Francesco Hayez, Odalisque with Book Hayez (1791-1882) was de bekendste schilder van de Italiaanse romantiek. Zijn odalisk, een slavin of concubine uit een harem, is erg ingetogen en ze leest zeer geconcentreerd. Daarmee vertoont ze grote overeenkomsten met zijn boetvaardige Maria Magdalena.

Gilbert Stuart, Portrait of Benjamin Waterhouse Stuart (1755-1828) is de bekendste Amerikaanse portretschilder van zijn tijd. Hij portretteert meer dan duizend mensen onder wie zes presidenten. Waterhouse (1754-1846) studeert geneeskunde in Leiden en is medeoprichter van Harvard Medical School.

Harold Weston, John Dos Passos Reading Weston (1894-1972) is behalve door zijn schilderkunst bekend om zijn politiek activisme. Daar vindt hij John Dos Passos (1896-1970), schrijver van o.m. Manhattan Transfer. In het portret vallen de ogen en de handen van Dos Passos op, maar storend is het niet.

Liefde is ... samen de zak diepvriessperziebonen openmaken.

Samuel Peploe, Boy Reading Peploe (1871-1935) studeert in Edinburgh en Parijs, maar blijft ook als schilder reizen. In 1895 bezoekt hij Nederland om Rembrandt en Frans Hals te bestuderen. Hij wordt gerekend tot de Scottish Colorists. De lezende jongen is te oud om een van zijn zoons te zijn.

Wallerant Vaillant, Portret van Maria van Oosterwijck Maria van Oosterwijck (1630-1693) was een van de bekendste schilderessen van haar tijd. Ze verkocht haar bloemstillevens aan tal van Europese vorstenhuizen. Vaillant (1623-1677) portretteerde haar met een palet én met een Bijbel op schoot.

Marc Chalmé, Young Woman Reading Chalmé (*1969) schildert alledaagse voorstellingen, die toch weer minder alledaags zijn dan ze in eerste instantie lijken. Zijn landschappen hebben iets mysterieus en zijn genrevoorstellingen nodigen uit om ze nader te onderzoeken.

Ernst Anders, Lesende junge Frau im weißen Seidenkleid am Fenster mit Blick in den Schloßgarten Anders (1845-1911) is een schilder met twee gezichten. Enerzijds is hij zeer getalenteerd (zie de stofuitdrukking van de jurk). Anderzijds is hij gemakzuchtig en herhaalt hij geregeld zichzelf.

Henry Lamb, Girl Reading Lamb (1883-1960) is in twee Wereldoorlogen actief, in de eerste als arts, in de Tweede als War Artist. Hij wordt vaak geassocieerd met de Bloomsbury Group van Virginia Woolf en Vanessa Bell, maar of hij daar ook echt toe behoord heeft, is niet zeker.

Rachel Deacon, Spellbound Deacon (*1969) heeft een zeer herkenbare stijl die doet denken aan Art Déco en met name Tamara de Lempicka. Twee vrouwen lezen aan boord van een schip. Maar wie is betoverd? Zijn het de twee peren, symbool van vruchtbaarheid, overvloed, een lang leven en vrouwelijkheid?

August Macke, Elisabeth mit buntem Buch Als WOI uitbreekt, moet Macke (1887-1914) direct naar het front, waar hij als 27-jarige in september 1914 sneuvelt. Hij is dan vijf jaar getrouwd geweest met Elisabeth Gerhardt, van wie hij meer dan honderd keer een portret heeft geschilderd of getekend.

Georges Croegaert, Le Bibliophile Croegaert (1848-1923) wordt geboren in Antwerpen, waar hij ook studeert. Na zijn opleiding gaat hij naar Parijs waar hij de rest van zijn leven blijft. Hij blinkt uit in genrevoorstellingen met kardinalen, met een voorliefde voor boeken en kunst, in de hoofdrol.

