“Mesele ne gördüğümüzü sormak ve mimarilere, pratiklere, mekânlara ve insanlara biçim ve görsellik kazandırmak değil, onları nasıl gördüğümüzü sormaktı.” —Anooradha Iyer Siddiqi yazdı: L’esprit d’escalier manifold.press/l-esprit-d-e...

“Değişken Aralık adlı sergi ise mimariyi huzursuz edici bir kalıcılık üzerinden tanımlamıyor. Aksine, onun akışkan bir yönü olduğunu hatırlatıyor.” —Deniz Özgültekin’den, Simbart Projects’teki Değişken Aralık sergisinin sanatçısı Ezgi Yakın’la bir söyleşi: manifold.press/hayal-meyal-...

“Oxford şehrinin merkezi, farklı yüzyıllarda yapılmış kolej binalarından, avlularından ve dolayısıyla iç içe geçmiş açık, yarı açık, kapalı mekânların birbirine akışından meydana gelmiş; bütününe bakınca taştan oyulmuş bir kampüs gibi.” —İpek Yürekli’den: manifold.press/sonsuz-ve-za...

“Model, ima ettiğimiz üzere, bir pratik olarak eskizin kendisidir: Müzik, kendini eskiz pratiği üstünden modeller.” —Hasan Cem Çal’dan Murat Güneş’in Eskizler adlı albümü üzerine: manifold.press/eskizler-pro...

“Bir Şehir Kurmak: Ankara 1923-1933”, bütünüyle interaktif olması düşünülmüş bir mimarlık ve kent sergilemesi. Öte yandan tüketilebilecek bir sergi değil, bu anlamda hâlâ “yaşayan bir varlık”. Ali Cengizkan ve Müge Cengizkan yazdı: manifold.press/var-olmayan-...

Coğrafyalar/zamanlar arasında dolaşıp dönüşen fikirleri titizlikle izlemek ve tarihi geleceğe dönük bir perspektiften ilişkisel bir bakışla ele almak üzerine Esra Kahveci’den: Jean-Louis Cohen’le Tarihyazımı manifold.press/jean-louis-c...

“Gözeneklerim sonuna kadar açıktı; kitabı emdiğim gibi kitabın örtük olarak bana sunduğu hayat felsefesi tarafından da emildim.” —Begüm Güven’den “Yeni Roman Üzerine” adlı yazı dizisinin ikinci ve son bölümü: manifold.press/bir-kitap-ol...

“‘Divin Chauve’ bir dönem kahramandı, bir dönem de günah keçisi, kimi zaman ilahi bir reflekse sahipti, kimi zaman da açıklaması zor bir deliliğe.” —Çağdaş Çakman’dan: manifold.press/cesaretin-be...

“Sundance Film Festivali’nin kuruluş amacı Hollywood sistemi dışında üretilen Amerikan bağımsız filmlerine yapım, dağıtım ve tanıtım fırsatları sağlamaktı.” —Süheyla Tolunay İşlek’ten “Sundance Film Festivali’nin Doğuşu” başlıklı yazı dizisinin ilk bölümü: manifold.press/sundance-kid...

“Rüyalarda gördüğümüz imgeleri beyin dalgalarını kullanarak geri getirmek, yeniden resmetmek mümkün mü?” —Ömer Sümer’den nörobilimin sunduğu imkânlarla rüyaları görselleştirmek üzerine: manifold.press/ruyalari-oku...

Wax Podcast’in yeni bölümünde Berk Özalp ve Hasan Cem Çal, Duncan Jones’un 2011 yapımı filmi Source Code’u konuşuyor. Filmi serimi, kurduğu zaman devreleri, küreselleşmeyle ilişkisi ve çoklu evrenler üstünden ele alıyor. manifold.press/source-code

“Ahab’ın balinası, herkesin kendi içindeki yaradır. Kimi için anlam, kimi için aşk, kimi için hayatı boğan o belirsiz eksiklik hissi.” —Adnan Algın’dan: manifold.press/senin-mavi-b...

