KALENDARIUM • 5 LUTEGO 1941 85 lat temu rozpoczęła się brytyjsko-włoska bitwa pod Keren – kluczowe starcie kampanii wschodnioafrykańskiej II wojny światowej. W górzystym rejonie Erytrei wojska Imperium Brytyjskiego oraz oddziały kolonialne stanęły naprzeciw armii włoskiej.

MAPA Z KOMENTARZEM 🌍📄 The World in Maps Kiedyś mapy pokazywały np. ile razy dany kraj pojawia się w Biblii. Dziś pokazują, ile razy pojawia się w aktach Epsteina. Chociaż to tylko statystyka w dokumentach, w aktach. A jednak sam fakt, że taka mapa w ogóle powstała, mówi o naszych czasach wiele.

KALENDARIUM • 4 LUTEGO 1861 165 lat temu grupa południowych stanów USA ogłosiła secesję i powołanie Skonfederowanych Stanów Ameryki. W Montgomery w stanie Alabama przedstawiciele siedmiu stanów Południa – formalnie utworzyli nowe państwo, zrywając więzi z Unią.

KALENDARIUM • 3 LUTEGO 1911 115 lat temu przyjęto obowiązujący do dziś wzór flagi stanowej Kalifornii. Decyzją władz stanowych oficjalnie zatwierdzono flagę znaną jako Bear Flag.

KALENDARIUM • 2 LUTEGO 1676 350 lat temu w katedrze na Wawelu odbyła się koronacja Jana III Sobieskiego i Marii Kazimiery d’Arquien na króla i królową Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

KALENDARIUM • 1 LUTEGO 1851 175 lat temu podczas próby na wodach portu w Kilonii zatonął „Brandtaucher” – pierwszy niemiecki okręt podwodny i jeden z pionierskich projektów tej broni w XIX wieku. Jednostkę zaprojektował Wilhelm Bauer.

GEOGRAFIA HISTORYCZNA – ALBERTA 🌄🦬🛢️ Alberta jest jedną z tych prowincji Kanady, w których związek geografii z historią jest wyjątkowo czytelny i niemal namacalny. youtu.be/6uOnPKcxuaw?...

KALENDARIUM. 31 STYCZNIA 1976 r. 50 lat temu do Sejmu PRL trafił tzw. Memoriał 101 – jeden z najważniejszych aktów sprzeciwu polskich elit intelektualnych wobec władzy komunistycznej w latach 70. Dokument był reakcją na planowane zmiany w konstytucji PRL.

MAPA Z KOMENTARZEM – KARTELIZACJA MEKSYKU 🇲🇽🗺️ Mapa pokazuje geograficzne rozmieszczenie karteli narkotykowych w Meksyku (2024) – nie jako listę organizacji, lecz jako system władzy terytorialnej, który przenika państwo, granice i globalne rynki.

GEOGRAFIA HISTORYCZNA – MINNESOTA 🌲🌊🧭 Minnesota należy do tych regionów Ameryki Północnej, w których geografia i historia splatają się w sposób niemal modelowy. youtu.be/IeCnjl_CvPQ?...

MAPA Z KOMENTARZEM – „MAKING STUFF vs ADDICTED TO OPIOIDS” (XIX vs XXI w.) 🌍🕰️ Ta mapa w formie memicznej, ale o bardzo ciężkim znaczeniu historycznym, zestawia odwrócenie ról Chin i USA na przestrzeni dwóch stuleci.

KALENDARIUM. 30 STYCZNIA 1661 r. 365 lat temu, po restauracji Stuartów i dokładnie w rocznicę egzekucji króla Karola I, dokonano jednego z najbardziej symbolicznych aktów zemsty w historii Anglii – pośmiertnej „egzekucji” Olivera Cromwella.

KALENDARIUM. 29 STYCZNIA 1991 r. 35 lat temu, w trakcie I wojny w Zatoce Perskiej, rozpoczęła się bitwa o Al-Chafdżi – pierwsze poważne starcie lądowe konfliktu i jedyna większa ofensywa iracka przeciwko siłom koalicji.