Carl Duxa, In einem Buch lesende Holländerin Duxa (1871-1937) verblijft na zijn opleiding in Wenen langere tijd in Nederland. Hier schildert hij genrevoorstellingen uit het boeren- en vissersleven. Terwijl er vermoedelijk een Bijbel opengeslagen op tafel ligt, verkiest de lezeres luchtiger lectuur.

Michael DeVore, The Prophet Met zijn intense blik, zijn dwingende handgebaar en zijn woeste baard roept deze lezer van DeVore (*1982) associaties op met de Zwitserse schilder Fernand Hodler. Het is niet uitgesloten dat DeVore bewust verwijst naar de religiositeit en mystiek in diens werk.

Anna Wakitsch, The Glass Corner Wakitsch (*1979) woont en werkt in Chicago. Ze combineert in haar werk traditionele schilderkunst met mixed media en optische effecten. Zo heeft ze hier haar moeder lezend in een hoekje geportretteerd, maar zien wij haar door de periscoop van een onderzeeër.

Stewart Carmichael, The Artist’s Wife (Susan Gillis) Carmichael (1857-1950) Wordt geboren in Dundee en werkt daar het grootste deel van zijn leven. Hij is een vooraanstaande figuur in de Celtic Revival Movement die aandacht vraagt voor de traditionele Keltische cultuur. Hij is ook politiek actief.

Maurice Mendjizky, Jeune femme lisant Maurycy Mędrzycki (1890-1951) wordt geboren in Lodz in Polen. Al op zijn zestiende gaat hij naar Frankrijk voor zijn opleiding. Ook verfranst hij zijn naam. Via Renoir ontwikkelt hij een voorliefde voor het licht aan de Rivièra, waar hij veelvuldig werkt.

Francesco Trevisani, Portrait of Sir Edward Gascoigne, 6th Baronet Trevisani (1656-1746) komt uit de omgeving van Venetië, maar is actief in Rome. Daar heeft hij in 1725 bezoek gehad van Sir Edward Gascoigne, een jonge Engelse edelman, die tijdens zijn Grand Tour zijn portret laat schilderen.

Bijna alle als in op-drie-na? Of als in geen enkele, maar nog een uurtje nodig?

Lucia Anguissola, Zelfportret Anguissola (1536 of 1538 – ca. 1565) is de jongere zuster van Sofonisba Anguissola van wie ze mogelijk schilderen heeft geleerd. Ze overleed al op jonge leeftijd. Een zeventiende-eeuwse biograaf stelde dat zij tot grotere hoogte had kunnen stijgen dan haar zuster.

Jules-Émile Saintin, Portrait de Melle A. Robin Tijdens een verblijf in de VS schildert Saintin (1829-1894) indianentaferelen. Terug in Parijs blijft hij daarmee doorgaan. De jurk in dit portret van een lezend meisje toont hoe goed hij is, maar haar uitdrukkingsloosheid maakt het sentimenteel.

Edmund Greacen, Woman in kimono, Giverny Greacen (1876-1949) leert schilderen van William Merritt Chase. Met zijn echtgenote Ethol Booth reist Greacen door Spanje, België en Nederland. En in Giverny in Frankrijk, waar Claude Monet woont en werkt, huren ze een atelier. Ze ontmoeten Monet één keer.

Marcel Dyf, Femme lisant Dyf (1899-1985) wordt geboren als Marcel Dreyfus. Omdat die naam vanwege de geruchtmakende affaire beladen is kiest hij voor een pseudoniem. Na de Tweede Wereldoorlog heeft hij met zijn vrouwenportretten en bloemstillevens veel succes bij Amerikaanse verzamelaars.

Harald Metzkes, Lesende am Fenster Heel lang was thuis voor Metzkes (*1929) Oost-Berlijn. Is dit schilderij een commentaar op Caspar David Friedrichs Frau am Fenster, waarbij hier de buitenwereld genegeerd wordt en de lezende jonge vrouw, dwars voor het raam, volledig voor de binnenwereld kiest?