“İlk dönemin sonuna geldiğinde herkes okulda Türkçe konuşulacağını, hangi kelimenin Türkçe hangisinin Gürcüce olduğunu iyice bellemişti.” —Gökçe Özder’den bir öykü: manifold.press/bir-kis-saba...

“Hayatı ölüm üzerinden ele almaya çalıştığımız her zaman ister istemez bir dolayıma muhtaç oluyoruz belki.” —Lâl Hitay’dan üçüncü kişi sendromu üzerine: manifold.press/ucuncu-kisi-...

Korsan tarihimizden yola çıkarak “denizci şarkılarıyla dolu bir albüm yapacaksak, belli ki açılış mehterandan serhat türküleriyle olacak. Ardından 16. yüzyıldan başlayarak yazılmış Cezayir ve Akdeniz türküleri gelecek.” Gökhan Akçura yazdı: manifold.press/korsanlar-ve...

Bu ay “This Person Does Not Exist” projesinin “Rastgele Yüz Jeneratörü”yle ürettiğimiz yüz fotoğraflarını kadrajladık: manifold.press/kadraj-bu-ki...

“Nerede olursam olayım, fark etmeksizin araştırma motiflerimi tetikleyen öğeler aynı: beni içine çeken bir müzik, zihni açık tutan bir metin ya da dikkatimi çağıran herhangi bir imge dizisi.” —Hüseyin Serbes’ten İsveç’in kahve kültürü üzerine: manifold.press/stockholm-no...

“Enigma’nın hikâyesi kompleks ama sakin bir iç dünyanın ani ve dışsal bir gerçeklik sarsıntısı yaşamasıyla başlar.” —Sarp Sözdinler’den Peter Milligan’ın Enigma adlı kült çizgi romanı üzerine: manifold.press/peter-millig...

“Tıp sektörünün gençler yerine daha çok yaşlılarla ilgilenmesinin tek nedeni içinde yaşadığımız ekonomik yapı.” —Can Başkent yazdı: manifold.press/nisanyan-i-d...

“Belki de en göze çarpan siyasi projesi […] modern bir oluşum olarak ulus devleti sorgulamak ve ona meydan okumaktı.” —Claire Zimmerman’dan Jean-Louis Cohen’le çalışmak üzerine: manifold.press/dis-catisma-...

“Şu giderek, her geçen gün daha da kesin gözüküyor: Sinemada çağdaş anlatı düzeyinde artık kurallar ve kuramlar değil kriptografi çağındayız.” —Hasan Cem Çal’dan posthümanist anlatı sineması ve Jonathan Glazer’ın 2013 yapımı filmi Under the Skin üzerine: manifold.press/under-the-sk...

“İşte Possession tam olarak da bununla ilgilidir: Delinmiş bir gerçeklik.” —“Matbudan Dijitale” dizisinin yeni metni Hazal Bayar’dan, Andrzej Żuławski’nin Possession adlı kült filmi üzerine: manifold.press/histeriyi-ku...

“Aşk çok özel ve nispeten yakın zamanda icat edilmiş kültürel bir olgudur. Aşk tıpkı etnik köken gibi modern bir kurgudur.” —Waseem Ahmad Siddiqui’den modern bir kurgu olarak aşk üzerine: manifold.press/biraz-asik-ii

“Galaktik İşçi Partisi’nin ritüel sisteminde Wagie, işçinin gündelik emeğinin kutsal bir formudur. Her işçi Wage Cage (Maaş Kafesi) içinde kendini zincire bağlar.” —Serhat Yenisan’dan: manifold.press/tek-zihin-pr...