MAPA Z KOMENTARZEM – „WWIII PREDICTION” 🌍⚠️ Mapa „WWIII prediction” (Modern World / The World in Maps) przedstawia hipotetyczny podział świata na bloki w przypadku globalnego konfliktu.

KALENDARIUM. 28 STYCZNIA 1871 r. 155 lat temu, po trwającym ponad cztery miesiące dramatycznym oblężeniu, ogłoszono kapitulację Paryża, co w praktyce przesądziło o klęsce Francji w wojnie francusko-pruskiej.

KALENDARIUM. 27 STYCZNIA 1506 r. (ZALEGŁOŚĆ:) 520 lat temu w krakowskiej drukarni Jana Hallera wydrukowano tzw. Statut Łaskiego – zbiór wszystkich statutów, przywilejów i aktów prawnych obowiązujących w Królestwie Polskim.

KALENDARIUM. 26 STYCZNIA 1521 r. 505 lat temu, w czasie wojny polsko-krzyżackiej zwanej wojną pruską, wojska Zakonu Krzyżackiego podjęły nieudaną próbę zdobycia Olsztyna.

KALENDARIUM. 25 STYCZNIA 1831 r. 195 lat temu, w trakcie powstania listopadowego, Sejm Królestwa Polskiego ogłosił detronizację cara Mikołaja I Romanowa, zrywając formalnie unię personalną z Imperium Rosyjskim.

KALENDARIUM. 24 STYCZNIA 1941 r. 85 lat temu sekretarz Marynarki Wojennej USA Frank Knox skierował do sekretarza wojny Henry’ego L. Stimsona list ostrzegający przed możliwością niespodziewanego ataku Japonii na amerykańską bazę morską w Pearl Harbor.

KALENDARIUM. 23 STYCZNIA 1571 r. 455 lat temu Thomas Gresham, królewski finansista i doradca Elżbiety I, założył w Londynie Royal Exchange — pierwszą instytucjonalną giełdę w Anglii, która na stałe ukształtowała londyńskie City jako centrum handlu i finansów.

KALENDARIUM. 22 STYCZNIA 1506 r. 520 lat temu na polecenie papieża Juliusza II do Rzymu wkroczyło 150 szwajcarskich najemników, dając początek Gwardii Szwajcarskiej — najstarszej nieprzerwanie działającej formacji wojskowej na świecie, której zadaniem stała się ochrona papieża.

KALENDARIUM. 21 STYCZNIA 1981 r. 45 lat temu DeLorean Motor Company rozpoczęła w Dunmurry pod Belfastem produkcję sportowego samochodu DeLorean DMC-12 — jednego z najbardziej rozpoznawalnych modeli w historii motoryzacji, który kilka lat później przeszedł do popkultury.

KALENDARIUM. 20 STYCZNIA 1661 r. 365 lat temu król Jan II Kazimierz Waza założył Akademię Lwowską, wynosząc istniejące od początku XVII wieku kolegium jezuickie do rangi uczelni wyższej. Akt ten włączył Lwów do elitarnego grona miast Rzeczypospolitej.

KALENDARIUM. 19 STYCZNIA 1806 r. 220 lat temu Wielka Brytania rozpoczęła okupację Przylądka Dobrej Nadziei, przejmując jeden z najważniejszych punktów strategicznych na globalnych szlakach morskich, łączących Europę z Indiami i Dalekim Wschodem.

MAPA Z KOMENTARZEM – ANTARKTYDA 🧊🌍 Mapa pokazuje sektorowe roszczenia terytorialne na Antarktydzie (UK, Argentyna, Chile, Norwegia, Australia, Nowa Zelandia, Francja) oraz sieć całorocznych stacji badawczych wielu państw. Źródło: opis z mapy / materiały instytucjonalne

KALENDARIUM. 18 STYCZNIA 1671. 355 lat temu największa w dziejach wyprawa bukanierów pod dowództwem Henry’ego Morgana zdobyła i doszczętnie splądrowała Panamę — jedno z najważniejszych miast imperium hiszpańskiego w Nowym Świecie, kluczowy węzeł handlu srebra i złota z Ameryki.

