De houdbaarheid van overheidsschulden lijkt sterk afhankelijk van de gebruikte maatstaf. Dat laten Berk en Van Binsbergen zien. esb.nu/schuldmaatst...

Het aandeel werknemers dat op vijf dagen in de week werkt, is de afgelopen tien jaar gedaald. De afname in vijfdaagse werkweken van werknemers is grotendeels toe te schrijven aan mannen. Zij kozen vaker voor een vierdaagse werkweek, schrijft Lautenbach. esb.nu/minder-dan-d...

In het coalitieakkoord kiezen partijen niet voor een grootse hervorming van het belastingstelsel. Het inkomstenbelasting- en toeslagenstelsel wordt – behoudens parametrische wijzigingen – niet aangepast. Desondanks zien Van Berkel en Van Vuuren een aantal lichtpuntjes. esb.nu/coalitieakko...

De bereikbaarheid van landelijke gebieden staat onder druk. Door ruimtelijke concentratie van voorzieningen en een afnemend aanbod van openbaar vervoer nemen afstanden en reistijden naar dagelijkse activiteiten toe, schrijft Rongen. esb.nu/promotie-tib...

Voor veel gemeenten leiden Wmo-taken tot financiële kopzorgen en ze zijn daarom voortdurend op zoek naar manieren om uitgaven te beheersen. Steeds vaker zoeken gemeenten daarbij de randen op van wat juridisch toelaatbaar is, of gaan daar zelfs overheen, schrijft Linthorst. esb.nu/decentralisa...

Sinds de decentralisatie in 2015 hebben gemeenten er veel taken bij gekregen, met name in het sociaal domein en de (langdurige) zorg. Ondertussen gaat de financiering vanuit het Rijk omlaag. Hoe staan gemeenten ervoor? Lees de inleiding van ESB 4854: Gemeenten aan zet via: esb.nu/de-nadelen-v...

Om de kansengelijkheid te bevorderen, zet de Rijksoverheid nadrukkelijk in op lokaal, gedecentraliseerd beleid, en steeds meer gemeenten nemen het thema op in hun coalitieakkoord. Maar is een decentrale aanpak wel effectief? esb.nu/decentrale-a...

De regering-Trump voerde op 2 april 2025 wereldwijde importheffingen in. Een half jaar later lijken de eerste effecten zichtbaar: de groei van de Amerikaanse import in 2024 sloeg vanaf april 2025 om in krimp, schrijft Sanders. esb.nu/amerikaanse-...

In 2015 was het oogmerk van de decentralisatie van de jeugdzorg om tot een verbetering van de doelmatigheid te komen. Sindsdien zijn de kosten echter jaarlijks met negen procent gestegen, en in 2023 en 2024 zien we een versnelling daarvan, schrijft Gradus. esb.nu/gemeenten-en...

In de afsluitende blog in de reeks over geo-economie bespreken we drie bredere aandachtspunten die we willen meegeven ten behoeve van effectief en doelmatig economisch veiligheidsbeleid. esb.nu/aandachtspun...

Elf jaar geleden zijn belangrijke overheidstaken in het sociaal domein en de (langdurige) zorg gedecentraliseerd naar de gemeenten. Sindsdien is de vraag ernaar sterk toegenomen, schrijft Ter Haar. esb.nu/decentrale-a...

Ongeveer een kwart van het Nederlandse consumptiemandje wordt geïmporteerd, waardoor de Nederlandse inflatie gevoelig is voor buitenlandse prijsontwikkelingen, schrijven Van Rooijen et al. esb.nu/nederlandse-...

In de nieuwe Tweede Kamer zit een econoom die niet op de economenkieslijst van ESB stond: ­Stephan Neijenhuis. Hij leek op basis van de peilingen op een onverkiesbare plek te staan, maar veroverde met dank aan de snelle opmars van D66 toch een zetel. Een interview. esb.nu/het-is-tijd-...

Wanneer de waterstofvraag in 2050 gemiddeld of hoog is, blijkt dat voor een optimaal waterstofopslagnetwerk in Noord-Nederland naast zoutkoepels, ook aanvullende locaties zoals uitgeputte gasvelden of bovengrondse tanks nodig zijn. esb.nu/waterstofops...

De Nederlandse overheid heeft zich gecommitteerd aan de Europese doelstelling om drie procent van het bruto binnenlands product te investeren in R&D. Sinds 2018 neemt de R&D-intensiteit van de R&D-subtoppers echter af door afnemende investeringen, schrijven Span et al. esb.nu/rd-subtopper...

De vraag is hoe beleidsmatig kan worden ingezet op offensieve control points – strategische activiteiten in Nederland die de kosten van conflict voor anderen verhogen. Hoe zou zulk beleid eruit kunnen zien en doelmatig kunnen worden vormgegeven? esb.nu/het-opbouwen...

