Wespen vind je er in Noord-Brabant niet veel, maar wepse zijn er zat. Hoe komt dat? En hoe zit het met ‘raps’ en ‘geps’?

Het is flink droog... In de dialecten van Noord-Brabant zijn er wel negen manieren om ‘droog’ te zeggen. Op de kaart zie je waar ze wat zeggen. (Zie weetje 1 voor de uitspraak van woorden.)

Het is flink droog... In de dialecten van Noord-Brabant zijn er wel negen manieren om ‘droog’ te zeggen. Op de kaart zie je waar ze wat zeggen. (Zie weetje 1 voor de uitspraak van woorden.)

Er zijn in de dialecten van Noord-Brabant wel twaalf manieren om ‘boompje’ te zeggen. Waar komt die enorme variatie vandaan? En waarom zijn sommige woorden typisch West- of Oost-Brabants? Hieronder lees je het!

Aanvullinkje :-) taalverhalen.be/minionderzoe...

schottelslèt (Land van Cuijk) skóttelslèt (Meierij) schotelslèt (Kempen) In Oost-Brabant is een vaatdoek een ‘schotelslet’. Wat heeft dat woord met een slet te maken? 1/

schottelslèt (Land van Cuijk) skóttelslèt (Meierij) schotelslèt (Kempen) In Oost-Brabant is een vaatdoek een ‘schotelslet’. Wat heeft dat woord met een slet te maken? 1/

Afgelopen zondagnacht kwam het water met bakken uit de hemel. Hoe spreken ze ‘water’ uit in de dialecten van Noord-Brabant? Nou, dat verschilt nogal. Op het kaartje zie je waar ze wat zeggen. Kijk hieronder voor vijf weetjes.

Het is zomer! In heel Brabant is de natuur groen, maar niet overal even groen... Er zijn in de dialecten maar liefst acht manieren om het woord voor ‘groen’ uit te spreken. Hoe zit dat? Dat lees je hieronder.

In het Nederlands is er maar één woord: ‘jullie’. Maar in de meeste Brabantse dialecten zijn er twee. Je gebruikt de vorm met een g als onderwerp van een zin: ‘Gullie/gellie/enz. het veul geluk.’ De vorm zonder g gebruik je in andere gevallen: ‘Ik zie jullie/ullie/enz.’

In 1937 waren er in de dialecten van Noord-Brabant wel tien manieren om “blijf je” te zeggen. ‘Blijfde’, ‘blefde’, ‘bliede’ – waar komt ‘-de’ vandaan? Hier lees je er alles over.

Noord-Brabant is een bonte kaasmarkt: er zijn wel zeven vormen van het woord voor kaas. Hoe zit dat precies? Hieronder lees je er alles over.

Team da of team dè? In het Brabants kun je aan één simpel woordje horen uit welk deel van Noord-Brabant iemand komt. Hoe zit dat precies? Hieronder lees je er alles over.

Team da of team dè? In het Brabants kun je aan één simpel woordje horen uit welk deel van Noord-Brabant iemand komt. Hoe zit dat precies? Hieronder lees je er alles over.

In Noord-Brabant zijn er wel twintig woorden voor ‘kikker’, van het wijdverbreide ‘kikvors’ en ‘puit’ tot zeldzame woorden als ‘kinkeluter’, ‘kikkenduut’ en ‘kienkert’. Waar komen die vandaan? In dit draadje lees je er alles over.

Vandaag is het Hemelvaart. Het eerste deel van dat woord kom je in Noord-Brabant tegen als ‘emel’, ‘hemel’ en ‘himmel’. Eén daarvan is typisch West-Brabants en één typisch Meierijs. Hoe dat zit, lees je in dit draadje:

Gisteravond presenteerde Kristel Doreleijers haar boek 'Superbrabants'. Ik was erbij. Van tevoren had ik het boek al mogen lezen – met heel veel plezier! Het Brabants dreigt te verdwijnen, net als veel andere lokale talen. Steeds minder jongeren groeien ermee op, maar toch willen ze ... 1/

In 1937 waren er in Noord-Brabant maar liefst twaalf verschillende vormen van het woord voor ‘huis’. Hoe zit dat precies? Hieronder lees je daar alles over.

Vandaag is het Koningsdag. In Noord-Brabant hebben we allemaal dezelfde koning, maar het woord daarvoor is niet overal hetzelfde. Dat laat een groot onderzoek zien dat vorige eeuw is uitgevoerd voor de Reeks Nederlandse Dialectatlassen: 1/

Op 19 mei staat Brabanders en hun Taal in het teken van het boek "Superbrabants" van Kristel Doreleijers! We komen dan online samen voor een korte presentatie van Kristel over haar boek, gevolgd door een interview van Patrick Timmermans met Kristel. Kom ook! Deelname is gratis! ap.lc/jeqZr

In West-Brabant zeggen ze ‘ruke’, terwijl je ‘ruike’ zou verwachten. En ‘rieke’ betekent iets anders dan in het Nederlands. Hoe zit dat precies? Je leest het in dit draadje.

