Op Gentse straten, pleinen en in kraakpanden ontmoet straathoekwerker Camille Friant (35) jonge vrouwen met een verslaving. Het is een groep waar politici hard op willen ingrijpen. Camille werpt een genuanceerder licht op dit probleem.

Zoals de federale regering voorspelde, zal ongeveer een derde van de mensen die hun uitkering verliest een leefloon aanvragen. Maar wat met wie geen leefloon krijgt? “Mensen gaan uit noodzaak solliciteren voor jobs die ongezond en onhaalbaar zijn om vol te houden.”

Elia Wyverkens coördineert de onderzoeksprojecten van ‘Mensenmaat’ (Howest). Ze luidt de alarmklok: “In plaats van te vertrekken van de maatschappelijke vragen die zich opdringen, moet ik steeds vaker nadenken over welke onderzoeksprojecten financieel nog kans maken.”

Op een zaal in de gevangenis van Merksplas liggen 22 oude, hulpbehoevende gedetineerden. Zorg is er amper. De docu 'Achter de tralies van de tijd' toont hun verhaal. @sociaalnet.bsky.social mocht ik in gesprek met gevangenisdirecteur Serge Rooman en filmmaker Stijn Geenen sociaal.net/verhaal/de-o...

Op een aparte zaal in de gevangenis van Merksplas liggen 22 oude, zieke en hulpbehoevende gedetineerden. Zorg is er amper. Een aangrijpende documentaire toont hun verhaal. “Het is mensonwaardig en het moet getoond worden.”

Columniste Michelle Ginée schrijft enthousiast over een onverwacht succesvolle samenwerking. "En plots gebeurde iets magisch: medewerkers van uitzend- en interimkantoren begonnen mee te denken zoals sociaal werkers, en wij zoals recruiters."

De Buurtkar zoekt in Aarschot naar mensen die door de mazen van het hulpverleningsnet glippen. Outreacher Marika Ceulemans probeert beetje bij beetje hun vertrouwen te winnen en hulp te installeren. ‘Het draait om mensen zien, aandacht geven en interesse tonen in wie ze zijn.’

Administrateur-generaal Bob Van den Broeck vindt dat justitie sociaal werk is. Professoren Koen Hermans (KU Leuven) en Rudi Roose (UGent) vinden dat problematisch: “Dit debat verdient meer dan een slogan of scherpe boutade.”

Milena (53) is vrijwilliger bij de spuitenpatrouille. Twee namiddagen per week verzamelt ze gebruikte spuiten. “Ik weet hoe het is om bekeken te worden als ‘de verslaafde’. Maar mensen zijn altijd meer dan hun kwetsbaarheid.”

De groep nieuwkomers is zeer divers. Sommige mensen zijn hoogopgeleid en hebben in hun thuisland een jarenlange praktijkervaring op zak. Drie artsen vertellen aan Sophia Honggokoesoemo (vzw Levl) hoe moeilijk het is om die job hier verder uit te oefenen.

Na een moeilijke jeugd maakte David Iboma (31) furore als profvoetballer. Toen die droom abrupt uiteenspatte, vond hij zijn echte roeping in het sociaal werk. “Leerkrachten kennen de leefwereld van jongeren vaak minder goed. Wij kennen de verhalen, hun achtergrond en de buurt.”

De film ‘Zondag de negenste’ is een gevoelig, uniek portret van een getroebleerde broederrelatie waarin Alzheimer een belangrijke rol speelt. De opnames vonden plaats in een Antwerps woonzorgcentrum. Regisseur Kat Steppe: “Blijf de mens achter de ziekte zien. Dat is mijn pleidooi.”

"Wat mij in mijn traject het meest is bijgebleven, is hoe laat hulp vaak komt. Niet omdat jongeren geen hulp willen, maar omdat de drempels hoog zijn en signalen te vaak onderschat worden."

James Van Casteren, leidend ambtenaar van het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) vindt dat een inclusieve samenleving creëren niet enkel de verantwoordelijkheid mag zijn van zijn agentschap. “Ook andere beleidsdomeinen moeten mee aan boord.”

Minister Matz diende een wetsvoorstel in dat overheidsdiensten verplicht om ook niet-digitaal toegankelijk en bereikbaar te blijven. Volgens het Brussels Platform Armoede is dat voorstel niet straf genoeg.

De druk op de huidige woningmarkt is niet te overzien. “Het debat zit muurvast in een ideologische patstelling: tussen wie alles van de overheid verwacht en wie gelooft dat de markt zich vanzelf wel zal herstellen.”

Jurist Bob Van den Broeck (54) is de gedreven administrateur-generaal van het Vlaams Agentschap Justitie en Handhaving. Zijn visie botst wel eens met die van sociale professionals. Reden genoeg om hem kritische vragen voor te leggen. Dat kon hij waarderen: “Niets erger dan ja-knikkers”.