Gabriël Metsu, Slapende vrouw Metsu (1629-1667) heeft in Amsterdam een kleine groep welgestelde opdrachtgevers. Hij wordt daardoor wel gezien als ‘societyschilder’. Over het algemeen laten zij hun modellen er zo gunstig mogelijk uitzien. In slaap vallen boven een boek past niet in dat beeld.

Armin Glatter, Liseuse Armin Glatter werd geboren in Hongarije in 1861. Over zijn sterfjaar lopen de meningen uiteen, 1931, 1933, maar ook 1961 wordt genoemd. Hij schilderde hoofdzakelijk voorstellingen met vrouwen in de hoofdrol, zoals hier in een voor lezers atypische houding.

Janos Thorma, Reading Woman De Hongaar Thorma (1870-1937) schilderde in 1928 een lezende vrouw. Maar in haar hele voorkomen, haar kapesel, haar jurk, haar schoeisel, ademt ze maar één ding: roaring twenties, Charleston. Vraag haar ten dans en ze slingert gegarandeerd het boek aan de kant.

Helen Allingham, Alfred Lord Tennyson Gedurende haar loopbaan portretteerde Helen Paterson (1848-1926) schrijvers als Alfred Lord Tennyson (van The Charge of the Light Brigade), maar ook Thomas Carlyle en haar eigen man, de Ierse dichter William Allingham. Altijd hebben zij een boek in hun handen.

Gemiste kans: als Witte Pluspuntjes zouden ze het veel beter hebben gedaan.

Hein Kever, Kinderen met een prentenboek Hein Kever (1854-1922) woonde en werkte een groot deel van zijn leven in Eemnes. Hij wordt gerekend tot de Larense school en kreeg bekendheid door zijn genrevoorstellingen in het boerenmilieu. De Engelse titel Learning to Read lijkt hier ook van toepassing.

Renato Guttuso, Ritratto di Antonino Santangelo Guttuso (1911-1987) is afkomstig van Sicilië. Hij is fel anti-fascist en dat is doorgaans goed terug te zien in zijn werk. Wie precies Antonino Santangelo is, is onbekend. Zijn naam komt tamelijk veel voor en ook geschreven als Antonio Sant’Angelo.

Washington Allston, Hermia and Helena De Amerikaan Allston (1779-1843) wordt opgeleid in Londen en maakt aansluitend studiereizen door Frankrijk en Italië. Terug in de VS is hij een van de grondleggers van de romantische beweging. Deze scene is afkomstig uit Shakespeares A Midsummer Night’s Dream.

William Dyce, Francesca da Rimini Het werk van de Schotse schilder Dyce (1806-1864) vertoont geregeld grote verwantschap met de Engelse prerafaëlieten. ‘Zijn’ Francesca da Rimini, gebaseerd op Dantes Divina Commedia, is verliefd op Paolo Malatesta, terwijl ze moet trouwen met diens broer Giovanni.

Denis Chiasson, Lezende vrouw met grijze kat Voor elk schilderij maakt de Canadees Chiasson eerst een aantal schetsen. Is hij tevreden dan zet hij de compositie in stevige contouren op het doek en daarna kleurt hij de voorstelling in. Hij schildert vaak schilderende, musicerende of lezende vrouwen.

Poul Friis Nybo, A Favourite Author Nybo (1869-1929) volgt zijn opleiding aan de Koninklijke Deense Kunstacademie. In zijn werk is de invloed van Vilhelm Hammershøi en Carl Holsøe doorgaans goed zichtbaar. Voor dit portret gaat dat niet op: de achtergrond bij de lezeres is daarvoor veel te vol.

Zelden een kop en een foto zo in tegenspraak gezien.

Thomas Sully, Portrait of a Young Girl Sully (1783-1872) emigreert al jong met zijn ouders van Engeland naar de Verenigde Staten. Daar wordt hij een gevierd portretschilder, die presidenten Thomas Jefferson, John Quincy Adams en Andrew Jackson vereeuwigt. Dit is mogelijk een van zijn dochters.

