Dar, ji koka xwe kurmî dibe. Dar ber digire, serê xwe berjêr dike. Dar, bi berê xwe; mirov, bi navê xwe. Av, darê ji kokê hil dike, paşê wê hêşîn dike. Dar, bi xwedîkirinê; mirov, bi gotinê geş dibe. Dar, li ser koka xwe hêşîn dibe; mirov, li ser zimanê xwe hêşîn dibe. Gotinên pêşiyan

The Mist (Mija Kujer), rastî û windabûna hişmendiyê (Bi nêrîneke derûnkolînerî li ser rewşa kurdan) ⬇️ diyarname.com/news.php?Idx... #Nivîs #Gotar #Derûnî #Derûnkolînerî #BrahîmêAlûcî @brahimaluci.bsky.social

Pîr e, bi bîr e. Xwezî bi bihîstinê, ne bi dîtinê. Xwedê deriyê mezin biçûk neke. Here nav miletan, bigre/bibîne adetan. Birçiyekî bibîne, nanek pê bigîne, mepirse ji kîjan dîn e. Gotinên pêşiyan

DÛÇARHIŞTIN (EXPOSURE) 'Zimanê Kurdî hem derd e hem derman e' Têgeha dûçarhiştinê (exposure) di derûnnasiya klînîkî de rêbazeke terapî û tedawiyê ye ku tê de mirov bi serpêhatî û ezmûnên sawdar, tirsnak, êşdar an qedexekirî re bi zanebûn û bi rêkûpêk rû.. brahimaluci.blogspot.com/2026/05/duca...

Timayî, kêmayî. Sal bi sal, xwezî bi par. Kar ker e, tu bajo wê here. Ji bo nanekî, xera neke arvanekî. Ji bêeslan bitirse, ji bieslan bipirse. Gotinên pêşiyan

Hespê mîrê min qir û reş e Te re dilîze li ser ningê pêş e Birînê mîrê min pir giran e Dile min jî wî ra dêşe De Mîro Mîro mîrê mîran Karê te çi ye li Sêwazê li nav Macîran KURDÊN ANATOLIYA NAVÎN Mehtab Îdelî û Adem Özgür Nûbihar

Navê Apo Rojekê Celadet Elî Bedirxan, Osman Sebrî û çend axayên kurd li mala Mîr Celadet dicivin û sohbet dikin. Celadet, bi navên axatiyê bangî mêvanan dike; dibêje "Emîn Axa", "Haco Axa"... Gava dora Osman Sebrî tê, ji wî re jî dibêje "Osman Axa." ...

Şev hemû avis in. Şeva tarî jî êvar de kifş e. Bi roj pîrebok e, bi şev şemamok e. Şev çiqasî dirêj be, wê roj derkeve. Şevên li dû baranan, mîna çilê zivistanan. Gotinên pêşiyan

HIŞMENDÎ (CONSCIOUS) Hişmendî (conscious), yek ji têgehên bingehîn ên felsefe û derûnnasiyê (psychology) ye ku di sedsalên borî de bûye mijara lêkolîn û nîqaşên berfireh. Di hêla herî sade de, hişmendî weke rewşa haydariya (awareness) takekesî ji hawîrdora brahimaluci.blogspot.com/2026/05/hism...

Dema Celadet Elî Bedirxan kovara Hawarê derdixist, çend xortên ji xwe razî li ser kovarê gotinên ne-xweş dikirin Celadet Elî Bedirxan vê dibihîse, kêfa wî tê! Diçe û wan xortan dibîne. Dema pê ve diçe, li wan diyar dibe ku ew ciwanan kovara Hawarê qet bi çavên xwe nedîtine Çavkanî: Apê Ehmed Kurdî

Av, dewsa nan nagire. Av ji kaniyê, nan baniyê. Bê nan û dew, gotin êdî hew. Xwedî kir bi nanê xwe û berda canê xwe. Mirov, bi nanekî nandar nabî, bi darekî navdar nabî. Gotinên pêşiyan Wêne: Hişê Çêkirî - HÇ (AI)

BINHIŞÎ (SUBCONSCIOUS) Binhişî (subconscious), têgehek girîng a derûnnasiyê (psychology) ye ku di navbera zanîna têkûz ango hayjêbûna hişmend (conscious awareness) û derhişiyê (unconscious) de cih digire. Di çarçoveya .. brahimaluci.blogspot.com/2026/05/binh...