Op een dag rinkelt Hildes telefoon. Annie heeft haar koffers gepakt en wil naar een vluchthuis, na jaren overleven bij een onvoorspelbare man. Hilde probeert haar naar gepaste hulp te begeleiden, maar dat loopt niet zoals verwacht.

Wanneer is AI een handig hulpmiddel, vergelijkbaar met een rekenmachine, en wanneer vormt het een bedreiging voor de relationele kern van het sociaal werk? Seppe Vanhex (SAAMO Limburg) schetst een ethisch afwegingskader met groene, oranje en rode lichten.

Bij de Antwerpse jeugdhulporganisatie Harmonie staat het bureau van de begeleiders middenin de leefgroep. Deze praktische ingreep beïnvloedde het leefklimaat ingrijpend: “Het verlaagt voor jongeren de drempel om iets te vragen of een gesprek aan te gaan.” sociaal.net/achtergrond/...

Als een van de bekendste spelers in de sociale economie bieden de Kringwinkels in Vlaanderen werk aan duizenden mensen. Hoe pakken ze dat aan? “We zijn altijd trots als iemand doorstroomt naar de reguliere economie. Maar we duwen onze mensen niet richting de uitgang.”

Yong Yello groeide op in een complex gezin, droeg vroegkinderlijke pijn en trauma met zich mee, en ontwikkelde een verslavingsgevoeligheid die hem jaren achtervolgde. Maar net toen het leven te zwaar werd, bleef één iemand bellen.

Lies begeleidt mensen met een (vermoeden van) beperking die in de gevangenis verblijven. Een maand ziekteverlof leverde scherpe inzichten op: “Net door even afstand te nemen van mijn werk, besef ik hoe uitdagend de realiteit is waarin wij functioneren.”

Volgens beleidsvoerders zal de impact van de beperking van de werkloosheid in de tijd best meevallen. OCMW-medewerker Dirk Lissens vindt dat larie en apekool: “Ik verwacht menselijke drama’s en toenemende agressie ten aanzien van maatschappelijk werkers. Al hoop ik dat ik ongelijk zal hebben.”

In zijn columns gaat Ludo Serrien dieper in op verborgen betekenissen van vaktermen. Deze keer is het de beurt aan 'uitkering'.

Wie langdurig ziek is, riskeert zijn werk te verliezen. Het inkomen daalt en armoede loert om de hoek. @netwerktegenarmoe.bsky.social vroeg aan deze mensen wat kan helpen om die negatieve spiraal om te buigen. “Besteed meer aandacht aan de geleidelijke opbouw van ziekte naar werk.”

Hulpverlener en columnist Iwein Denayer ervaart een flashback naar zeven jaar geleden, toen hij met een meisje op een politiekantoor zat: "Haar droom wordt een langgerekte nachtmerrie wanneer ze de peperdure wagen instapt waarin ze haar grote liefde zal ontmoeten."

Over de aanpak van klimaatverandering lopen meningen uiteen. Maar dat actie nodig is, weten we allemaal. Alleen wordt vandaag te weinig geluisterd naar mensen met een armoede-ervaring bij het uitdenken van het klimaatbeleid. Dat moet dringend anders.

Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez ontvouwde haar plannen rond de jeugdhulp. Bezorgde jeugdhulpverleners en -onderzoekers reageren: “Tussen de lijnen lezen we een geloof in meer controle en efficiëntie, terwijl onze dagelijkse praktijk vraagt om vertrouwen, nabijheid en samenwerking.”

De psychiatrie wordt dikwijls in een slecht daglicht gezet. Tineke herkent zich niet in alle negatieve verhalen. Ze heeft een bipolaire kwetsbaarheid en ging daardoor al meermaals in opname. “Daar waar ik het geloof in betere tijden verloor, bleef de hulpverlening wel in mij geloven.”

Een grote groep mensen die hun uitkering verliezen, zal aankloppen bij het OCMW. Straathoekwerker Filip Keymeulen maakt zich zorgen over de focus om mensen weer aan het werk te krijgen: “Ik lig vooral wakker van de vaststelling dat rechten massaal ongebruikt blijven.”

Hoe zorgen we ervoor dat daders niet hervallen? Door te straffen, te behandelen of te herstellen? “Nog te vaak vertrekken onze keuzes vanuit aannames over criminaliteit en daderschap die de wetenschap al lang heeft weerlegd.”

Op bezoek bij SAP in Geraardsbergen. SAP - een project van SAAMO Oost-Vlaanderen) maakt de Kunstacademie toegankelijk voor wie daar zelden vanzelfsprekend binnenstapt. Samenleven in #diversiteit kan dus wel. Ik ging erg #goedgemutst naar huis. @sociaalnet.bsky.social sociaal.net/verhaal/een-...