Kende gullie al literatuurhistoricus Bas Jongenelen? Bas: "Het Brabants uit de 16e eeuw vind ik erg interessant, vooral rijmende rederijkersteksten waarin veel Franse en Latijnse woorden voorkomen. Nog steeds kent het Brabants Franse invloeden. Zo is meepesaant een Frans-Tilburgs woord." ap.lc/cqMmw

In de dialecten van Noord-Brabant zijn er wel tien verschillende woorden voor “graag”. In dit draadje kom je daar alles over te weten:

Hedde gullie ok aaier gezocht? Of waren ’t eiers, èèër of aar? ‘Ei’ wordt in het Nederlands ‘eieren’ in het meervoud. In de dialecten van Noord-Brabant gaat dat anders. In dit draadje lees je daar alles over:

Bende gij #teampakke of #teamvatte? In West-Brabant is “pakken” gewoon ‘pakke’, maar ten oosten van de Donge is het ‘vatte’. Hoe komt dat? Je leest het in dit draadje:

In West-Brabant is melk gewoon ‘melk’ of ‘mölk’, maar ten oosten van de Donge noemden ze het in 1937 ‘roeëme’, ‘rôome’ of ‘rômme’. Hoe komt dat? Je leest het in dit draadje.

In West-Brabant gaan ze naar de ‘mart’, maar in Oost-Brabant naar de ‘mert’ (en in 1937 in het zuidoosten zelfs naar de ‘mercht’). Dat verschil komt door een rivier. Hoe dat zit, kom je hieronder te weten.

Gisteren is het nieuwe ‘Brabants boekske’ gepresenteerd, met 107 verhalen en gedichten in de dialecten van Noord-Brabant. Sommigen zeiden: “Dè ha ‘buukske’ moete zijn!” Die verraadden meteen waar ze vandaan kwamen: het oosten. Waarom zeggen ze daar niet ‘boekske’ maar ‘buukske’? Een draadje: 1/

Zegt een Brabander ‘Wa hedde’t toch begaoid!’ dan heb je het flink verprutst. Het woord bestaat al heel lang, maar het betekende oorspronkelijk iets anders. Je leest het hieronder in dit draadje:

Op de laatste Gij-dag kregen @josswanenberg.bsky.social en Inge Beekmans interessante vragen over en reacties op het Tilburgse woord 'Attenberrie'. Daarom besloten zij over dit woord een artikel te schrijven 😍 www.diggitmagazine.com/youre-gure-a...

De carnaval is weer voorbij. Voor sommige Brabanders is het dan ‘brulle’, ‘jaanke’, ‘blèète’ of ‘skruwwe’ geblazen. Waar hoor je welk woord? En waar komen ze vandaan? Je leest het in het draadje hieronder. Ken je nog andere Brabantse woorden voor “huilen”? Deel ze met ons! 1/

Er is weer een nieuwe 'Kende gullie al'! Muzikant Hein Augustijn zichzelf voor. "Wè is het toch wonderlek dègge kunt heure waor iemes vandaon kumt. Een klèèn woordje of enkele klank kan oe al verraoie. Het is oeweijge taol. Daor kan ik van geniete." Het hele artikel vind je op 2cm.es/1nO2Z

Het eerste Brabants Boekefisje komt eraan! Op 11 maart in Theater De Hofnar! Op de openingsdag van de 91ste Boekenweek staan optredens van Wim Daniëls, Michiel Wetzer, Martijn Neggers en Treveris centraal. Jacques van Gerven zal het programma presenteren. Meer info ap.lc/wvBMc

‘Wing’ is een Brabants woord voor wijn. Huh? Jazeker! In dit draadje kom je er alles over te weten. Zo’n 2000 jaar geleden brachten de Romeinen wijn naar onze contreien. In hun Latijn heette die druivendrank ‘vīnum’. De Germanen die hier woonden, namen ‘vīnum’ over als *wīnan. Dat had dus ... 1/

Het is weer Gij-week! 🥳 Deze week zetten we met Brabanders en hun Taal het Brabantse dialect in het zonnetje. Yoïn van Spijk vertelt je alles over de herkomst van het woord 'gij' en werkwoordsvormen als 'hedde', 'zijde' en 'doede':

Wat zeg jij in het Brabants? ‘Ik kon nie slaope’ of ‘ik kos nie slaope’? In deze video vertellen we waar je in Noord-Brabant ‘kon’ en ‘kos’ tegenkomt en hoe die woorden ontstaan zijn:

Gij-week 2025 Sinds oktober ligt 'Goedvertòld' in de winkels! Een woordenboek tjokvol Tilburgse dialectwoorden. Op 5/11 vertelt Ad Aarts ons graag meer over het indrukwekkende woordenboek. Meld je gratis aan voor de online bijeenkomst! www.erfgoedbrabantacademie.nl/agenda/goedv... #gijweek