De arbeidsinkomensquote in Nederland is de afgelopen decennia gedaald en dat wordt vaak gekoppeld aan achterblijvende loongroei. Met gedetailleerdere gegevens die eerder nog niet beschikbaar waren, blijkt de AIQ-waarde lager, schrijven Van Moock en Hebbink. esb.nu/fiscale-prik...

Het verlagen van de winstbelasting in de Tax Cuts and Job Acts (2017) in de Verenigde Staten zorgde voor een lichte daling in het aandeel van de geboekte buitenlandse winsten van Amerikaanse multinationals. Dit laten Garcia-Bernardo et al. zien. esb.nu/winstbelasti...

De opkomst van streamen betekende een periode van disruptieve innovatie voor de muziekindustrie, die het verdienvermogen zag afnemen. Inmiddels zien we dat de disruptieve innovatie uiteindelijk heeft geresulteerd in omzetgroei, schrijft Geurts. esb.nu/disruptieve-...

Een nieuw macro-economisch model berekent de effecten van het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA. Wat is het verwachte groeipad op korte en middellange termijn en hoe staat het met de houdbaarheid van de overheidsfinanciën? esb.nu/doorrekening...

Na de kredietcrisis zijn de investeringen van gemeenten gedaald en niet meer opgeveerd. Terwijl maatschappelijke opgaven om meer investeringen vragen, staan er de komende tijd opnieuw bezuinigingen op het gemeentefonds ingeboekt. Dit zet de investeringen verder onder druk. esb.nu/gemeenten-he...

Geo-economische macht stelt landen in staat een eigen koers te varen en andere landen te bewegen tot concessies op belangrijke dossiers. Maar waar komt geo-economische macht eigenlijk vandaan? De vierde blog in de blogreeks over geo-economie door Swets en Van Wanrooij. esb.nu/de-bronnen-v...

Nederland kent een oplopend woningtekort, maar er zijn genoeg vierkante meters woonruimte voor iedereen. Deze vierkante meters zijn echter niet efficiënt verdeeld, schrijft Hochstenbach. esb.nu/herverdeling...

Een duurzaam verdienmodel creëert niet alleen economische, maar ook sociale en ecologische waarde. Ondanks het maatschappelijk belang van dit soort verdienmodellen is het gebruik ervan in Nederland nog niet wijdverbreid. Hoe kan dit en hoe kan het gebruik gestimuleerd worden? esb.nu/focus-op-tra...

Extreme armoede wereldwijd terugbrengen van twaalf naar één procent kost naar schatting 318 miljard dollar per jaar, concluderen Sahoo et al. esb.nu/kosten-armoe...

Thuiswerken zou de genderverschillen rondom huishoudelijke taken en kinderzorg kunnen openbreken. Dat concluderen Kotsadam et al. uit een vignette-experiment in Nederland. esb.nu/gendernormen/

De gemiddelde bruto financieringsbehoefte op korte termijn is in de lidstaten van de eurozone sinds de piek in 2020 afgenomen en rond de zestien procent gestabiliseerd, schrijft Goldsworthy. esb.nu/financiering...

Een land ontleent geo-economische macht aan een sterke economie, waarmee het invloed kan uitoefenen op andere landen. Hoe kan beleid gevoerd worden om de positie in het geopolitieke speelveld te versterken? De vierde blog over geo-economie door Swets en Van Wanrooij. esb.nu/offensieve-e...

Als economen consequent en met een open blik een bijdrage aan het weerbaarheidsdebat leveren, dan stellen we de politiek in staat om onze weerbaarheid te verhogen met effectieve en doelgerichte maatregelen, schrijft Sweers. esb.nu/gezocht-inzi...

Politici hebben in steeds wisselende coalities moeite om zich langdurig aan klimaatbeleid te committeren. Klimaatobligaties helpen hen via de tucht van de markt om zich aan de gestelde doelen te houden, schrijven Broeders et al. esb.nu/met-klimaato...

De strengere regulering van producten en markten in Europese landen vermindert de productiviteitsgroei van bedrijven in de dienstensector. Dat tonen Zona Mattioli en Borowiecki aan. esb.nu/wetgeving-en...

Eind 2024 bedroeg het balanstotaal van financiële instellingen binnen concernverband (CFI’s) – veelal doorstroomvennootschappen – in Nederland bijna vijf biljoen euro, schrijft Pooters. esb.nu/kleine-vijf-...

Verdieping van de Europese interne markt staat hoog op de politieke agenda. Steeds wordt daarbij aangenomen dat de baten van de interne markt opwegen tegen de herverdelende kosten die met die verdieping verbonden zijn. Klopt dat wel? esb.nu/de-baten-van...

Volgens een orthodoxe lezing van het Ricardiaanse denkkader zou je concurrentieverstorende subsidies in het buitenland niet moeten beantwoorden met sancties, maar met een bedankbriefje. Helaas is de Ricardiaanse stelling onhoudbaar geworden, schrijven Swets en Van Wanrooij. esb.nu/geo-economis...

