Nederland profileert zich graag als wetenschapsland, maar pleit in Brussel voor zwaardere bezuinigingen op onderzoek. Dat zei ERC-president Maria Leptin dinsdag bij de Radboud Universiteit, waar een symposium over wetenschap en democratie begon met luidruchtig protest tegen Leptin en de ERC.

De Tweede Kamer wil beter kunnen controleren of het kabinet grip krijgt op internationale studenten en verengelsing in het hoger onderwijs. Volgens rapporteurs Moorman (PRO) en Boomsma (JA21) biedt het OCW-jaarverslag 2025 daarvoor weinig houvast. Pregnant voorbeeld: de studie psychologie. /

Een Egyptische promovendus van de Erasmus Universiteit eiste bij de rechter tevergeefs een andere promotor, omdat die een open brief tegen een academische boycot van Israël ondertekende. De Rechtbank Rotterdam acht dat onvoldoende en waarschuwt voor een chilling effect op de vrije meningsuiting.

ScienceGuide begint een nieuw experiment: de stelling van de week. Deze week de aftrap: mag een proefschrift méér omvatten dan wetenschappelijke artikelen, of blijft zelfstandig publiceren de kern van elk promotietraject? Uw stem telt mee, want we schrijven later een stuk over de reacties.

Minister Letschert heeft in een commissiedebat over het welzijn van studenten aangegeven verdrietig te zijn over de haat die moslimstudenten over zich heen hebben gekregen nadat de minister een foto van een bezoek van islamitische studentenvereniging MSA op Instagram had gedeeld.

Universiteiten en vakbonden hebben geen harde afspraken gemaakt over vaste contracten voor medewerkers die structureel werk doen. Wel verbetert de positie van vrouwelijke medewerkers onder de nieuwe cao en komen er naast ‘procenten’ ook ‘centen’ bij – maar in een andere verhouding dan vorig jaar.

Binnen UNL wordt al gestreden over extra geld dat er nog niet is. De Universiteit Utrecht noemt dat politiek riskant: het kabinet heeft weinig bezuinigingen gerealiseerd en de minister komt zelf uit het hoger onderwijs. "Laten we nou niet rollebollend over straat gaan."

AI-naaktbeelden van studentes, buitenpromovendi zonder dienstverband en Joodse studenten die afhaken vanwege antisemitisme. Staatssecretaris Tielen gaf de Kamer ruimhartig gelijk over buitenpromovendi, maar moest erkennen geen landelijk beeld te hebben van Joodse studenten die hun opleiding staken.

"Wanneer gaan universiteiten weer gewoon goed onderzoek doen?" Die vraag hoort UNL-voorzitter Caspar van den Berg in gesprekken in het land en bij Kamerleden. Bij de lancering van de gids 'Een frisse blik op het promotieproject' waarschuwde hij dat promovendi geen "te grote broek" moeten aantrekken.

"Wij hebben echt geprobeerd een dialoog met de boeren op gang te brengen, maar het was zo moeilijk. We spreken simpelweg niet dezelfde taal", aldus hoogleraar Mangala Srinivas (WUR). Daarmee raakt ze een hardnekkig probleem: hoe bereik je groepen die de taal van de universiteit niet herkennen?

De nieuwe Cyberbeveiligingswet (NIS2) maakt cybersecurity een bestuurlijke taak. Toch zijn hogescholen en universiteiten daar nog niet op ingericht, blijkt uit een rapport van de Onderwijsinspectie. Digitale veiligheid leeft rond crisis en audits, maar nog te weinig in strategie en bestuur.

VVD-Kamerlid Bente Becker is zich "doodgeschrokken" nu minister Letschert (OCW) de screeningswet kennisveiligheid stopzet. Buitenlandse wetenschappers uit risicolanden worden zo niet gescreend op spionage. Het kabinet moet voor de zomer uitleggen hoe wél in te grijpen.