Derba ku nan dibire, şûr nabire. Ji xwe re tenûreke germ bihêlin. Hîn ku tenûr sar nebûye, nan bipêje. Dawet li dar e, nan û penêr bi hejmar e. Gotinên pêşiyan Wêne: Hişê Çêkirî - HÇ (AI)

Mewlana û Hed-Zanîn Yekî lewçe ji Mewlana re dibêje: "Te heqe kitêb xwend, ka tu çi dizanî?" Mewlana bersiva wî dide: "Ez hedê xwe dizanim." Bi rastî jî, hed-zanîn pir giring e. Ku mirov bizanibe sînorên xwe û yên-din, ev jixwe şireteke mezin e.

Li Kurdistanê her kurd mêr e, şêr e, egîd e û hwd e, û familya wî/wê axa ye, beg e, paşe ye û hwd e, tew xasî û pêşengiya eşîra wî/wê nayê gotin.. Ango kesî feqîr, xizan, nezan, şivan, gavan û hwd nîne. Lê ji xwe vê sosretê her tiştê kurd û Kurdistanê di bin nîrê dagikeran de ye.

DERHIŞÎ (UNCONSCIOUS) Derhişî (unconscious), yek ji têgehên bingehîn ên derûnnasiyê ye ku di sedsala bîstan de bi taybetî bi xebatên Sigmund Freud re bûye mijara girangiyek mezin. Di dîroka zanistên derûnî de, têgeha derhişiyê weke hêzek veşartî hatiye na.. brahimaluci.blogspot.com/2026/05/derh...

Neyar e, ticarî nabe yar e. Kezeb, gurê har e; ne eyb e ne ar e. Şerma dinê, ji ezabê gorê mezintir e. Serbidewa benanî, ji vir heya serbanî. İlmdar e, havînî li bin siyar e û zivistanê li ber ar e. Gotinên pêşiyan Wêne: Hişê Çêkirî - HÇ (AI) *Serbidew, xwarineke kurdî

Tu carî nayê bîra min û nakeve 'eqlê min ku miletek gî li ser fikrekê here. Gava here, me'na xwe keriyek pez e, ne tiştekî din e. Lê, a ketiye serê birayê me yê Kurd ew e ku dixwaze ille tu mîna wî bifikirî. Apê Osman Sebrî brahimaluci.blogspot.com/2023/04/wela...

Sêl li ser sê keviran disekine. Ya arekî xweş, ya zarekî geş. Gotinên pêşiyan Wêne: Hişê Çêkirî - HÇ (AI) Kurd, hem ji agir hem ji namûsê re dibêjin, "ar"; hem ji ziman hem ji zarokan re dibêjin, "zar".

Bûk bi xeml û pêpar e; şivan, bi ço û dar e. Ha deşt e ha zozan e, kula pez her şivan e. Ode nabe bê nan û rûn, kon nabe bê çît û stûn; can nabe bê xwîn û kar nabe bê dijûn. Gotinên pêşiyan

- Kovara Hawarê li paytexta Sûrî dest bi weşanê kir (1932). diyarname.com/iro-ci-qewim... #Hawar #CeladetAliBedirxan #RoşanêZiwanî #CejnaZiman #RoşanêZiwanêKurdî #CejnaZimanêKurdî #Diyarname #Diyarname21SalîYe #CeladetAliBedirxan #Hawar #Kovar #Pirtûk #PirtûkênKurdî

Berz mepere, giz kuna. (Bilind firiya, nizm ket) Her teyr zone hora waneno. (Her teyr bi zimanê xwe dixwîne) Hona ostor negureto, nalu ceno. (Hîn hesp nekiriye, nalê distîne) Roşanê Ziwanê Kurdkî Fîraz Bo! (Roja Zimanê Kurdî Pîroz Be!) Vateyê Vêrênan (Gotinên Pêşiyan)

Ziman, bîr e. Ziman, xezîneyeke veşartî ye. Ziman ne amûr e; ew mala mirov e. Mirov, ziman bikar nayne; ziman, mirov bikar tîne. 15ê Gulanê Roja Zimanê Kurdî Pîroz Be. Bi edîtoriya Hişê Çêkirî - HÇ (AI) Hin Termên Derûnnasiyê drive.google.com/file/d/1oVbd...

