'Alle mensen zijn gelijk geschapen.’ Deze woorden uit de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring zijn na 250 jaar nog steeds wereldberoemd. Ze weerspiegelen de idealen van de Founding Fathers en hun tijdgenoten.

Donald Trump vierde onlangs zijn tachtigste verjaardag met een vechtsportgala voor het Witte Huis. Het zal niemand meer echt verrassen, want het past bij de welhaast keizerlijke status die Trump zichzelf toedicht. In de twaalfde-eeuwse Spaanse koning Alfonso X vindt hij zijn gelijke.

Israël heeft besloten de Armeense genocide van 1915 als historisch feit te erkennen. Volgens historicus Tayfun Balçik is het een geopolitiek signaal aan Turkije, dat een steeds kritischer houding aanneemt naar Israël – onder andere vanwege het genocidale geweld tegen de Palestijnen.

Nederland herdenkt en viert de afschaffing van de slavernij tijdens Keti Koti. Ellen Neslo deed onderzoek naar haar verre voorouder Paulina, die de laatste eeuw van de slavernij meemaakte. ‘Ze werd geboren zonder enige rechten, maar wist haar bestaan uiteindelijk zelf vorm te geven.’

Het WK voetbal moet supporters uit de hele wereld samenbrengen, maar de feestvreugde wordt overschaduwd door strenge controles aan de Amerikaanse grens. Weinig WK’s waren zo politiek beladen als dat van 1938: het toernooi van het verdwenen Oostenrijk en de zwarte Italiaanse shirts.

Het Nederlandse Rode Kruis haalde al 925.000 euro op voor de slachtoffers van de aardbevingen in Venezuela. Het Rode Kruis begon als noodhulp voor soldaten op het slagveld, en groeide in 150 jaar uit tot een immense hulporganisatie met duizenden medewerkers.

De Russische president Poetin gebruikt de Patrice Lumumba Universiteit in Moskou0 als een antikoloniale dekmantel. In zijn zoektocht naar Afrikaanse bondgenoten stoft hij het oude antikoloniale imago van de Sovjet-Unie af.

De invloedrijke mannen die het oor hebben van de Amerikaanse president geloven dat de grondwet alleen voor witte Amerikanen geldt, en niet voor burgers van kleur. Dat schrijft Laura K. Field in haar boek over de 'MAGA New Right'. Luister de hele aflevering via: buff.ly/FmqY2JA

De longlist met tien genomineerden voor de Libris Geschiedenis Prijs 2026 is bekend. Recensent Rob Hartmans zet de tien kanshebbers op een rij.

Een hittegolf teisterde de Big Apple in 1896 en kostte honderden mensen en dieren het leven. Politiecommissaris Theodore Roosevelt schoot de bevolking te hulp – en gaf zo een kickstart aan zijn klim naar het Witte Huis.

Venezuela krijgt internationale hulp na twee zware aardbevingen. In 1906 schoot de wereld te hulp toen San Francisco werd getroffen door een vergelijkbare ramp. www.historischnieuwsblad.nl/de-aardbevin...

In haar nieuwe column maakt Beatrice de Graaf zich zorgen over onze infrastructuur. 'Bruggen, sluizen en tunnels zijn zelfs in ingenieursland Nederland niet meer veilig, omdat er zo’n enorme achterstand in het onderhoud is opgelopen.'

Sinds de oorlog in Oekraïne is er een argument bijgekomen om Nederlanders aan het sporten te krijgen: het bevordert de nationale weerbaarheid. Dit was meer dan een eeuw geleden zelfs de belangrijkste reden waarom onderwijzers en militairen pleitten voor verplichte gymlessen.

De rondreizende tentoonstelling 'Titanic: An Immersive Voyage' belooft met ‘innovatieve technologieën’ het verhaal van de scheepsramp tot leven te wekken. De makers hebben daarbij meer oog voor sensatie dan geschiedenis.

Schrijver Philip Dröge reisde voor zijn nieuwe boek 'De tijdreiziger' de wereld over om de mysteries van de tijd te ontrafelen, vertelt hij in de Historische BoekenCast. Luister de hele aflevering hier: buff.ly/FmqY2JA

Archeologen doen in Drenthe voor het eerst veldonderzoek naar de Slag bij Ane. In 1227 hakten de Drenten tot ieders verbazing de zwaarbewapende ridders van de bisschop van Utrecht in de pan.

De regels rond thuisonderwijs worden strenger. Het verbod op thuisonderwijs stamt uit 1969, maar volgens hoogleraar Johannes Westberg was het op dat moment een marginaal verschijnsel. ‘De negentiende-eeuwse gouvernante was al zo goed als uitgestorven.’

