69 binden fazla İsraillinin 2025’te ülkeyi terk etmesi, İsrail’in iki yıl üst üste net göç kaybı yaşamasına yol açtı. Nüfus artış hızındaki belirgin yavaşlamaya dikkat çeken araştırmacılar, kalıcı bir dönüşüm olduğu ihtimaline dikkat çekiyor.

“Çerezleri kabul et.” Hepimizin karşısına her gün yüzlerce sitede çerezlerle ilgili onay seçenekleri çıkıyor. Peki çerezler ne işe yarar? “Kabul et” tuşuna bastığımızda ne olur? Natália Tomé Scalzaretto yazdı.

İsrail ordusu, işgal altındaki Batı Şeria’da yargı kararı olmadan elektronik takip uygulanmasını mümkün kılan yeni bir düzenleme getiriyor. "Güvenlik" gerekçesiyle savunulan kararın, fiiliyatta Filistinlilere yönelik idari denetimi artıracağı yönünde eleştiriler yapılıyor.

Yapay zekâ destekli sahte içeriklerin hızla yayıldığı günümüzde, Avrupa’da eğitim müfredatları yeniden şekilleniyor. Finlandiya, medya ve yapay zekâ okuryazarlığını erken yaşta öğretirken, İngiltere ise bilgi doğrulama ve finansal okuryazarlığı ilkokul müfredatına ekliyor.

Holokost’tan kurtulmuş Yahudi bir ailenin çocuğu olan siyaset bilimci Norman Finkelstein: “Tüm iderler Gazze’deki durumun sürdürülemez olduğunu söyledi. Bir suç olduğunu, vahşice oldugunu söylemediler. Sadece ‘sürdürülemez’ dediler.”

2026 yılı için dövizle askerlik bedeli 333.089 TL olarak belirlendi. Bu tutar, güncel kur seviyelerine göre yaklaşık 6.600 avroya karşılık geliyor. Kimler yararlanabilir, şartlar nasıl değişti? Detaylar yazımızda.

Siyaset bilimci Norman Finkelstein’e göre İsrail’in temel hedefi Gazze’yi kökünden kazımak. #Gazze

Epstein dosyalarının kamuoyuna kısmen ve sansürlü biçimde açıklanması, şeffaflık beklentisini karşılamadı. Belgelerin açıklanma süreci, siyasi elitleri olası bir hesaplaşmadan korurken, Amerikan kamuoyundaki “bir şeyler gizleniyor” şüphesini ortadan kaldırmakta başarısız oldu.

Veri, günümüzde oksijen gibi hayatımızı idare etmemiz için gerekli bir şeye dönüşmüş durumda. Deepfake’lerden hastaneleri felç eden siber saldırılara uzanan bu tabloda veri güvenliği, teknik bir mesele olmaktan çıkıp insan onurunu ve toplumsal sözleşmeyi ilgilendiren bir sivil savunmaya dönüşüyor.

Paris’teki geniş katılımlı zirvede, ateşkes sonrası dönemde Kiev’e sağlanacak güvenlik garantileri ve çok uluslu bir askerî varlık ele alındı. Fransa ve İngiltere, ateşkes sağlanması hâlinde #Ukrayna 'ya asker gönderme seçeneğini ilk kez resmî bir niyet belgesiyle gündeme getirdi.

Almanya’nın başkenti #Berlin’de Cumartesiden Çarşambaya kadar süren elektrik kesintileri, büyük oranda ortadan kaldırıldı. Aşırı solcu “Volkan Grubu” isimli örgütün üstlendiği sabotaj neticesinde yaşanan elektrik kesintileri, metropolü felce uğratmıştı. Peki ülkede elektrikler neden kesiliyor?

Dijital araçları hızla kullanıyor, ancak arka planda işleyen veri toplama, takip ve güvenlik mekanizmalarını çoğu zaman yeterince tanımıyoruz. Büyük veri, algoritmalar, bulut bilişim ve şifrelemeden oltalama, fidye yazılımı ve veri ihlallerine uzanan temel kavramları gündelik örneklerle inceliyoruz.

25 Şubat 1994’te Filistin’in El-Halil kentindeki İbrahim Camii’nde gerçekleşen katliam, münferit bir saldırıdan ziyade derin ve örgütlü bir ideolojinin kanlı bir tezahürüydü. Baruch Goldstein'in bu saldırısı, Filistinlilerin gündelik yaşamını etkilemeye devam ediyor. Mücahide Güngördü yazdı.