“Bir çentiğin bütün ifadeyi değiştirmesi, bu kadar sert bir malzemenin bu kadar duygu aktarması, farklı açılardan bakınca bambaşka şeyler göstermesi, […] heykellerin insanlarla ilişki kuran canlı varlıklar olduğu hissini yaratıyor.” —İpek Yürekli’den: manifold.press/tas-kafalar

“Kitabın kurgusu bir iğne oyası. Tüm konular karakterler, atılan yemler, muhteşem bir bütünlük içinde birleşiyor. Hiçbir ipucu boşa gitmiyor, hiçbir düşünce havada kalmıyor. En boş sohbetler bile bir yere varıyor.” —Selin Özkırım’dan Su Diyarı üzerine: manifold.press/su-diyari

“Kern’ün derin Balázscılığı: Yakın plan yüzdür. Geç dönem filmlerde, mikro-filmlerde ortaya çıkan da budur; yani yüze indirgeme, sınırlama.” —Hasan Cem Çal’dan Richard Kern’ün geç dönem mikro-filmleri üzerine: manifold.press/deneysel-som...

Caecilia Pieri’den “Jean-Louis Cohen veya Cömert Modernite” Esra Akcan tarafından hazırlanan “Jean-Louis Cohen’in Ardından” dosyasının beşinci metni: manifold.press/jean-louis-c...

Wax Podcast’in kırk sekizinci bölümünde Berk Özalp ve Hasan Cem Çal, Martin Scorsese’nin 2013 yapımı filmi The Wolf of Wall Street üzerine konuşuyor. Filmi biyografik yapısından finans-kapitalle ilişkisine dek pek çok yönden ele alıyor. manifold.press/the-wolf-of-...

“[S]toacı filozoflardan Seneca öfkeyi geçici bir delilik olarak tanımlar. Seneca 1990’lı yıllarda yaşasaydı başyapıtı Öfke Üzerine’yi geliştirmek için Paraguaylı kaleci José Luis Chilavert’ı incelemesi yeterli olurdu.” —Çağdaş Çakman’dan: manifold.press/cizgileri-as...

“Onu tanıdığımdan beri bir şeyi iyice kabul ettim: Hayata açık olmak gerektiğini. Fikirlerini bazen çok keskin bulsam, aslında çoğu zaman farklı düşünme yollarından gitsek de burada buluştuk.” —Ezgi Alkan’dan: manifold.press/paris-e-mekt...

“Sonuçta mesele yalnızca sanat işleri değil, onların içinden geçen, bize dokunan, bizi yaralayan ya da yüzleşmeye zorlayan deneyimler. Bazıları keşke olmasaydı dedirten.” –Yavuz Parlar’dan Banu Cennetoğlu’nun ‘ne karanfil ne kurbağa.’ adlı sergisi üzerine: manifold.press/ne-karanfil-...

Wax Podcast’in yeni bölümünde Berk Özalp ve Hasan Cem Çal, Justin Lin’in 2006 yapımı kültleşmiş filmi The Fast and the Furious: Tokyo Drift üzerine konuşuyor. Filmi hem Fast & Furious serisiyle bağlantısında hem de kendi içinde değerlendiriyor. manifold.press/the-fast-and...

“Kesin dönüş travması, okul beceriksizlikleri, ailemde sevmediğim şeyler: Bunların hepsine Kreator sayesinde dayanıyorum.” —Serdar Kökçeoğlu’ndan sesi ve müziği odağına alan bir otobiyografi denemesinin ilk bölümü: manifold.press/ilk-seslerde...

“Kuşlar ömrün tekrarını ilan ettiğinde, bir flâneur olma arzusuyla, sabahın ilk vapur seferiyle başlayan şehir içi seyahat, o günün sonunda bir flâneur olarak mı tamamlanıyor?” —Bülent Tunga Yılmaz’dan İstanbul ve İstanbul’da yaşamak üzerine: manifold.press/bir-flanorun...

“Alelade bir güzellik. Şimdiye indirgenmiş. Geçmiş de gelecek de şimdiye indirgenmiş. Odak olmaması yayıldığı alanda izini bırakmak için uğraşmamasından geliyordu.” —Begüm Güven’den Marguerite Duras’ın Moderato Cantabile novellası ve Yeni Roman üzerine: manifold.press/panzehir-ola...

Yelina Tayfur’un 2025 yazında okuruyla buluşan öykü kitabı Dünyadan Sonra Bir Yer ve artık sahipleri ya da vârisleri için bir anlam ifade etmeyen kimsesiz fotoğraflar üzerine Dilara Ulu’dan: manifold.press/kimsesiz-fot...

