De Belarussische oud-presidentskandidaat Nikolaj Statkevitsj (69) is weer thuis, na een hersenbloeding in de gevangenis. Hij werd gearresteerd in 2020 en kwam in september vrij, maar werd opnieuw gearresteerd toen hij weigerde zijn land te verlaten. Eerder zat Statkevitsj al vijf jaar gevangen.

De 65-jarige kunstenaar Aleksandr Dotsenko is vandaag in St. Peterburg overleden aan de gevolgen van een hartinfarct tijdens zijn gevangenschap. In 2024 werden hij en zijn vrouw Anastasia veroordeeld tot resp. 3 en 3,5 jaar strafkolonie voor het verspreiden van anti-oorlogsleuzen in een supermarkt.

Twee jaar zonder Aleksej Navalny. Honderden mensen trotseerden kou en politiecamera’s om bloemen te leggen of te bidden bij zijn graf, en onder gelijkgestemden te zijn. Zijn moeder Ljoedmila hoopt dat alle medeplichtigen aan zijn dood bekend zullen worden. ‘De hele wereld kent de opdrachtgevers.’

Onbekenden hebben een gedenkplaat kapotgeslagen die hing op de muur van het huis in Moskou, waar journaliste Anna Politkovskaja woonde en op 7 oktober 2006 werd vermoord. Alerte Moskovieten zorgden snel voor een nieuwe, tijdelijke gedenkplaat. Maar binnen enkele uren was ook die alweer vernield.

Een grootse dag in de geschiedenis van Belarus, met de vrijlating van 123 politieke gevangenen, onder wie Maria Kolesnikova, Viktor Babariko, Nobelwinnaar Ales Beliatski, Aleksandr Fedoeta, Pavel Severinets en vele anderen. Maar meer dan 1.200 mensen blijven vastzitten, ook Babariko’s zoon Edoeard.

De Russische politicus Lev Sjlosberg is in Pskov gearresteerd en zit vast tot zeker 2 februari. De vice-voorzitter van de oppositiepartij Jabloko zou "nepnieuws" over het Russische leger hebben verspreid. Maksim Kroeglov, ook vice-voorzitter, blijft tot 29 december voor hetzelfde in voorarrest.

Zangeres Diana Loginova en gitarist Aleksandr Orlov hebben Rusland verlaten en ontlopen daarmee het lot van bijvoorbeeld kapster Anna Aleksandrova - pas veroordeeld tot ruim 5 jaar wegens verspreiden van ‘nepnieuws’ - en stewardess Varvara Volkova, die daarvoor maandag 7 jaar gevangenisstraf kreeg.

Moskovieten tekenen bij de administratie van de president protest aan tegen de vervolging van de Petersburgse groep Stoptime, bekend van het spelen van 'verboden' nummers. Zangeres Diana Loginova (Naoko), drummer Vladislav Leontjev en gitarist Aleksandr Orlov zitten een celstraf uit van 12-13 dagen.

Drie leden van de Petersburgse straatband Stoptime zijn veroordeeld tot 12 en 13 cel dagen voor hun ‘ongeoorloofde’ concerten. Zangeres Diana Loginova (artiestennaam Naoko), drummer Vladislav Leontjev en gitarist Aleksandr Orlov spelen vaak nummers van tot ‘buitenlandse agent’ verklaarde artiesten.

Maksim Kroeglov, de tweede man in de Russische politieke partij Jabloko, is woensdag gearresteerd in St. Petersburg en overgebracht naar Moskou. Hij wordt verdacht van verspreiding van 'nepnieuws' over het Russische leger via een Telegram-bericht uit 2022, waarop jarenlange gevangenisstraffen staan.

Moskou telt af naar Intervision, Ruslands antwoord op het Eurovisie Songfestival, op 20 september. Intervision propageert ‘traditionele waarden’. Onder de deelnemers zijn voormalige Sovjetrepublieken, China, India, de Verenigde Staten en enkele Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse landen.

Belarus heeft 52 mensen van diverse nationaliteiten vrijgelaten, in ruil voor afzwakking van sancties door de Verenigde Staten. Onder hen is de 69-jarige Nikolaj Statkevitsj, een voormalig presidentskandidaat die in 2020 werd gearresteerd en later veroordeeld tot 14 jaar gevangenisstraf.

Boeken van “buitenlandse agenten” zijn in de opruiming in Rusland. Op 1 september gaan nieuwe maatregelen in tegen de inmiddels meer dan 1000 mensen en organisaties die als “buitenlandse agent” zijn aangemerkt en ook tegen boekwinkels die hun werken verkopen, en dus moeten de boeken de deur uit.