Trump’ı ideolojik müttefik gören Avrupa aşırı sağı, ABD’nin Venezuela operasyonuyla egemenlik, uluslararası hukuk ve güç siyaseti arasında zor bir tercihe itildi. Bölünmüş tepkiler, Trump’la kurulan yakınlığın dış politikada her zaman sürdürülebilir olmadığını ortaya koydu. Gürcan Fırat yazdı.

Gazze’ye insani yardım geçişlerinin ana noktalarından biri olan Refah Sınır Kapısı’nın geleceği belirsizliğini koruyor. Katar ve BM yardımın kesintisiz ulaştırılması çağrısı yaparken, geçişin açılmasına hazırlıklar olduğu öne sürülse de Netanyahu hükûmetinin nihai tavrının ne olacağı bilinmiyor.

Almanya’da antisemitizmle ilgili yargı kararları, gerçekten Yahudi yaşamını korumayı mı amaçlıyor; yoksa bu davalar, Almanya’nın ulusal kimlik inşasında sembolik sınırların çizildiği bir alana mı dönüşüyor? Üç dava, bu soruyu hukuki pratik üzerinden tartışmaya açıyor. Dr. Reut Yael Paz yazdı.

Berlin’de aşırı solcu bir grubun saldırısı neticesinde on binlerce hane elektriksiz kaldı. Söz konusu elektrik kesintisi, Almanya’da sol terörizme ve ülkenin kritik altyapısının güvenliğine dair yeni bir tartışmayı da alevlendirdi. Elektrik kesintisinin arkasındaki gelişmeleri sizin için derledik.

Alman Ordusunda (Bundeswehr), yaklaşık 3 bin Müslüman asker görev yapıyor. Alman Ordusunun yeni projesi kapsamında Müslüman askerler için dinî personel görevlendirilecek. Bu personel, Müslüman askerlerin manevi sorunları karşısında onlara danışmanlık sunacak.

ABD’nin Nicolás #Maduro 'yu kaçırmasına Birleşik Krallık, AB, Kanada ve Avustralya’dan gelen açıklamalar; egemenlik ve lider dokunulmazlığı ihlalini kınamak yerine, bu hukuksuzluğu siyasi gerekçelerle meşrulaştıran bir çizgi izledi. Dr. Binoy Kopmark yazdı.

Equi’nin raporuna göre Britanyalı Müslümanlar, Birleşik Krallık’ta en fazla bağış yapan toplum kesimi olarak öne çıkıyor. Ulusal ortalamanın 4 katını aşan Müslüman bağışları, yoksulluk, gıda ve sağlık alanlarında sosyal yardım boşluklarını dolduruyor. İşte detaylar.

Venezuela’ya yönelik ABD saldırısı, uluslararası düzenden kopuşun yeni bir örneği olmanın ötesine geçiyor. Müdahale, #Trump yönetiminin güvenlik doktrinini ve kritik jeoekonomik hamlelerini ve dış politika yönelimini görünür kılıyor. Juan Luis Manfredi yazdı.

Belçika’nın da müdahil olmasıyla İsrail’e karşı UAD’deki soykırım davasına katılan ülke sayısı arttı. “Soykırım kastı” tartışmaları sürerken, nihai kararın 2027 sonu ya da 2028 başında çıkabileceği öngörülüyor.

MIT’nin yeni raporuna göre, mevcut yapay zekâ teknolojileri ABD’deki işlerin yaklaşık yüzde 12’sinde kullanılan görevleri yapabiliyor. Bu durumun doğrudan işten çıkarmalara değil, iş piyasasında gerekli becerilerin dönüşümüne yol açacağı belirtiliyor.

Dünya; çözümsüz çatışmalar, derinleşen iklim krizleri, yardım çalışanlarına yönelik saldırılar, iki ayrı kıtlık ve giderek zayıflayan siyasi iradeyle karşı karşıya. Büyük ölçekli insani yardım kesintilerinin de eklendiği bu tabloda, 2025 insani yardım açısından kayıtlara geçen en kötü yıl oldu.