Studenten met een beperking of bijzondere omstandigheid krijgen bij de ene instelling duizenden euro's méér steun dan bij de andere. Minister Letschert (OCW) noemt de verschillen uit nieuw onderzoek "zorgelijk en niet uitlegbaar" en kondigt maatregelen aan.

“Ik was echt geschokt”, zei UMCG-hoogleraar Marieke Wermer. Vrouwelijke artsen bij het UMCG verdienen acht procent minder dan mannen; vrouwelijke afdelingshoofden zelfs tien procent minder. Ongelijkheid zit ook in bonussen, salarisverhogingen en wie vanzelfsprekend leider mag zijn.

Vrouwen verdienen minder en verlaten vaker de wetenschap, en onderzoekers met een migratieachtergrond zijn al bij de instroom in promotietrajecten ondervertegenwoordigd. Anne Maaike Mulders (RU) toont hoe hardnekkig die ongelijkheden zijn, en hoe weinig die kloof de afgelopen decennia is verkleind.

Graag willen wij weten wat u van ons werk vindt. Wees daarbij vooral ook kritisch. Wat moet echt beter? En welke onderwerpen of invalshoeken mist u bij ScienceGuide?

Niet de bezuinigingen, maar de verwachte daling van de studentenaantallen zal de financiële basis van het wetenschappelijk onderwijs de komende decennia onder druk zetten. Volgens de Onderwijsinspectie zullen universiteiten niet ontkomen aan harde keuzes over opleidingen, personeel en ook fusies.

EU-ministers willen een sterk nieuw Horizon-programma, maar botsen over de invulling. Nederland kiest hard voor excellentie en geen anonimisering van voorstellen om onderzoekers uit minder competitieve landen meer kans te geven.

Niet de deur uit, of anders met petje op en niemand aankijken: zo werd de nieuwe KNAW-president Peter-Paul Verbeek geadviseerd toen hij werd bedreigd. Wetenschap heeft moed nodig is zijn boodschap én een nieuw verhaal, vindt hij. En daarom een eigen nieuwsmedium dat beter uitlegt wat ze doet.

Minister Letschert (OCW) verschuilt zich achter de minderheidscoalitie: ze wil de studiefinanciering voor mbo-studenten niet uit eigen beweging gelijktrekken met het hoger onderwijs. De stufi voor hbo en wo verlagen zou een oplossing zijn, maar die keuze legt ze nadrukkelijk bij de Kamer.

Doen universiteiten nog voldoende onderzoek naar Nederland? Publiceren wetenschappers nog in het Nederlands? En wat gebeurt er met het hoger onderwijs als de bezuinigingen blijven staan die ook alleen maar toenemen? De Eerste Kamer houdt veel vragen, omdat ook minister Letschert veel niet weet.

Minister Letschert wijst de kritiek van PVV-Kamerlid Raijer op internationale studenten scherp van de hand. In antwoord op Kamervragen stelt de minister dat het beeld dat Nederlandse studenten op grote schaal worden verdrongen door buitenlandse studenten “niet klopt”.

Bestuurderskoepel UNL is bereid intern te bespreken over structurele openheid rondom gesprekspunten en besluiten binnen haar bestuursvergaderingen. Vrijwillig meewerken aan verzoeken op grond van de Wet open overheid gaat de koepel echter te ver.

Vertrouwenspersonen kunnen luisteren, ombudsfunctionarissen kunnen onderzoeken, maar uiteindelijk blijft het een keuze van het College van Bestuur om sociale onveiligheid aan te pakken. En daar gaat het vaak mis, legden Marijke Naezer en Lydia de Groot uit bij een college over sociale veiligheid.

De afschaffing van de basisbeurs leidde volgens nieuw onderzoek van het Tinbergen Instituut niet tot een meetbare verslechtering van de mentale gezondheid van studenten. Toch wil de minister studenten extra compenseren voor de mentale last die het leenstelsel volgens het kabinet wél veroorzaakte.