Rusland wil uit het Europees verdrag ter voorkoming van foltering en onmenselijke of vernederende behandeling of bestraffing stappen. Sinds 2022 is Rusland al geen lid meer van de Raad van Europa en dus ook geen partij bij het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Een kopie van een beeldengroep met Sovjetdictator Stalin is geïnstalleerd in een metrostation in Moskou. Het origineel dateert van 1950 en is in 1966 verwijderd (Stalin zat er toen al niet meer bij). Mensen maken foto’s en er liggen bloemen.

Grigori Melkonjants, drijvende kracht achter Ruslands onafhankelijke verkiezingswaakhond Golos, is veroordeeld tot vijf jaar wegens vermeende samenwerking met een in Rusland ongewenst Europees netwerk van soortgelijke organisaties. Hij zit al vast sinds augustus 2023. nos.nl/artikel/2567...

Moskou maakt zich op voor de Dag van de Overwinning op Nazi-Duitsland op 9 mei. In het straatbeeld wedijveren de massaal aanwezige vlaggen en herdenkingsplakkaten met de talrijke oproepen een contract te tekenen met het leger.

Bijna geen week zonder weer een geruchtmakend vonnis. Vier journalisten krijgen 5,5 jaar wegens vermeende banden met de organisatie van Aleksej Navalny. nos.nl/artikel/2563...

Ook in hoger beroep is het Moskouse oud-gemeenteraadslid Aleksej Gorinov (63) wegens 'rechtvaardiging van terrorisme' veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf, bovenop de zeven jaar die hij in 2022 - als eerste - kreeg voor zijn kritiek op de Russische inval in Oekraïne.

De nu 67-jarige Aleksandr Skobov strijdt al 50 jaar tegen onrecht, wie er ook in het Kremlin zit. In de Sovjettijd zat hij er jarenlang voor in een psychiatrische inrichting. Nu is hij voor zijn scherpe kritiek op de huidige machthebbers veroordeeld tot 16 jaar gevangenschap. (foto SOTAVision)

Grootste Oekraïense droneaanval (ten minste 343) in Rusland tot nu toe, met drie doden in regio Moskou, waar zeker 91 drones zijn neergekomen. In Ramenskoje, 25 km van Moskou, boorde een drone zich in een flatgebouw. De stad werd al getroffen in september, toen viel er een dode.

In Moskou loopt het proces tegen Grigori Melkonjants, voorzitter van Ruslands belangrijkste verkiezingswaakhond Golos. Hij zit vast sinds 2023 op beschuldiging van banden met het in Rusland verboden Europese netwerk van verkiezingswaarnemers ENEMO. Hij kan tot zes jaar gevangenisstraf krijgen.

Moskovieten leggen bloemen bij het standbeeld voor de Oekraïense dichteres Lesja Oekrainka. Gemeentewerkers halen de bloemen snel weg, maar er komen steeds nieuwe bij.

Drie jaar, maar in werkelijkheid elf. Marioepol 2014

Een jaar na de dood van Aleksej Navalny. Enkele duizenden mensen maakten in de loop van de dag de gang naar zijn graf, sommigen scanderend (‘Liefde is sterker dan angst’). Elders werden bloemen gelegd bij monumenten voor de slachtoffers van politieke terreur. Er waren enkele tientallen aanhoudingen.

Donald Trump staat erbij in de Moskouse souvenirwinkels, maar nog niet zo prominent als tijdens zijn eerste termijn, je moet er naar zoeken. Het winkelpersoneel verwacht spoedig meer Trump-matrjosjka's.

Natuurijsbaan gesloten ‘wegens weersomstandigheden’. Januari begint in Moskou met temperaturen vijf graden hoger dan de norm. Nog geen warmterecord (dat was de winter van 2019/2020), maar dat kan nog komen.

In een zware storm op 15 december vergingen twee tankers uit de zogeheten ‘schaduwvloot’ (ingezet om het prijsplafond op Russische olie te omzeilen) in de Straat van Kertsj, tussen Rusland en de Krim. Aan boord: meer dan 8.000 ton stookolie, waarvan een fors deel in zee belandde. (Foto: A. Chernykh)

Dunbekwulp. Zoölogisch Museum. Moskou.

Het begin van een nieuw jaar, met een reflectie op het oude. www.bnnvara.nl/vroegevogels...