Een lek in een laboratorium veroorzaakte in 1983 een MKZ-uitbraak, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. Vijf jaar eerder ontsnapte er een dodelijker virus uit een lab. De WHO stond op het punt om de pokken uitgeroeid te verklaren, toen de ziekte plotseling opdook in Birmingham.

Sudeten-Duitsers hielden op 24 en 25 mei hun jaarlijkse festival in Tsjechië. Premier Andrej Babiš noemde hun aanwezigheid een ‘provocatie’. Maar een jonge generatie Tsjechen is klaar voor verzoening met de Duitstaligen die na de Tweede Wereldoorlog met bruut geweld werden verdreven.

Tijdens de 'No Kings'-demonstraties tegen de regering-Trump hijsen actievoerders zich in kikkerpakken. Als de democratie onder druk staat, is humor een tegenwicht. Dat begreep de Poolse protestbeweging Oranje Alternatief in de jaren tachtig ook maar al te goed.

Sinds wanneer voert de mensheid oorlog? En waarom eigenlijk? De Franse sociaal antropoloog Christophe Darmangeat zet dat op een rij in zijn boek 'Casus belli'. ‘Jager-verzamelaars voerden al vernietigingsoorlogen.’

Charlotte Jarvis, onderzoeker bij Het Scheepvaartmuseum, vertelt over de vondst die het meeste indruk op haar heeft gemaakt. ‘Als meisje zag ik snorkelend beneden me een scheepswrak liggen. Toen wist ik waarin ik me wilde specialiseren.’

Iran en de VS kunnen elkaar kunnen treffen op het WK voetbal. In 1998 speelden de aartsvijanden ook tegen elkaar. Dat werd een historische wedstrijd die tot toenadering tussen de twee landen leidde. buff.ly/TjJWFIw

Komend weekend wordt Trump tachtig jaar. Hij vindt zelf dat hij nog fit genoeg is om te regeren, maar veel Amerikanen betwijfelen dat. Hoogbejaarde staatshoofden zijn niet ongebruikelijk. Maar hun einde is vaak beschamend, zoals blijkt uit onderstaande voorbeelden.

In het gespannen Duitse debat over Israël en Palestina nemen de zogenoemde Antideutsche een opvallende positie in. Aanhangers van deze antifa-tak stellen sympathie met Palestina gelijk aan antisemitisme en zien Israëls oorlogen als onvermijdelijk om een nieuwe Holocaust te voorkomen.

Hoe kon Iran, een land dat ooit flirtte met democratie, uitgroeien tot de islamitische republiek die het vandaag is? En hoe zijn de verhoudingen met de VS zo explosief geworden? Je leest er alles over in de gratis digitale special 'Iran: vermalen tussen ayatollahs en Amerika'.

Mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat het WK voetbal een propagandastunt voor Donald Trump zal worden. Net zoals het toernooi van 1934 was voor Benito Mussolini, de fascistische dictator van Italië.

In de nieuwe aflevering van de Historische BoekenCast bespreekt recensent Pieter van Os het boek 'Wij waren de besten' van Auke Kok. 'Een magnifiek boek, troostrijk met het WK Voetbal in aantocht.' Luister de hele aflevering: buff.ly/KDpN3Ar

'Het conflict met Iran komt niet uit de lucht vallen’, zegt historicus Frans Verhagen. In ons nieuwe nummer schrijft hij over de gijzeling van Amerikaans ambassadepersoneel in Teheran in 1979.

Wat we denken te weten over het Nederlands slavernijverleden is slechts een fractie van het volledige verhaal, schrijft journalist Leendert van der Valk in zijn nieuwe boek. In de Historische BoekenCast vertelt hij over zijn onderzoek. Luister de hele aflevering via buff.ly/NQzoM9m

Een explosieve rattenpopulatie was de grootste factor voor het verdwijnen van de bomen op Paaseiland. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van archeoloog Carl Lipo en antropoloog Terry Hunt aan de universiteiten van Arizona en Binghamton.

De veertiende-eeuwse despoot Timoer Lenk was een van de wreedste heersers ooit. Hij doodde miljoenen en verwoestte steden Delhi, Damascus en Bagdad. Tegelijkertijd ontpopte hij zich tot beschermheer van wetenschappers en kunstenaars. Lees zijn verhaal in ons nieuwe nummer:

Trumps favoriete slogan 'America First' is een erfenis van Amerikaanse isolationisten die vreesden dat Amerika de Tweede Wereldoorlog in werd gezogen. Maar door aanhangers met antisemitische opvattingen raakte het America First-idee na de oorlog besmet.

