (1905-1960), die het vrijmoedig over homoseksualiteit en haar lesbisch zijn durfde te hebben. Ook onder schrijvers was dat ongewoon in die tijd; om haar buiten de schrijverskring te houden werd ze ervan beschuldigd niet literair genoeg te zijn. Lees het onderstaande gedicht.

Op 30 januari 1969 gaven The Beatles hun laatste concert op het dak van platenmaatschappij Apple. Het verkeer liep volledig vast. Lennon na het optreden van 42 minuten: 'I'd like to say thank you on behalf of the group and ourselves, and I hope we've passed the audition.'

Geboortedag Anthony Winkler Prins (1817-1908). Schrijver, dichter en predikant, maar vooral bekend als hoofdredacteur van de Winkler Prins Encyclopedie. In 2005 werd hij herbegraven in Veendam, de plaats waar hij veel heeft betekend voor het onderwijs.

Geboortedag Bernard Dewulf (1960-2021). Ik ken weinig auteurs die zo mooi over kunst en het leven konden schrijven als hij. Zijn korte verhalen in bijv. 'Kleine dagen' zijn prachtig. Dewulf werd wel 'de schatbewaarder van de ogentroost' genoemd. Lees ook onderstaand gedicht.

Vandaag is de Poëzieweek van start gegaan. Onderstaand een van mijn favoriete gedichten. Hebben jullie ook een favoriet gedicht? Plaats het hieronder!

Rick Honings, van wie onlangs de biografie van Nicolaas Beets verscheen, is bezig met de samenstelling van een selectie uit de briefwisseling tussen Boudewijn Büch en de onlangs overleden Peter van Zonneveld. Het boek wordt dit najaar gepubliceerd bij Walburg Pers.

Geboortedag Hubert Cornelisz. Poot (1689-1733), de agrariër die beroemd werd met zijn 'Mengeldichten' en daarna trachtte van zijn poëzie te leven. Hij schreef veel gelegenheidsverzen. Hij is ook vereeuwigd in het grafschrift van De Schoolmeester: 'Hier ligt Poot / Hij is dood'.

Geboortedag Thomas Paine (1737-1809). Hij schreef invloedrijke boeken, waaronder 'De rechten van de mens', over de verantwoordelijkheden van de staat en de bescherming van mensenrechten in die staat. Zo mag macht nooit té geconcentreerd zijn. Een uitstekend leerboek voor politici wereldwijd.

Geboortedag Anton Tsjechov (1860-1904), door velen beschouwd als de beste verhalenverteller uit de wereldliteratuur. Op deze dag in 1904 ging ook zijn toneelstuk 'De Kersentuin' in première in Moskou. Weetje: Tsjechov was de eerste auteur in de befaamde Russische Bibliotheek.

Sterfdag dichter, essayist, Nobelprijswinnaar en 'noodgedwongen politiek denker' Joseph Brodsky (1940-1996). De door Anna Achmatova bewonderde Brodsky belandde op jonge leeftijd in een Russisch werkkamp; in 1972 emigreerde hij naar de VS, waar W.H. Auden hem een handje hielp.

Geboortedag Julius Vischjager (1937-2020), journalist en uitgever van de handgeschreven krant The Daily Invisible, die overigens wekelijks verscheen. Hij mocht tijdens de vrijdagse persconferentie van de premier altijd de laatste - vaak zeer uitgebreide- vraag stellen.

Sterfdag Astrid Lindgren (1907-2002), schepper van o.a. Pippi Langkous en Karlsson. Net als Annie M.G. Schmidt bevrijdde ze de kinderliteratuur van de zware moraal; kinderen mochten gewoon lekker stout zijn en de autoriteiten uitdagen en voor de gek houden. Dat leverde uiteraard heerlijke boeken op.

Geboortedag Lewis Carroll, pseudoniem van Charles Lutwidge Dodgson (1832-1898), schepper van 'Alice in Wonderland'. Zijn schrijversnaam ontstond toen hij zijn voornamen vertaalde in het Latijn, Carolus Lodovicius, ze van plaats liet wisselen en weer terugvertaalde naar het Engels.

Sly Dunbar overleden op 73-jarige leeftijd. Legendarische reggaedrummer en producer, bekend van het duo Sly & Robbie. Werkte samen met grootheden als o.a. Peter Tosh, Mick Jagger en Grace Jones.

Sterfdag Lodewijk van Deyssel, ps. van K. Alberdingk Thijm (1864-1952). Zijn roman 'Een liefde' veroorzaakte opschudding omdat hij daarin de zelfbevrediging van een vrouw beschreef, behoorlijk gewaagd voor die tijd. 'De scheldkritieken' is een vermakelijke proeve van zijn scherpe pen.

Geboortedag Virginia Woolf (1882-1941). Mijn favoriete boek van haar is 'Mevrouw Dalloway'. Je moet er even inkomen, maar dan heb je ook wat. De 'stream of consciousness' van Clarissa Dalloway, die bloemen gaat kopen om die avond een feestje op te fleuren, werkt aanstekelijk.

Geboortedag van de Schotse dichter Robert Burns (1759-1796). Hij schreef het gedicht 'Auld Lang Syne', dat later op muziek is gezet. Talloze artiesten namen een versie op en je hoort het in films en tv-series. André Hazes gebruikte de melodie voor 'Wij houden van Oranje'.

Op 16 januari jl. was het tien jaar geleden dat 'Het smelt' verscheen, de debuutroman van @lizespit.bsky.social. Een mooie gelegenheid om het boek te herlezen. Onderstaand een speciale editie, genummerd en gesigneerd, uitgegeven in een oplage van 150 exemplaren.