Niet alleen achteraf, maar ook vooraf wil de Utrechtse universiteitsraad ingelicht worden over hetgeen er bij UNL besproken wordt. Zo kan de medezeggenschap richting geven aan de inzet van de UU bij UNL. Daarnaast zou UNL onder de Wet open overheid moeten gaan vallen, zo vindt men in Utrecht.

Bestuurders van de Universiteit Leiden moeten Open Science en Erkennen en Waarderen veel zichtbaarder uitdragen, vinden medewerkers. Zonder duidelijke bestuurlijke steun dreigt Academia in Motion te worden gezien als “weer een project waarvan eigenlijk onduidelijk is van wie het precies is”.

“Ze willen niet worden gezien als illegale immigranten in een xenofobe atmosfeer.” Volgens onderzoeker Hans de Wit zoeken internationale studenten hun heil elders. Terwijl bedrijven waarschuwen voor talenttekorten, schaadt de politieke toon het internationale beeld van Nederland.

Een onduidelijke rol van de Raad van Toezicht, het ontbreken van academische vrijheid, actiegroepen die soms meer invloed hebben dan de medezeggenschap, een ontbrekend sectorbelang, en een code die nauwelijks leidt tot een debat over hoe goed bestuur er in de praktijk uitziet.

In de geesteswetenschappen ligt replicatie ingewikkeld. Wat gebeurt er als men replicatie toepast op een vakgebied zoals de kunstgeschiedenis? Die vraag staat centraal in ‘Rembrandt and Rubens Revisited’, het proefschrift dat Charlotte Rulkens afgelopen vrijdag verdedigde aan de Vrije Universiteit.

Universiteiten zetten een rem op de instroom van internationale studenten. Zij hebben afgesproken het aantal internationale bachelorstudenten te begrenzen op 16.766, een daling van ruim elf procent ten opzichte van het piekjaar 2022-2023, zo schrijft de minister aan de Kamer.

Delftse wetenschapper en NWO-laureaat moest van de TU Delft instemmen met ontslag, anders zou twee jaar aan doorbetaald loon bij ziekte worden teruggevorderd. De rechter vernietigde het ontslag en oordeelde dat de universiteit ernstig verwijtbaar heeft gehandeld.

OCW-minister Letschert en de Kamer willen dat het makkelijker wordt om studenten uit te schrijven die gewelddadig demonstreren op universiteiten tegen de genocide in Gaza. Zo werd duidelijk in een verhit Kamerdebat waar Letschert hard werd aangesproken op haar vorige rol als universiteitsbestuurder.

In een scherp tweeminutendebat botsten Kamerleden met OCW-minister Rianne Letschert, niet alleen over de vraag of objectiviteit en waarheidsvinding steviger moeten terugkeren in de wetenschappelijke gedragscode, maar ook over het Professional Doctorate in het hbo. www.scienceguide.nl/2026/04/rech...

Van een Telegraaf-artikel over vermeend antisemitisme tot camera’s van PowNed op de campus en een provocatieve actie van Ongehoord Nederland: universiteiten worden steeds vaker doelwit van publieke aanvallen. Olav Velthuis (UvA) ziet dat universiteiten daar nog geen overtuigend antwoord op hebben.

“Ik vind het een heilloze weg om bij elke klacht over diversiteit bij NWO aan te kloppen”, waarschuwde Pieter Slaman (Universiteit Leiden) bij een debat. NWO-voorzitter Marcel Levi riep tegelijk op kritiek niet uit de weg te gaan: “Als mensen kritiek hebben, moet je dat serieus nemen.”

woinactie.bsky.social vraagt om voorbeelden van het ‘democratisch tekort’ aan Nederlandse universiteiten. Nieuw Europees onderzoek bevestigt dat beeld: Nederland kent een bestuurscultuur waarin colleges van bestuur relatief veel macht hebben en universiteitsraden weinig strategische invloed.

Het debat over wetenschapsbeleid had over investeringen en de Einstein-telescoop kunnen gaan. In plaats daarvan domineerden rechtse fracties de agenda met het betoog dat de Nederlandse wetenschap ideologisch is verengd en wetenschappers niet meer vrij zijn te onderzoeken wat ze willen.