De maatschappelijke lasten van ongezonde consumptie zijn aanzienlijk en komen met name op de arbeidsmarkt tot uiting. Toch worden alcoholhoudende dranken en ongezondere voeding al jaren meer betaalbaar. Beprijzend beleid ligt voor de hand, schrijft Van der Valk. esb.nu/alcoholconsu...

Hoewel veel Nederlandse steden in kwetsbare gebieden liggen, zoals langs rivieren of aan de kust, is het ondanks de klimaatverandering toch efficiënt om hier meer huizen te bouwen, concluderen Premchand en Mulder. esb.nu/klimaatadapt...

Nu de VS een eigen koers vaart, zal Europa op eigen geopolitieke benen moeten gaan staan. Kennis van economie en bedrijfskunde is daarbij van cruciaal belang, zo bleek tijdens het vierde Impact Forum Economie en Bedrijfskunde. esb.nu/maatschappel...

Wanneer een land een strenger klimaatbeleid unilateraal invoert, leidt dat slechts beperkt tot weglek van CO2-intensieve productie naar andere landen, concluderen Hemmerlé et al. esb.nu/beperkte-koo...

Gegeven de krapte in veel beroepen zou het goed zijn als mensen in beroepen waar relatief minder vraag naar is zich laten op- of omscholen. Het aantal diploma’s behaald bij formeel erkende opleidingen door dertigplussers blijft de laatste tien jaar echter relatief laag. esb.nu/nieuw-behaal...

In ESB wijzen Groenewegen et al. op een daling van werkgelegenheid onder jongeren in beroepen blootgesteld aan GenAI. Hoewel de gesignaleerde correlatie opvallend is, is voorzichtigheid geboden bij het trekken van causale conclusies, volgens Salomons en Van den Berge. esb.nu/niet-zeker-d...

Nederland gaat de komende jaren fors meer uitgeven aan ­defensie. Als dat geld in eigen land wordt uitgegeven, kan dat op termijn potentieel de groei stimuleren. De kans daarop is groter als de uitgaven aansluiten op domeinen waar Nederland nu al goed in is. Welke zijn dat? esb.nu/richt-extra-...

In een nieuwe blogreeks betogen Floris Swets en Stefan Van Wanrooij dat de veranderende wereldorde aanleiding geeft tot het herijken van economisch denken en beleid, ook schetsen zij hoe die verandering eruit kan zien. Lees de eerste blog via: esb.nu/de-wortels-v...

Private equity speelt een steeds grotere rol in het Nederlandse bedrijfsleven. De groei van overnames in sectoren als de zorg roept zorgen op over de dalende kwaliteit en stijgende prijs na overname en over de marktmacht van private equity. Zijn die zorgen terecht? esb.nu/private-equi...

Volgens het regeerakkoord 2026 wordt vanaf 1 januari 2033 de AOW-leeftijd een-op-een gekoppeld aan de gemiddelde levensverwachting. Het lijkt een logische maatregel, maar reduceert iedereen tot één enkel gemiddelde en negeert substantiële verschillen tussen bevolkingsgroepen.

Om aanhoudende personeelstekorten in de bouwsector te vullen, trekken bouwbedrijven ook WW’ers aan die voorheen niet werkzaam waren in de bouwsector. Ruim de helft van de mensen die vanuit een WW-uitkering in 2024 aan het werk gingen in de bouw, was ‘zij-instromer’. esb.nu/ruim-helft-w...

De schadelijke klimaateffecten van vliegen worden beprijsd door middel van een vliegbelasting. Momenteel geldt een vast tarief per passagier, maar vanaf 2027 wordt de belasting gedifferentieerd naar vliegafstand. Wat zijn hiervan de verdelingseffecten voor huishoudens? esb.nu/de-inkomense...

Problematische schulden bij ouders ondermijnen een kansrijke start voor kinderen. Maar hoeveel kinderen in Nederland worden geboren in een gezin met problematische schulden, en welke kenmerken typeren deze gezinnen? esb.nu/aandeel-kind...

Het toegenomen aandeel van internationale studenten op Nederlandse universiteiten heeft geen effect gehad op de werkgelegenheid, het inkomen of het ondernemerschap van Nederlandse studenten, concludeert Avdeev. esb.nu/internationa...

De verwachting dat asielzoekers in een gemeente opgevangen worden, leidt tot meer stemmen op radicaal-rechtse partijen, concludeert Adema. esb.nu/spreidingswet/

Rapport-Wennink neemt groei-effecten defensie te gemakkelijk aan. Na jarenlange bezuinigingen zijn defensie en veiligheid min of meer het enige deelterrein waar de miljarden vanwege de nieuwe NAVO-norm nu weer tegen de plinten klotsen, schrijft Kolijn. esb.nu/rapport-wenn...