KALENDARIUM. 17 STYCZNIA 1656 r. 370 lat temu, w czasie potopu szwedzkiego, elektor Brandenburgii i książę pruski Fryderyk Wilhelm Hohenzollern uznał się w Królewcu lennikiem króla Szwecji Karola X Gustawa. Decyzja zapadła w jednym z najbardziej dramatycznych momentów w dziejach.

MAPA Z KOMENTARZEM – „LATIN AMERICAN NARCOTICS CONNECTION / MARITIME TRAFFICKING” 🗺️🚢💊 Ta mapa, krążąca dziś w sieci m.in. dzięki Map Porn, rzeczywiście pochodzi z materiałów analitycznych CIA z połowy lat 80. XX wieku (ok. 1985 r.). Była elementem zimnowojennej analizy zagrożeń.

Miło informacja ☺️ i wielkie podziękowania dla Was wszystkich za 2️⃣0️⃣0️⃣0️⃣ obserwowujących na TikTok. Mam nadzieję że nie zawodzę Waszych oczekiwań a Materiały są na tyle ciekawe by cieszyć, uczyć i inspirować 😁 www.tiktok.com/@historica.d...

KALENDARIUM. 16 STYCZNIA 1581 r. 445 lat temu angielski parlament zdelegalizował katolicyzm, domykając jeden z najostrzejszych rozdziałów reformacji w Anglii. Był to akt prawa wymierzony nie tylko w wyznanie, lecz także w lojalność polityczną poddanych wobec korony.

MAPA Z KOMENTARZEM – „PODZIAŁ GRENLANDII” 🗺️😄 Ta zabawna mapa od Cartografía Digital pokazuje Grenlandię przeciętą południkiem – po jednej stronie „Hiszpania”, po drugiej „Portugalia”. To oczywista gra z historią, ale osadzona w bardzo aktualnym kontekście geopolitycznym.

RECENZJA/POLECAM. W nowej rolce z serii polecajek i recenzji biorę na warsztat książkę Ryszarda Kuleszy „Maraton 490 p.n.e.” z wydawnictwa Bellona. Tak, wiem – znowu Bellona 😉

KALENDARIUM. 15 STYCZNIA 1976 r. 50 lat temu Sara Jane Moore została skazana na dożywotnie pozbawienie wolności za próbę zabójstwa prezydenta Stanów Zjednoczonych Geralda Forda, do której doszło 22 września 1975 roku w San Francisco.

KALENDARIUM. 14 STYCZNIA 1301 r. 725 lat temu, wraz ze śmiercią króla Węgier i Chorwacji Andrzeja III, wygasła dynastia Arpadów – jeden z najstarszych rodów panujących w średniowiecznej Europie, sprawujący władzę nieprzerwanie od końca IX wieku.

KALENDARIUM. 13 STYCZNIA 1936 r. 90 lat temu ogłoszono wyroki w procesie ukraińskich nacjonalistów oskarżonych o udział w zamachu na ministra spraw wewnętrznych II Rzeczypospolitej Bronisława Pierackiego, do którego doszło 15 czerwca 1934 roku w Warszawie.

KALENDARIUM. 12 STYCZNIA 1991 r. 35 lat temu Kongres Stanów Zjednoczonych upoważnił prezydenta George’a Busha do podjęcia wszystkich niezbędnych kroków, w tym użycia siły zbrojnej, w celu zakończenia irackiej okupacji Kuwejtu.

RECENZJA, POLECAJKA – PIOTR OLENDER, „LISSA 1866”, BELLONA Sięgając ponownie po książkę z serii Bellony, tym razem po opracowanie Piotra Olendra „Lissa 1866”, z czystym sumieniem mogę je polecić. To rzetelna i przemyślana praca poświęcona jednej z najbardziej specyficznych bitew

KALENDARIUM. 11 STYCZNIA 1846 r. 180 lat temu na Nowej Zelandii zakończyła się brytyjsko-maoryska wojna o maszt flagowy (Flagstaff War) – konflikt, który mimo przewagi militarnej Imperium Brytyjskiego zakończył się bez jednoznacznego rozstrzygnięcia.