Tijdens de Gij-week plaatst Brabanders en hun Taal ‘Goedvertòld’, t nieuwe Tilburgse woordenboek, op een welverdiend podium! Op 5/11 vertelt redactielid Ad Aarts ons alles over het maakproces en neemt hij ons mee op een korte reis door het woordenboek. De bijeenkomst vindt online plaats h1.nu/1cR7i

Op 8/11 organiseert Brabanders en hun Taal weer de Gij-dag! We komen samen in Goirle voor een middag vol taal en humor. Met o.a. cabaretier Marlon Kicken, muzikant Frans van der Meer en taalwetenschappers Kristel Doreleijers en Jos Swanenberg. Deelname is gratis! Meer info vind je op ap.lc/MhfoZ

‘Weljat’, ‘weljot’, ‘bèjot’, ‘beljat‘ – al die Brabantse woorden betekenen “welja” en daar lijken ze ook op. Maar wat doet die -t daar aan het eind? Hij zit ook in ‘welnent’ of ‘welnjeent’, de ontkennende tegenhanger. In dit draadje kom je alles te weten over de bijzondere herkomst van deze -t. 1/

Zijde gereêd? Zedde klaor? Of bende verrig? Op de kaart zie je welke woorden voor “klaar” onderzoeker Toon Weijnen in 1937 waar in Noord-Brabant aantrof. In het draadje hieronder kom je te weten waar ‘gereêd’, ‘klaor’ en ‘verrig’ met hun varianten vandaan komen.

Nieuwe online lezing! Op 23 september neemt dialectonderzoeker Hedwig Sekeres ons mee 'achter de schermen' van een cursus Gronings. De lezing zal o.a. gaan over de deelnemers. Waar komen ze vandaan, wat motiveert ze om Gronings te leren en hoe verandert hun houding tegenover de taal? ap.lc/wvlUw

Nu duidelijk aan de slag met een nieuwe start! Samen in verbinding aanpakken van elkaar! Nu eerst slagvaardig investeren in Bijbelse waarden! Hij is er weer: de verkiezingsslogangenerator van Uw Taaldokter: taaldokter.nl/bullshitgene...

Dat de Brabantse dialecten in elke plaats anders zijn, is geen nieuws. Maar soms zijn de verschillen wel héél opvallend. Neem een simpel woordje als ‘hadden’. De Noord-Brabantse vertalingen ‘are’, ‘oie’ en ‘han’ lijken niet eens op elkaar. Hieronder lees je waar die verschillen vandaan komen. 1/

In de rubriek 'Kende gullie al' maken we kennis met Merlin van Veldhuizen. Op 't eerst gezicht een vreemde eend in de bijt. Merlin is een Randstedeling. Maar tijdens haar studie maakte zij kennis met het Brabants op wetenschappelijk vlak. En daar is een bijzondere verbinding ontstaan! ap.lc/hMNuD

Nieuwe online lezing! Op 23 september neemt dialectonderzoeker Hedwig Sekeres ons mee 'achter de schermen' van een cursus Gronings. De lezing zal o.a. gaan over de deelnemers. Waar komen ze vandaan, wat motiveert ze om Gronings te leren en hoe verandert hun houding tegenover de taal? ap.lc/wvlUw

Zeggen dat je moe bent, klinkt in het Brabants toch lekkerder dan in het Nederlands. In het Brabants ben je bijvoorbeeld ‘moei’, ‘muug’ of ‘muj’. Wat ze waar precies zeggen, zie je op het kaartje – althans, wat ze in 1937 zeiden. Is het in jouw plaats nu anders? Een draadje over de herkomst: 1/

Zeggen dat je moe bent, klinkt in het Brabants toch lekkerder dan in het Nederlands. In het Brabants ben je bijvoorbeeld ‘moei’, ‘muug’ of ‘muj’. Wat ze waar precies zeggen, zie je op het kaartje – althans, wat ze in 1937 zeiden. Is het in jouw plaats nu anders? Een draadje over de herkomst: 1/

"Die goeie ouwe taal" van @yvanspijk.bsky.social is genomineerd voor de Taalboekenprijs 2025! De prijs wordt op 4 okt voor de 7e keer uitgereikt aan het beste nieuwe publieksboek over (de Nederlandse) taal. Erfgoed Brabant en Brabanders en hun Taal gaan natuurlijk duimen voor Yoïns boek! ap.lc/jzQFT

Bomen, die hebben we in heel Noord-Brabant – en veul ok. Maar in het Brabants gebruiken we er niet overal hetzelfde woord voor. Op onderstaande kaart zie je hoe mensen ‘bomen’ in 1937 zeiden. Het draadje hieronder vertelt er alles over. 1/