Joan Llimona, The Novice De Catalaanse schilder Llimona (1860 – 1926) wordt gezien als overgangsfiguur van de romantiek naar het modernisme. Dat maakt de vraag interessant wat zijn novice hier leest: is het de Bijbel of een ander geestelijk geschrift? Of is het een zinnenprikkelend romannetje?

Pierre Edouard Frère, A Good Story Frère (1819 – 1886) leert schilderen van o.a. Paul Delaroche. Hij wordt bekend door zijn genrevoorstellingen waarin kinderen een hoofdrol vertolken. Als hij hier zijn eigen kinderen portretteert, is het jochie mogelijk de latere schilder Charles Edouard Frère.

Eduard von Grützner, In die Studierstube Eduard von Grützner (1846-1925) werd de monnikenschilder genoemd. En hij heeft er veel geschilderd. Bijna allemaal wijden ze zich niet aan geestelijk leven, maar aan geestrijk vocht. Het zou interessant zijn te onderzoeken waaróm zijn werk zo populair werd.

George Goodwin Kilburne, A Peaceful Read Tijdens zijn grafische opleiding ontwikkelt Kilburne (1839-1924) al snel een goed oog voor detail. Dat komt hem goed van pas als hij portretopdrachten uit de upper class krijgt. Daarnaast schildert hij genrevoorstelling, bij voorkeur in aquareltechniek.

Georges d’Espagnat, Femme lisant dans un jardin D’Espagnat (1870-1950) toont zich te ongeduldig en te eigenwijs voor een reguliere kunstopleiding. Hij leert het vak door te kopiëren en van zijn vrienden Sisley en Renoir. Dit werk is wel erg vlak, alleen in het boek en de handen zit wat diepte.

Lucy McGowan Diecks, Girl Reading Diecks (1907 – 1998) wordt geboren in Louisville, Kentucky en woont en werkt er, op vier jaar studie in Washington na, haar hele leven. Ze schildert figuratief én abstract. De vrouw in dit schilderij lijkt ontspannen te lezen tot je haar benen en de leuning ziet.

Walter Langley, A New Novel Langley (1852 – 1922) begint als lithograaf, maar gaat later ook schilderen. Door zijn eigenworking-class-achtergrond vindt hij daar zijn thema’s. Met deze titel laat dit schilderij zien dat boeken niet breed beschikbaar waren en je je er nog echt in kon verliezen.

Agnolo Bronzino, Ritratto di Laura Battiferri Bronzino wordt gezien als een van de belangrijkste schilders van het maniërisme. Laura Battiferri is een van de belangrijkste dichteressen van de 16e eeuw. Bronzino’s maniërisme is hier onder meer goed te zien in Battiferri’s kolossale linkerhand.

Oszkar Glatz, Oude man lezend in een boek De Hongaar Glatz wil na zijn studie kunstgeschiedenis schilder worden. Hij studeert eerst in Parijs en later in München. Hij is prominent lid van MIÉNK, de Hongaarse Kring van Impressionisten en Naturalisten. De oude man is niet echt gekleed om te lezen.

Een geluk bij een ongeluk

Ewing Paddock, Grace, Grace, Grace Tussen 2009 en 2012 werkt Paddock aan zijn London Underground Project, meer dan veertig schilderijen van reizigers in de Londense ondergrondse, vooral lezend in boeken en kranten. De titel verwijst onmiskenbaar naar de drie gratiën uit de klassieke mythologie.

Rowland Davidson, Portret van een lezende non Davidson (* 1942) volgt een kunstopleiding in Belfast en geeft er les. Pas op zijn 45ste kiest hij volledig vooor de kunst. Hij schildert figuratieve studies van mensen in Ierland. In dit werk zijn alleen het gezicht en het boek wat meer uitgewerkt.

Laura Muntz Lyall, Dis-moi? Laura Muntz groeit op in Canada. Ze werkt als onderwijzeres, maar wordt, na zeven jaar studie in Parijs, kunstenares. Na het overlijden van haar zus, trouwt ze met haar zwager, Charles Lyall, vader van elf kinderen. In deze scène snapt het kind iets in haar boek niet.