Se be, ji qewmê xwe be. Bila mirov kûçik be, ne ker be. Bi keran re negerin, wê dawiyê bizirin. Ceh, keran şamî dike; seqa, şûran misrî dike; pere, mirovan bengî dike; xizanî, mêran kotî dike. Gotinên pêşiyan

"Bê şerm û fedî, hêj dipeyivin, ji her wekî ew jî xwe mêr û însan dibînin! Her wekî jin û zarokên xwe weke xelkê parastine! Ma ji me û pê ve kîjan milet li cihanê ketiye van giriftariyan? Dîsa jin û zarokên kê di xaniyan de hatine şewitandin!?.. " Hesen Hişyar Serdî (1914-1983) Nûbihar

Gotinên Pêşiyan: Mîrata Derûnî, Çandî û Civakî ya Gelê Kurd Gotinên pêşiyan (proverbs) di nav hemû çand û mirovatiyê de cihê xwe yê taybet heye. Aristoteles pênaseyek klasîk daye û gotiye ku gotinên pêşiyan “perçeyên şehrezayiya kevnar in ku ji ber xweşikiya xwe û ra.. candname.com/gotinen-pesi...

Bîra trawmatîk, ne vegotin e; ew dûbare ve-jiyîn e. Hişê laş (body) bandorê li fikr û ramanên mirov dike. Bi giştî nexweş(iy)ên derûnî û giyanî, dewsa êş û janên rastîn digirin. Mirovê bindest ji rastiya xwe ditirse, loma êrîşî kesên ku vê rastiyê der dikin. Wêne: Hişê Çêkirî - HÇ (AI)

Kar, ne şerm e. Kar mirov dike hoste. Bi tajiyê xelkê nêçîr nabe. Mirovê bêfedî, kal û pîr nabe. Kar şîretan li xwediyê xwe dike. Gotinên pêşiyan Wêne: Hişê Çêkirî - HÇ (AI)

NASNAME (identity) Nasname, di jiyana mirovan de xwedî cihekî sereke û bê-guherbar e. Mirov, ji roja ku çavên xwe li dinyayê vedike, di nava pêvajoyeke bê rawestan de ye ku tê de xwe vediavêje, xwe dibîne û xwe ava dike. Ev pêvajoyek e ku ne tenê ji pers.. brahimaluci.blogspot.com/2026/05/nasn...

Keramet ne di kêm û zêdebûnê de ye; di hewl û xebatê (xîret) de ye. Çav, bi ziman "xwe" (self) û "yê-din" (other) dibîne û nas dike - ji hev vediqetîne. Mirovê ku zimanê xwe, di guhê xwe de kerr bike, wê xwe û xwebûna xwe lal bike. Wêne: Hişê Çêkirî - HÇ (AI)

Êl, maka mirov e. Xwedê mirov bistirîne ji neheqiya civakê. Bedewiya mirov, zanebûn û hunera mirov e. Mirovên xwînpak û şîrhelal beramberî zêr û zîva ye. Bila pariyê mirov nêvî be, bila rûmeta mirov li cih be. Gotinên pêşiyan Wêne: Hişê Çêkirî - HÇ (AI)

"Kes xulamê bavê meriva tune ku qedr û qîmetê meriva bigire. Gerek meriv bi xwe qedr û qîmetê bide xwe, qedr û qîmetê xelkê bigire, qedr û qîmetê xwe bi xelkê bide girtin." Li ber bike hirmeta dinê ye. DENGBÊJ MEMEDÊ PANÎYÊ Berhevkar û Nivîsîn Rêdî Seîd û Hîkmetê Panîyê Wardoz

Hêz û şiyan, ji derûn û giyana zimên tê. Mirov bi ziman ji kil û kêmasiyên xwe haydar dibe. Ziman, pêgihiştin e ji bo gihiştin û têgihiştina bîr û baweriyê. Berçavronîkirina milet, bi xwe-nasînê ye; xwe-nasîn bi ziman teman dibe. Wêne: Hişê Çêkirî - HÇ (AI)

Bersiva Tometbariya (Meseleya Ferhenga Derûnnasiyê) diyarname.com/news.php?Idx... #Ferheng #Derûnî

Edeb û edebî, her tişt dihere li xwedî. Kenê bê hesab, ji bê edebiya mirov tê. Heya nema li bûkan, xew nema li biçûkan. Kesê ku carekê perda rûyê wî qediya, êdî şerm û heya lê namîne. Gotinên pêşiyan Wêne: Hişê Çêkirî - HÇ (AI)

Dinya xan e, mirov bazirgan e. Bila dijminê mirov şêr be, ne rovî be. Danûstandinê, bi mirovên ehmeq re meke. Çek ne ya hemû kesî ye, lê nefs a hemû kesî ye. Hemû çêlek tê dotin, lê hemû gotin nayên gotin. Gotinên pêşiyan Wêne: Hişê Çêkirî - HÇ (AI)

NIRXANDINEKE DERÛNKOLÎNERÎ Viktor E. Frankl: Lêgerîna Mirov ji bo Wateyê (Man's Search for Meaning) Viktor Emil Frankl (1905–1997), derûbijîşkê (psîkiyatrîst) Awistirî, di nav dîroka derûnnasiyê (psychology) de weke yek ji damezrînerê derûnnasiya hebûn.. brahimaluci.blogspot.com/2026/05/nirx...