“Head, dönemin başlıca politik ve kültürel imgelerinin derlenmesiyle ortaya çıkan bir kolajdır.” —Murat Can Kabagöz’den Bob Rafelson’ın 1968 yapımı kült filmi Head üzerine: manifold.press/bob-rafelson...

Bu ay Handan Akyürek’in işlerini kadrajladık: manifold.press/kadraj-handa...

“Haritası her belgeselde değişen, her durağında başka bir sanat türü ve başka bir duyarlık keşfedilen bir yolculuk.” —Süheyla Tolunay İşlek’ten Wim Wenders’in son dönem belgeselleri ve gelecek projeleri üzerine: manifold.press/son-donem-be...

“[Jean-Louis] arkasında devasa bir külliyat ve gelecek birkaç nesil boyunca derlenip anlamlandırılacak bir miras bıraktı.” —Hartmut Frank’dan Esra Akcan tarafından hazırlanan “Jean-Louis Cohen’in Ardından” dosyasında: manifold.press/karismalar-f...

Bilindik casusluk anlatılarına meydan okurken türün içinde kalmayı başaran dizi #SlowHorses, Gary Oldman’a arzuladığı rolü verirken başka Mick Herron uyarlamalarının da önünü açıyor. Şebnem Baran yazdı: manifold.press/slow-horses

“Trees and Other Entanglements izleyiciyi sadece ağaçlara değil kendi yaşamındaki dolanıklıklara da bakmaya davet ediyor.” —Hakan Çevik’ten Irene Taylor’ın Trees and Other Entanglements adlı 2023 yapımı belgesel filmi üzerine: manifold.press/agaclarin-ha...

“Savaşın propagandası sürüyor, yalnızca hâlihazırda savaşta kullanılan imajlar üstünden ve aracılığında.” —Hasan Cem Çal’dan Harun Farocki Institut’un ve Goethe-Institut’un destekleriyle üretilmiş “İmajın Praksiyolojisi” başlıklı yazı dizisinin ilk bölümü: manifold.press/plan

“Uyku bireysel bir ihtiyaç değildir ve kolektif üretim modülü hâline getirilmiştir. Uyku burada bir lüks değil statü sembolüdür. Herkes çalışırken, Uyuyan Ücretliler Dairesi’nin üyeleri çalışarak uyur.” —Serhat Yenisan’dan: manifold.press/rehabilitasyon

“En umulmadık plağı number one yapabilecek kabiliyette ve halkın sinirine giden bir sesi ılık bir ses hâlinde kulaklara sokmaya muktedir” çok akıllı ve spiritüel insanlar: Türkiye radyolarının ilk diskjokeyleri. Gökhan Akçura yazdı: manifold.press/diskjokey

“Anıtlar kendilerini sembolik düzeyde kuran, varlıklarını anlamlı kılan anlatılara ihtiyaç duyar.” —Can Memiş’ten Lucia Tallová’nın Zilberman’da açılan solo sergisi Geçici Anıtlar üzerine: manifold.press/gecici-anitl...

İngiltere’nin güneydoğusunun yumuşak peyzajı, kıyıları, deli rüzgârı, patlayan dalgaları, sanat ortamı, kadın sanatçıları ve “görünenin arkasındaki hikâyeleri” üzerine İpek Yürekli’den: manifold.press/bu-deli-ruzgar

“Etnik köken de bu tip bir bağlantıdır. Gerçek gibi, sabit gibi, bir anlamı varmış gibi görünür. Ama daha yakından incelediğinizde, mikroskop altına yerleştirdiğinizde, her yöne doğru savrulan gevşek parçacıklar görürsünüz.” —Waseem Ahmad Siddiqui’den: manifold.press/biraz-asik

“İçerisi ile dışarısı arasındaki ayrım müphemleşiyorsa Glazer’ın filmografisinde, bu, dışarıdan-gelenin ta kendisinin kendi içinde ikircikli olmasından.” —Hasan Cem Çal’dan Jonathan Glazer’ın sineması üzerine: manifold.press/jonathan-gla...