"Hoe oncomfortabel gesprekken over racisme ook mogen zijn, het is van belang dat we ze niet uit de weg gaan. Wat daarbij kan helpen, is beseffen dat zich oncomfortabel voelen ook alleen maar dát is. Het is niet hetzelfde als zich onveilig voelen."

Columnist Daan Aeyels heeft een haat-liefdeverhouding met Brussel: "Het beste én het slechtste op één straathoek zijn voor mij een magneet."

Columnist Ludo Serrien gaat op zoek naar de betekenis van het woord 'ambulant'. “Het woord komt van het Latijnse ‘ambulare’, letterlijk ‘wandelen’ of ‘rondlopen’. Maar wie gaat hier eigenlijk op stap? Er zijn immers veel meer ambulante hulpvragers dan ambulante hulpverleners.”

In de Kunstacademie van Geraardsbergen vind je een Sociaal Artistiek Project waar iedereen welkom is. “Wat we hier doen, is mensen tijd geven. Tijd om te ervaren waar hun mogelijkheden en talenten liggen."

Veerkracht. Je hoort het overal: in teamvergaderingen, beleidsnota’s, gesprekken met cliënten... Maar voor wie dagelijks met mensen werkt, voelt het begrip soms als een lege doos. Onderzoekers van expertisecentrum Resilient People (Hogeschool UCLL) maken het vage modewoord concreet.

"Normaal ben ik hoopvol en optimistisch. Ik zie kansen, zelfs in moeilijke omstandigheden. Maar vandaag overheerst iets anders. Niet omdat ik niet zie wat werkt, integendeel. Juist omdat ik zie wat werkt, weet ik hoe moedeloos het huidige beleid is."

Katrolwerkingen begeleiden studenten die tijdens hun stage thuis komen bij kwetsbare gezinnen. Die aanwezigheid heeft volgens coördinator Emily Dumarey veel impact: “Een student komt hier ook leren van het gezin. Voor gezinnen die vaak niet ernstig genomen worden, is dat een verrassende boodschap.”

Dé jeugdwerker, wie is dat eigenlijk? Geen makkelijke vraag, want het jeugdwerk is enorm divers. “Wat jeugdwerkers bindt, is intrinsieke motivatie. Ze willen impact hebben op het leven van jongeren.”

Rond elke persoon die aan zelfdoding denkt, staan naasten. Het zou goed zijn als de hulpverlening meer aandacht voor hen heeft. “Naasten betrekken is een essentieel onderdeel van goede suïcidepreventie.”

“OverKop heeft me geholpen mijn leven weer op de rails te krijgen. Via hulpverleners hier heb ik recent een woning gevonden. Dit huis betekent heel veel voor mij.”

Therapeuten voor Jongeren (TEJO) biedt jongeren sinds 2010 gratis psychologische zorg. De forse groei van het burgerinitiatief wijst op structurele problemen in zorg en welzijn. “Wij kunnen onmogelijk alle problemen oplossen. Ik hoop dat beleidsmakers ons succes vooral zien als een alarmsignaal.”

In de muziekstudio van Gemeenschapsinstelling De Kempen vinden jongeren elkaar in het onder woorden brengen van hun gevoelens en verleden. “Een beat geeft deze jongeren de kans zichzelf opnieuw uit te vinden, al is het maar voor drie minuten.”

Lieve Broos kookt al tien jaar met veel enthousiasme voor jongeren in de jeugdhulp. Maar het eetmoment verloopt soms moeizaam en de reacties op haar kookkunsten kunnen genadeloos zijn. Hoe kan het anders en beter? Lieve ging aan het experimenteren. “Eten gaat niet alleen over honger stillen.”

Hoe organiseer je een inclusief congres? “Cocreatie is de beste manier om een verandering te realiseren die écht werkt. En het is ook gewoon een kwestie van ‘walk the talk’: inclusie is altijd een prioriteit, niet alleen als het ‘gemakkelijk’ is.”

Naar schatting een derde van de 180.000 mensen die het komend anderhalf jaar hun werkloosheidsuitkering verliezen, zal zich tot het OCMW wenden voor een leefloon. Hoe bereiden de OCMW’s zich voor? En wat hebben zij nog nodig om deze situatie het hoofd te bieden?

In het woonzorgcentrum wordt niet alleen zorg verleend, maar is er ook aandacht voor zingeving en kwaliteit van leven. Dat daarin plaats is voor kunst, creatie en verbeelding zou vanzelfsprekend moeten zijn. ‘Onlangs zei een bewoner: ‘Ik ben nog nooit zo vaak naar een concert geweest als hier.’’

"Een beleid dat inzet op activering zonder oog te hebben voor de complexe realiteit van mensen mist zijn doel. Mensen geraken niet vooruit vanuit druk, repressie, wantrouwen en administratieve opgejaagdheid. Wel vanuit vertrouwen, maatwerk en het wegnemen van drempels."