📌 347. sayımızda, gündelik hayatın sıradan bir parçası hâline gelen dijital işlemlerin arka planında işleyen güvenlik mekanizmalarını ve bu mekanizmalar zayıfladığında ortaya çıkan kırılganlıkları mercek altına aldık. 🔗 Sayının tamamına buradan ulaşabilirsiniz: perspektif.eu/sayi/347-sayi/

Çevrim içi şiddet, zararlı içerikler ve dijital bağımlılık, çocukların sosyal medya kullanımına yönelik sınırlamaları birçok ülkede siyasi gündemin üst sıralarına taşıdı. Avustralya’da 16 yaş altındakilere erişim yasağı getiren yasal düzenlemenin ardından Avrupa’da da benzer adımlar masada.

BM Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese, Gazze’ye ilişkin raporları nedeniyle ABD yaptırımları ve diplomatik tecrit altında. Chris Hedges ile yaptığı röportajda Albanese, Filistin’deki ağır ihlalleri, Batı’daki medya ve siyaset kurumlarının sessizliğini ve kendisine baskıları anlatıyor.

2025’i geride bırakırken Perspektif’in yayın hafızasına birlikte bakıyoruz. Gazze ve Sudan’daki insani krizlerden Avrupa’daki seçimlere, mülteci politikalarındaki dönüşümlerden diaspora ve gündelik hayata uzanan içeriklerimizle hangi hikâyelere kulak verdiğimizi bu metinde bir araya getirdik.

Sudan’da üçüncü yılına yaklaşan ve etnik temizlik eylemlerine de sahne olan savaş, milyonlarca insanı yerinden ederken ülkeyi açlık ve insani çöküşe sürüklüyor. BM verileri, yardım sisteminin çökmesiyle birlikte yaklaşık 21 milyon insanın gıda güvensizliğiyle karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor.

Yeni bir araştırma Almanya’da siyahi insanlara yönelik ırkçılığın gündelik hayatın parçası hâline geldiğini ve siyahilerin kamusal alandan geri çekilmeye zorlandığını belirtiyor. Çalışma, bu deneyimlerin eşit yurttaşlık imkânlarını ciddi biçimde sınırladığını ortaya koyuyor.

Göç müzeleri, yer değiştirme deneyimlerini görünür kılan önemli mekânlar arasında yer alıyor. Avrupa’nın farklı ülkelerinde bulunan bu müzeler, özellikle “misafir işçi” göçüyle kurdukları tarihsel ve toplumsal bağlar üzerinden göçü istatistiklerin ötesinde bir hafıza alanı olarak ele alıyor.

Yeni bir rapora göre İsrail’in yaklaşık 26 aydır süren saldırılarında, #Gazze'deki Filistinli gazetecilerin en az 706 aile ferdi yaşamını yitirdi. Filistinli Gazeteciler Sendikası bu durumu “kolektif cezalandırma” olarak tanımlıyor.

İsrail’in Somaliland’i tanıması, Afrika Boynuzu’ndaki dengeleri ve güvenlik mimarisini yeniden tartışmaya açtı. Bu adım aynı zamanda Gazze’deki Filistinlilerin zorla yerinden edilmesine yönelik daha önce gündeme gelen iddialarla birlikte anılıyor. İşte detaylar.

Kamuya açılan sınırlı sayıdaki #Epstein dosyası, Jeffrey Epstein ve hukuk profesörü Alan Dershowitz’in, “İsrail Lobisi” başlıklı çalışmayı yürüten akademisyenler John Mearsheimer ile Stephen Walt’a karşı koordineli bir kampanya yürüttüğünü ortaya koydu. Dr. Binoy Kampmark yazdı.

Siyaset bilimci Dr. Juliette Dupont ile vize sisteminin sömürge döneminden kalma ayrımcılığı nasıl devam ettirdiğini, vizenin siyasi bir koz olarak kullanımını ve ETIAS'ın muhtemel risklerini konuştuk.

11 Eylül sonrası Batı’da güvenlik gerekçesiyle sıkılaştırılan vizeler, zamanla sınır güvenliğini aşarak küresel eşitsizliklerin simgesi haline geldi; bugün vize, sadece seyahat belgesi değil, dünyanın kimler için serbest olduğu ayrıcalığını belirleyen bir mekanizma.

Amerikan siyasetini izlerken sık sık tanıdık kelimelerle karşılaşırız; ancak bu tanıdıklık çoğu zaman yanıltıcıdır. “Liberal”, “ilerici”, “muhafazakâr” ya da “MAGA” gibi kavramlar, ABD’de bambaşka tarihsel deneyimlere ve siyasal mücadelelere karşılık gelir.