Oekraïners en Gazanen staan voor de gigantische taak om straks, na de oorlog, fysiek en mentaal op te krabbelen. Maar hoe je dat? Een antwoord op deze vraag is misschien te vinden in verhalen over de wederopbouw van Europa na de Tweede Wereldoorlog.

Oekraïne wil het stoffelijk overschot van Yevhen Konovalets herbegraven in Kiev. De politicus werd in 1938 vermoord in Rotterdam. In het overspannen politieke klimaat speculeerden kranten destijds volop over de dader.

Bij de spanningen rond Groenland wordt duidelijk dat de Amerikaanse president Trump zijn zinnen heeft gezet op gebiedsuitbreiding. Ruim 220 jaar geleden kregen de Verenigde Staten Louisiana in handen. Dat kochten ze voor een habbekrats van de Fransen.

Wat doen Amerikaanse televisiemakers als hun land in crisis verkeert? Dan grijpen ze terug op de Tweede Wereldoorlog, een verleden waarover alle Amerikanen het eens zijn. De nieuwe documentaireserie 'World War 2 with Tom Hanks' toont het verloop van ‘The good war’ van begin tot eind.

Vlaams historicus Robert Nouwen schreef een nieuw boek over de Romeinen in de Lage Landen. Dat was binnen het Romeinse Rijk geen achtergesteld gebied, vertelt hij in de Historische BoekenCast. Luister de hele aflevering hier: buff.ly/e76VJKG

Dankzij de uitvinding van telegrafie in 1837 was communicatie over lange afstanden plotseling een kwestie van minuten. Historicus Fons Borm raakte erdoor gefascineerd en schreef een boek over de eerste toepassing van telegrafie in de Nederlandse en internationale politiek.

Politicoloog Katrin Himmler waarschuwt voor de opkomst van extreem-rechtse partijen in Duitsland en Europa. Daarbij verwijst ze naar haar eigen familiegeschiedenis. ‘Nazi’s waren gewone mensen met gewone motieven: carrière, erkenning en zekerheid.’

In de nieuwe aflevering van de Historische BoekenCast bespreekt recensent Anne-Lot Hoek de nieuwe Mussert-biografie van Auke Kok. Bekijk de hele aflevering: buff.ly/e76VJKG

Vandaag is het precies 150 jaar geleden dat Guillaume Groen van Prinsterer overleed, de grondlegger van de protestants-christelijke politiek in Nederland. In zijn kruistocht tegen nationalistische machtspolitiek nam hij het op tegen het Pruisen van kanselier Bismarck. buff.ly/miD4t2S

Timmy, de aangespoelde bultrug die Duitsland wekenlang in zijn greep hield, is na een grootse reddingsactie alsnog overleden. Eeuwen geleden joegen aangespoelde walvissen kustbewoners de stuipen op het lijf. De verschijning van een ‘zeemonster’ zagen ze als goddelijke waarschuwing.

Wandelen over een markt vol nationaal-socialistische parafernalia of een ritje maken op een Duitse tank. Dit weekend is dat mogelijk in Oorlogsmuseum Overloon. Experts zien risico's: ‘Zonder de juiste kritische kanttekeningen kan dit leiden tot romantisering van het nazi-verleden.’

Egyptoloog Hans Schneider was zes jaar bezig om honderden oudegyptische mythen, romans, dagboeken en liefdesgedichten voor het eerst in het Nederlands te vertalen. ‘Je ziet de Egyptische invloed op de Griekse en Romeinse cultuur.’

Donald Trump brengt deze week een bezoek aan China. De onderlinge verhoudingen zijn gespannen. In 1979 was de komst van Deng Xiaoping naar de Verenigde Staten een groot succes omdat de Chinese leider zich van zijn menselijke kant liet zien.

Donald Trump brengt deze week een bezoek aan China. De onderlinge verhoudingen zijn gespannen. In 1979 was de komst van Deng Xiaoping naar de Verenigde Staten een groot succes omdat de Chinese leider zich van zijn menselijke kant liet zien.

De AEX-index bereikte afgelopen week de hoogste slotstand ooit door optimisme over de oorlog in het Midden-Oosten. In de zeventiende eeuw was informatie over oorlogsontwikkelingen ook al goud waard op de beurs.

Moskou vreest Oekraïense drone-aanvallen tijdens de militaire parade. Met de wapenschouw op 9 mei viert Rusland sinds 1945 de overwinning op nazi-Duitsland. Maar inmiddels moet de parade vooral de oorlog in Oekraïne rechtvaardigen.

In Iran wordt het huidige conflict met Israël en de Verenigde Staten de ‘Tweede Opgelegde Oorlog’ genoemd. De eerste was tegen het Irak van Saddam Hoessein en duurde van 1980 tot 1988. Iran trok belangrijke lessen uit die strijd.