Ziman, bîra neteweyî ye. Ziman, çeka herî xurt a li dij-kolonyalîzmê ye. Mirov, bi çand û zimanê xwe ji hev cuda dibin. Kî zimanê te kontrol bike, ew ramanê te kontrol dike. Ziman, nîşaneya nasnameya mirov e; ew rehên kesayetiya mirov e.

Kerê mirov, ji hespê xelkê çêtir e. Bi xêra hevalan, em gihan malan. Ba hat, bi berket; lê hat, bi serket. Bizanibe giliyan, welat şîrîn e ji hemûyan. Gotinên pêşiyan

Ziman, girîngtirîn amûrên derbirrîna hest, raman û daxwazan in. Bi têgihiştina zimên, mirov dikarin şehrezayiya kûrtir a mît, huner û edebiyatê fêm bikin. Mirov eziya (ego) xwe di xwebûna (self) xwe de nas dike; xwebûna xwe jî di zimanê dayika xwe de têkûz dike.

Jana hemû tiliyan yek e. Yê di serî de hatî, hekîm e. Hemû qûbên spî ne ziyaret in. Li ser hemû rêyan kanî tuneye. Dinya dem e, hemû kul û xem e. Gotinên pêşiyan

Pêşengeha “Rengên Biharê” li benda hunerhezan e diyarname.com/news.php?Idx... #Pêşangeh #Tablo #Seramîk #Diyarname #Huner

Kê dîtîye neteweyek xwedîyê bi sedan zanayên bilind be, lê kesek bi zimanê bav û bapîrên xwe rêzek nenivîsandibe, û her çi berhemên wan hebe hemî bi zimanê neteweyên din be! .. ji ber nenivîsandina kurdî navê me di nav navan de kor bûye û kesek me ne diyar e BÎR û ŞÎYÎRA HECÎ QADIRÊ KOYÎ Peywend

DAGIRKERÎ, NASNAME Û AZADÎ Kurd, di sedsala borî de, ne tenê di warê siyasî û erdnîgarî de, lê di warê derûnî û zimanî de jî bi serdestiya dijwar re rûbirû maye. Kolonyalîzm ne tenê Kurdistan dagir dike — derûn û giyana kurdan jî dagir kir/dike. ... theraisingofkurds.com/dagirkeri-na...

Mirovê bindest, xwelî li ser e. Mirovê bindest, her lomekar e. Malê axê diçe, canê xulam diêşe. Qencî, dibe xerabî; lome, dibin gome. Mirovê belengaz, lome jê nayê kirin; mirovê stûxwar, lanet lê tê bar kirin. Gotinên pêşiyan Wêne: Hişê Çêkirî - HÇ (AI)

Hey pale, pale, pale lo Das li malê betal e...

HIŞÊ ÇÊKIRÎ – HÇ (AI) û Sê Geşedanên Nû Teknolojiya Hişê Çêkirî (Artificial Intelligence) di vê serdemê de bi lez pêşve diçe û di gelek qadan de şoreşeke mezin kiriye û dike. Ev geşedanên nû bi taybetî di warên tendirustiyê (healthcare), veguhastinê ... brahimaluci.blogspot.com/2026/05/hise...

Nan û dewê mirov, ji qeliya xelkê çêtir e. Hûr binêre, kûr binêre, dûr binêre; hûr bajo, kûr bajo, dûr bajo. Gotinên pêşiyan Wêne: Hişê Çêkirî - HÇ (AI)

Ramanên di vê nivîsê de hatine bikaranîn ji heman çavkaniyê tên; ji nivîsên derûnnasî û derûnkolîneriyê Lê armanc ne tenê vegotina teoriyê ye; armanc ew e ku van ramanên kûr bi zimanekî guncav û fêmbar bên pêşkêşkirin. Ji bo dewama nivîsê: diyarname.com/news.php?Idx...