De VVD is zeer kritisch op het plan van minister Letschert om een nieuwe hbo-doctorsgraad wettelijk mogelijk te maken, en waarschuwt voor titelinflatie. Daarmee wordt het voor het minderheidskabinet een grote uitdaging om voor dit wetsvoorstel een Kamermeerderheid te vinden.

Na de zelfregiecrisis rond Engelstalige opleidingen gaat de Universiteit Utrecht haar medezeggenschap en academische gemeenschap voortaan eerder en explicieter informeren over overleg en afspraken binnen bestuurderskoepel UNL, zodat zij daar niet pas achteraf via UNL over worden geïnformeerd.

Studentenaantallen aan universiteiten vallen lager uit dan geraamd, blijkt uit de voorjaarsnota. Omdat de bekostiging hier direct aan gekoppeld is, daalt het macrobudget voor universiteiten. Het hbo laat juist groei zien ten opzichte van eerdere ramingen. www.scienceguide.nl/2026/03/univ...

Het kabinet steunt de Europese ambitie om internationale studenten van buiten de EU aan te trekken, maar wil de regie op instroom, huisvesting en kennisveiligheid behouden. www.scienceguide.nl/2026/03/kabi...

OCW heeft inzicht gegeven in de verdeling van de extra middelen. Instellingen krijgen meer geld per internationale student en investeringen in (praktijkgericht) onderzoek worden structureel, maar het kabinet komt ook met een winstwaarschuwing. www.scienceguide.nl/2026/03/eerd...

Het traject kan 10 jaar duren en oplopen tot €2,8 miljoen. De Universiteit Leiden wil een nieuw bestuursmodel invoeren, omdat de verantwoordelijkheden niet altijd duidelijk zijn belegd en de besluitvorming traag verloopt. Een reorganisatie wordt niet uitgesloten. www.scienceguide.nl/2026/03/cvb-...

Minister Letschert ziet geen aanleiding om de regels rond nevenfuncties aan te scherpen. Universiteiten en UNL houden bovendien geen gegevens bij over het aantal keren dat hoogleraren hun nevenfuncties niet melden, zoals bij de Leidse hoogleraar Kinneging. www.scienceguide.nl/2026/03/lets...

Praten kan levens redden. Wie merkt het als het met een student echt niet goed gaat? En wie durft het gesprek aan te gaan? Tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer over suïcide onder jongeren werd duidelijk hoe belangrijk de rol van universiteiten, hogescholen en docenten kan zijn.

Met het verdwijnen van de opleiding tot schrijftolk bij de Hogeschool Utrecht groeit de zorg over het aantal tolken in het onderwijs. Dat kan directe gevolgen hebben voor dove en slechthorende studenten, waarschuwt @lisawesterveld.bsky.social. www.scienceguide.nl/2026/03/gevo...

Excellente wetenschap is per definitie duurzaam. Vanuit die gedachte pleiten Nobelprijswinnaar Ben Feringa en collega’s voor wetenschapsbeleid waarin duurzaamheid structureel wordt verankerd in onderwijsaccreditaties en personeelsbeoordelingen. www.scienceguide.nl/2026/03/nobe...

Van zuur naar trots: met die inzet begint Rianne Letschert aan haar ministerschap. Volgens de nieuwe OCW-minister is dat zuur duidelijk voelbaar in de sector na de afgelopen twee jaar. Universiteiten en hogescholen wachten heel erg op de nieuwe investeringen. www.scienceguide.nl/2026/03/nieu...

In aanloop naar de CAO-onderhandelingen voor universiteitsmedewerkers schetsen vertegenwoordigers van 0.7, Organize the RUG, @woinactie.bsky.social, @postdocnl.bsky.social en @hetpnn.nl de contouren van hun gedroomde, waardengedreven CAO. www.scienceguide.nl/2026/02/acti...