GEOGRAFIA HISTORYCZNA – GRENLANDIA ❄️🌍🧭 Grenlandia jest jedną z najbardziej niezwykłych i symbolicznych krain geograficznych świata. To największa wyspa na Ziemi, położona pomiędzy Ameryką Północną a Europą, na styku Arktyki i północnego Atlantyku 🌊🧊. youtu.be/d7Xig4Gx2ew?...

KALENDARIUM. 10 STYCZNIA 976 r. 1050 lat temu Bazyli II, znany w historii jako Bułgarobójca (Boulgaroktonos), został cesarzem Bizancjum, rozpoczynając panowanie, które na trwałe zmieniło układ sił na Bałkanach i pozostawiło głęboki ślad w pamięci historycznej narodów regionu.

KALENDARIUM. 9 STYCZNIA 1991 r. 35 lat temu w Krakowie zdemontowano pomnik marszałka Iwana Koniewa – jednego z najbardziej rozpoznawalnych dowódców Armii Czerwonej II wojny światowej. Samo wydarzenie było symbolem odchodzenia od narzuconej narracji historycznej okresu PRL.

POLECAJKA? RECENZJA (PO LATACH)? Tak, ale z kilkoma uwagami. Kilka dni temu, przy informacji o odejściu prof. Andrzeja Paczkowskiego, wróciłem myślą – i fizycznie – do książki, która od lat stała na mojej półce.

KALENDARIUM. 8 STYCZNIA 1811 r. 215 lat temu w regionie German Coast w Luizjanie wybuchło największe w historii Stanów Zjednoczonych powstanie niewolników, na którego czele stanął Charles Deslondes.

KALENDARIUM. 7 STYCZNIA 1601 r. 425 lat temu, w trakcie wojny polsko-szwedzkiej o Inflanty, wojska Rzeczypospolitej Obojga Narodów odniosły miażdżące zwycięstwo nad armią szwedzką w bitwie pod Kiesią (łot. Cēsis).

🗺️ Mapa z komentarzem: „Trump’s Imperialism” — izolacjonizm, interwencjonizm czy nowy realizm siły? 🌍⚖️ Przedstawiona mapa autorstwa The World in Maps wizualizuje geografię działań i presji Stanów Zjednoczonych w epoce Donalda Trumpa.

KALENDARIUM. 6 STYCZNIA 1666 r. 360 lat temu nad Zatoką Gdańską, a następnie na jej wodach, doszło do niezwykłego zdarzenia, które na trwałe zapisało się w lokalnej tradycji Pomorza: brutalnej walki dwóch orłów, obserwowanej przez rybaków z okolic dzisiejszej Gdyni.

GEOGRAFIA HISTORYCZNA – GALICJA (HISZPANIA) Galicja, położona na północno-zachodnim krańcu Półwyspu Iberyjskiego, jest jedną z najbardziej odrębnych i historycznie złożonych krain Europy. youtu.be/obgP7FjHyiY?...

KALENDARIUM. 5 STYCZNIA 1066 r. 960 lat temu Harold II Godwinson został ogłoszony królem Anglii, obejmując tron po śmierci Edwarda Wyznawcy. Jego panowanie, trwające zaledwie niespełna dziesięć miesięcy, stało się jednym z najbardziej brzemiennych w skutki epizodów w dziejach.

🗺️ Mapy z komentarzem: Grenlandia między geologią a geopolityką ❄️🌍 Źródła: 🗺️ Mapa zasobów: Government of Greenland / GEUS 🗺️ Mapa symboliczna: wpis Katie Miller (media społecznościowe)

Historia dzieje się na naszych oczach i jeszcze viralowo tworzy niesamowite pętle kulturowe. Co o tym sądzicie? 🙂