Kur’an-ı Kerim’de Hz. İsa’nın doğumu, Beytüllahim merkezli Noel anlatısından farklı olarak, ıssız bir mekânda, hurma ağacının altında gerçekleşen ilahi bir mucize olarak aktarılır. Catharina Rachik yazdı.

Filistinli Hristiyanlar iki yıl sonra Noel’i yeniden kutluyor. Beytüllahim’de sınırlı kamusal kutlamalar geri dönerken, Gazze’de azalan Hristiyan toplumu Noel’i ateşkesin ve yıkımın gölgesinde karşılıyor.

Almanya’da üst düzey siyasetçilerden güvenlik bürokrasisine uzanan İsrail gezileri, propaganda, silah sanayii ve baskı politikalarıyla iç içe geçmiş, büyük ölçüde kamuoyundan gizlenen bir etki ağına işaret ediyor. Leon Wystrychowski yazdı.

Suriye Dışişleri Bakanlığının ABD yaptırımlarının kaldırıldığını duyurduğu paylaşımda Golan Tepeleri’nin resmî haritada yer almaması, Şam yönetiminin savaş sonrası dönemde ekonomik istikrar ve uluslararası meşruiyet arayışıyla hangi fiilî gerçeklikleri kabullendiği sorusunu gündeme getirdi.

İsrail, Gazze’ye yabancı basının erişimini kısıtlamaya imkân tanıyan yasanın süresini 2027’ye kadar uzatırken, uluslararası yardım kuruluşlarına yönelik yeni kısıtlamalar da gündemde.

İsrailli insan hakları örgütü B’Tselem’in raporu, Ekim 2023-Ekim 2025 arasında Gazze’de 161 tahliye emriyle uygulanan zorla yerinden etme politikasını ayrıntılı bir şekilde belgeliyor.

Avusturya’da anayasaya aykırı olmasına rağmen yeniden uygulamaya geçirilen başörtüsü yasağı, yalnızca bir entegrasyon politikası değil; koalisyon partilerinin yaşadığı oy kaybı ve aşırı sağla rekabetin somut bir sonucu olarak şekilleniyor. Harun Tamer yazdı.

Yapay zekâ, bilgiyi az sayıda şirketin elinde merkezileştiren yeni bir iktidar mimarisi kuruyor. #OpenAI ve #Palantir gibi tekelci şirketler, Filistin’de bugün yaşananların yarın küresel ölçekte normalleşebileceğine dair bir ön örnek sunuyor. Dr. Sania Faisal el-Husseini yazdı.

ABD’de üniversiteleri hedef alan silahlı saldırıların ardından, Trump yönetimi #GreenCard çekilişlerini durdurdu. Güvenlik gerekçesiyle alınan bu karar, varlıklı yatırımcılara yönelik Altın Kart uygulamasının genişletilmesiyle birlikte tartışma yarattı. Detayları sizin için derledik.

İngiltere'de yasaklanmasının ardından destekçilerine yönelik gözaltıların arttığı #PalestineAction ’ın tutuklu bazı üyeleri, cezaevlerinde 40 günü aşan açlık grevini sürdürüyor. Aileler ve destek grupları, yargılamalarına aylar kalan tutukluların sağlık durumuna ilişkin endişelerini dile getiriyor.

Ilhan Omar, Somalili kökeni ve siyasal itirazları nedeniyle daima aidiyet ve meşruiyet sınavına tabi tutuluyor. Bizzat Donald Trump’ın kızıştırdığı bu tartışmalar, Omar’ın politika önerilerinden ziyade ne ölçüde “Amerikalı” sayılabileceği sorusu etrafında yoğunlaşıyor. Ahsen Ayhan yazdı.

Türkiye’den Almanya’ya işçi olarak gidenlerin sayısı artarken arka planda büyüyen başka bir sektör de var: Dolandırıcılar. Perspektif, Almanya’da çalışma vizesi almak isterken dolandırılan işçileri mercek altına alıyor. Elif Zehra Kandemir yazdı.

Schengen’de randevu krizi, “güvenilir değil” retleri… Avrupa’da okumak isteyen öğrenciler kabul alıyor ama vize yüzünden gidemiyor. Vize rejimi, kimin “öğrenci” kimin “potansiyel göçmen” olduğuna karar veren görünmez bir filtre mi? Medine Tezcan yazdı.